Doliny w Tatry Wysokie

Rysa

2325 m, Tatry Wysokie

Rysa – żleb opadający z Rysów w Tatrach Polskich. Zaczyna się w siodełku północnej grani Rysów (jest to pierwsze siodełko na północ od północno-zachodniego wierzchołka Rysów). Rysa opada prosto do Kotła pod Rysami, prawie równolegle do zachodniej grani Rysów, ale bardziej stromo. Do jej najwyższej części uchodzi krótki żleb z zachodniej grani Tatr (jest to grań główna Tatr Wysokich). Deniwelacja Rysy wynosi około 300 m. Orograficznie prawe ograniczenie Rysy tworzy Grzęda Rysów. Rysa wypełniona jest stale osuwającym się piargiem, ale położenie na północnej ścianie Rysów i duża wysokość powodują, że przez większą część roku jest zaśnieżona. Rysa jest widoczna z daleka w masywie Rysów. Nazwa tego szczytu nie pochodzi jednak od Rysy, ale od pożłobionych zboczy całego kompleksu Niżnich Rysów, Żabiego Szczytu Wyżniego i Żabiego Mnicha.

Żydowski Żleb

2154 m, Tatry Wysokie

Honoratka (Żydowski Żleb) – głęboki żleb spadający ze Zmarzłej Przełączki Wyżniej w stronę Doliny Gąsienicowej w Tatrach Wysokich. Opada on w kierunku północnym, by połączyć się z Zawratowym Żlebem powyżej Zmarzłego Stawu Gąsienicowego. Przez fragment górnej części Honoratki przechodzi szlak turystyczny Orlej Perci. Z powodu stromych i śliskich skał, a także zalegającego w żlebie do późnego lata śniegu, dochodzi tu do wielu wypadków śmiertelnych. Oba określenia żlebu mają niejasną genezę, Żydowski Żleb może pochodzić od żydowskiego turysty, Kurta Langfeldesa, który zginął w tym miejscu w 1925 r. Nazwy mają charakter nieoficjalny, nie występują np. w Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.

Żleb Drège’a

2109 m, Tatry Wysokie

Żleb Drège’a (niem. Drege-Schlucht, słow. Žľab Dregea, węg. Drege-szakadék) – żleb w Tatrach znajdujący się w zachodniej ścianie Granatów, wyprowadzający na Skrajną Sieczkową Przełączkę pomiędzy Pośrednim a Skrajnym Granatem. Opada w stronę Czarnego Stawu Gąsienicowego. Ma około 400 m długości i jest zdradliwy. W górnej części jest to dość łagodny i szeroki, typowy żleb z kilkoma niewielkimi prożkami, zaś w części dolnej kończy się ponad 100-metrowej wysokości, niemal pionowym i w wielu miejscach przewieszonym kominem. Jest pułapką bez wyjścia dla turystów, którzy przy złej widoczności zgubili szlak i zeszli w ten żleb. Po kilku kilkumetrowych zsunięciach znajdą się nad owym kominem, którego nie sposób pokonać bez zjazdu na linie, w górę zaś powrót jest już niemożliwy.

Kocioł Kazalnicy

2018 m, Tatry Wysokie

Kocioł Kazalnicy, Sanktuarium – kocioł lodowcowy na północnych stokach Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się pomiędzy dwoma ramionami jego północno-wschodniej grzędy opadającej nad Czarny Staw. Są to: grzęda lewa (patrząc od dołu), w której znajdują się: Wyżni Czarnostawiański Przechód, Czarnostawiańska Strażnica, Niżni Czarnostawiański Przechód i Czarnostawiańskie Siodełko, grzęda prawa zakończona ścianą Kazalnicy. W górnej części między tymi ramionami jest wąski żlebek o pionowych bocznych ścianach, który niżej przechodzi we właściwy Kocioł Kazalnicy. Od strony Czarnego Stawu podcięty jest on pionową ścianą Kazalnicy łączącą się ze ścianą lewej grzędy. Do Kotła Kazalnicy najłatwiej można się dostać z Siodła za Kazalnicą lub z Wyżniego Czarnostawiańskiego Kotła przez Niżni i Wyżni Czarnostawiański Przechód.

Mylna Kotlinka

1998 m, Tatry Wysokie

Mylna Kotlinka – najwyższe piętro Doliny Zielonej Gąsienicowej w polskich Tatrach Wysokich. Jest to kocioł lodowcowy usytuowany poniżej Grani Kościelców i wschodniej grani Świnicy, tworzących jego wschodnie i południowe obramowanie. Od północnej strony opada do Zadniego Koła. Podobnie jak sąsiednia Świnicka Kotlinka, Mylna Kotlinka jest kamienista i w dużej części zasypana piargami, śnieg zalega w niej bardzo długo. Nazwa pochodzi od znajdującej się ponad nią Mylnej Przełęczy. Jest niedostępna turystycznie.

Skrajny Żleb

1994 m, Tatry Wysokie

Skrajny Żleb – żleb w Dolinie Zielonej Gąsienicowej w polskich Tatrach Zachodnich. Opada ze Skrajnej Przełęczy (2071 m) między Skrajną Turnią (2096 m) i Pośrednią Turnią (2128 m). Jest to krótki żleb opadający początkowo w północnym, niżej północno-wschodnim kierunku do stożka piargowego. Jego obramowanie tworzą północno-wschodnie grzbiety Pośredniej i Skrajnej Turni.

Zawratowy Żleb

1957 m, Tatry Wysokie

Zawratowy Żleb – żleb opadający z przełęczy Zawrat do Kotła Zmarzłego Stawu Gąsienicowego w Tatrach Wysokich. Właściwie są to dwa żleby, mające wspólny wylot w stożku piargowym zawalającym od południa Zmarzły Staw Gąsienicowy. Oddziela je niska, skalna grzęda opadająca od zachodniego grzbietu Małego Koziego Wierchu. Nie jest pełna, w środkowej części jest przerwana i można przejść z jednego żlebu do drugiego, bez wspinania się na grzędę. Dla odróżnienia główne koryto żlebu, opadające z samego Zawratu, nazwano Starym Zawratem (patrząc od dołu jest po prawej stronie), zaś drugie (lewe) i będące jego odnogą nazwano Nowym Zawratem. Jest to wielki i stromy żleb, zawalony piargami. Prowadzi nim szlak turystyczny z Doliny Gąsienicowej na Zawrat. Trudności przy podejściu są umiarkowane, zwiększają się, gdy skały są mokre.

Dolinka Kozia

1945 m, Tatry Wysokie

Dolinka Kozia – niewielka dolina znajdująca się w górnym piętrze Doliny Czarnej Gąsienicowej, między ścianami Zadniego Granatu, Czarnych Ścian i Koziego Wierchu, a powyżej kotła Zmarzłego Stawu. Opada do niego średnio stromym progiem o wysokości około 150 m. Z otaczających ją ścian do Dolinki Koziej dwie wybitne wklęsłe formacje skalne: Rysa Zaruskiego i Żleb Kulczyńskiego. Dolinka Kozia to typowy kocioł lodowcowy, niegdyś dający początek wielkiemu lodowcowi wypełniającemu Dolinę Suchej Wody Gąsienicowej. Lodowiec ten ciągnął się w dół aż do Toporowej Cyrhli. Dawniej dolinkę nazywano Nad Zmarzłym, obecną nazwę nadał jej taternik Janusz Chmielowski ok. 1908 r. Nazwa pochodzi od kozic. Z rzadkich roślin w Dolince Koziej występują mietlica alpejska i wiechlina tatrzańska – rośliny w Polsce występujące tylko w Tatrach i to na nielicznych stanowiskach.

Pusta Dolinka

1925 m, Tatry Wysokie

Dolinka Pusta (słow. Pustá dolinka) – niewielka boczna dolinka zawieszona będąca odnogą Doliny Pięciu Stawów Polskich w Tatrach Wysokich. Ma powierzchnię 0,4 km² i stanowi typowy kocioł polodowcowy. Jej dno to rumowisko skalne. Dolinkę otaczają: od zachodu: południowa grań Małego Koziego Wierchu do Kołowej Czuby (oddziela ją od Dolinki pod Kołem), odcinek wschodniej grani Świnicy z Małym Kozim Wierchem, Zmarzłymi Czubami, Zamarłą Turnią (opadającą do dolinki swą południową ścianą) i Kozimi Czubami, od wschodu: niska skalna grzęda odchodząca od Kozich Czub od południa Pusta Dolinka podcięta jest progiem o wysokości kilkudziesięciu metrów.

Świnicka Kotlinka

1912 m, Tatry Wysokie

Świnicka Kotlinka – niewielka kotlina w górnej części Doliny Gąsienicowej w Tatrach. Znajduje się w zachodniej części tej doliny (Dolinie Zielonej Gąsienicowej), pod Świnicką Przełęczą, pomiędzy północno-zachodnimi ścianami Świnicy i wschodnimi ścianami Pośredniej Turni. Położona jest na wysokości ok. 1870–2057 m n.p.m. Z góry spada do niej żleb spod Świnickiej Przełęczy. Kotlinka to dawny kocioł lodowcowy, zawalony rumowiskiem głazów. Jest bezwodna i silnie zacieniona przez potężne ściany gór. Bardzo długo zalega w niej śnieg (płaty zwykle do końca sierpnia). Życie roślinne jest słabe, głównie rosną tu porosty, miejscami kępy situ skuciny. Z górnej części dolinki można dojrzeć Zadni Staw Gąsienicowy. Nad kotlinką górują stroma i potężna ściana Świnicy oraz zachodnie ściany Kościelca. 21 września 2020 r.

Żleb Zaruskiego

1897 m, Tatry Wysokie

Żleb Zaruskiego – żleb na wschodniej ścianie masywu Kościelców w polskich Tatrach Wysokich. Opada spod wschodniej ściany Kościelca w północnym kierunku, niżej zakręcając na wschód. Na dolnym odcinku jest głęboko wcięty między wschodnią grań Kościelca a Czubę nad Karbem. Uchodzi na piargi nad brzegiem Czarnego Stawu. Nazwę żlebu nadano dla uczczenia Mariusza Zaruskiego, założyciela TOPR-u. Zimą 1911 r. M. Zaruski i Stanisław Zdyb wyszli na Kościelca i jako pierwsi zjechali z niego na nartach. Nie zjeżdżali jednak Żlebem Zaruskiego, lecz tą samą drogą, którą wychodzili – przez Karb. Pierwsze przejście Żlebem Zaruskiego: L. Barabasz w 1908 r. w czasie 1 h 15 min, stopień trudności 0+ w skali trudności UIAA. Obecnie czasami Żlebem Zaruskiego wspinają się taternicy, szczególnie zimą, gdy pogoda uniemożliwia trudniejsze wspinaczki. Czasami zjeżdżają też nim narciarze.

Dolinka pod Kołem

1884 m, Tatry Wysokie

Dolinka pod Kołem – mała dolinka w Tatrach Wysokich, stanowiąca górne piętro Doliny Pięciu Stawów Polskich, utworzona przez dwupoziomowy cyrk lodowcowy. Jej nazwa pochodzi od dużego upłazu zwanego Kołem znajdującego się u podnóży Świnicy.

Mnichowy Żleb

1832 m, Tatry Wysokie

Mnichowy Żleb lub Żleb pod Mnichem – duży i głęboko wcięty żleb na północnych, opadających do Morskiego Oka ścianach grani głównej Tatr Wysokich. Tworzy zachodnie ograniczenie masywu Cubryny. U góry zaczyna się w progu pod Mnichową Przehybą – niewielkim wcięciem pomiędzy piarżystym wałem wrastającym w masyw Cubryny a Mnichową Kopą. Opada stąd w kierunku północno-wschodnim i uchodzi do Nadspadów. Jego orograficznie prawym odgałęzieniem jest Żleb Szulakiewicza, uchodzący do Mnichowego Żlebu na wysokości około 1740 m, powyżej największej z want tkwiących w dnie Mnichowego Żlebu. Mnichowym Żlebem prowadzą drogi wspinaczkowe. Jest on dla taterników ważną arterią komunikacyjną, gdyż od drogi wiodącej jego dnem odgałęzia się kilkadziesiąt innych dróg wspinaczkowych.

Żleb pod Krzyżnem

1832 m, Tatry Wysokie

Żleb pod Krzyżnem – żleb w orograficznie lewych zboczach Doliny Roztoki w polskich Tatrach Wysokich. Wcina się między Buczynowe Turnie a masyw Wołoszyna. U góry ma trzy ramiona; orograficznie prawe opada spod Przełączki pod Ptakiem (ok. 2105 m), środkowe spod przełęczy Krzyżne (2112 m), lewe z Wołoszyńskiej Szczerbiny. W widłach prawego i środkowego żlebku znajduje się Kopa nad Krzyżnem (2135 m), środkowego i lewego Mały Wołoszyn (2144 m). Żlebki łączą się z sobą na wysokości ok. 1950 m. Od tego miejsca jednym już korytem żleb opada aż do wysokości ok. 1450 m, gdzie z prawej strony dołącza do niego Szeroki Żleb Buczynowy. Od miejsca połączenia tych dwóch wielkich żlebów ich wspólne koryto skręca na południowy wschód i uchodzi do dna Doliny Roztoki na wysokości ok. 1400 m. Tak więc wysokość Żlebu pod Krzyżnem liczona od przełęczy Krzyżne wynosi ponad 700 m.

Zawieszony Żleb

1831 m, Tatry Wysokie

Zawieszony Żleb (niem. Függő-folyosó, słow. Visiaci žľab, węg. Függő-folyosó) – niewielki żleb w masywie Cubryny nad Morskim Okiem w polskich Tatrach Wysokich. Opada z Wyżniego Cubryńskiego Przechoduu. Ma długość około 100 m. Kilkadziesiąt metrów niżej zanika nad wielkim urwiskiem prawej części ściany Kazalnicy Cubryńskiej. W jego korycie kruszyzna. Zawieszony Żleb tworzy prawe ograniczenie Wielkiego Cubryńskiego Ogrodu. Żlebem prowadzą drogi wspinaczkowe.

Szeroki Żleb Buczynowy

1823 m, Tatry Wysokie

Szeroki Żleb Buczynowy – żleb w orograficznie lewych zboczach Doliny Roztoki w polskich Tatrach Wysokich. Opada z Małej Buczynowej Turni (2172 m) w kierunku południowo-wschodnim. Jest to duży żleb i głęboko wcięty w skały. W górnej części ma kilka szerokich i płytkich odnóg sięgających od południowo-zachodniego po wschodni wierzchołek Małej Buczynowej Turni. Na wysokości około 1450 m łączy się ze Żlebem pod Krzyżnem. Od miejsca połączenia tych dwóch wielkich żlebów ich wspólne koryto opada nadal na południowy wschód i uchodzi do dna Doliny Roztoki na wysokości ok. 1400 m. Tak więc deniwelacja Szerokiego Żlebu Buczynowego liczona od szczytów Małej Buczynowej Turni do ujścia w Dolinie Roztoki wynosi ponad 700 m. Dolna część żlebu, nieco poniżej szlaku turystycznego z Doliny Pięciu Stawów Polskich na Krzyżne to wąski kanion z progami.

Cubryński Żleb

1816 m, Tatry Wysokie

Cubryński Żleb (słow. Čubrinský žľab, węg. Csubrinai-folyosó) – duży żleb w masywie Cubryny nad Morskim Okiem w polskich Tatrach Wysokich. Opada spod Hińczowej Przełęczy (2323 m) do Hińczowej Zatoki położonej powyżej górnego końca Zielonego Piargu nad Morskim Okiem. Tworzy granicę oddzielająca masyw Wielkiego Szczytu Mięguszowieckiego (2438 m) od Cubryny (2376 m). Cubryński Żleb ma początek w wielkiej depresji poniżej Hińczowej Przełęczy. W najwyższej części ma szerokie koryto wypełnione czerwonawym piargiem i kilka niewielkich i łatwych do ominięcia progów. Na tym odcinku śnieg w żlebie utrzymuje się do połowy lata. Wielką Galerię Cubryńską przecina po orograficznie prawej stronie płytkim i piarżystym korytem. Pomiędzy nią a niżej położonym Małym Bańdziochem (Małym Kotłem Mięguszowieckim) tworzy głęboki i wąski kanion o stromych ścianach i kilku niewielkich progach.

Buczynowa Dolinka

1810 m, Tatry Wysokie

Dolinka Buczynowa (słow. Bučinová dolinka, niem. Buczynowatal, węg. Buczynowa-völgy) – niewielka dolina wisząca w Tatrach Wysokich, będąca bocznym odgałęzieniem Doliny Roztoki. Z trzech stron otaczają ją: wschodnia grzęda Koziego Wierchu, odcinek grani od Koziego Wierchu po Skrajny Granat i grań od Skrajnego Granata po południowo-zachodni wierzchołek Małej Buczynowej Turni. Od strony Doliny Roztoki podcięta jest wysokim progiem, po którym przebiega szlak turystyczny z Doliny Pięciu Stawów Polskich na Krzyżne. Główną granią ponad Dolinką Buczynową prowadzi odcinek Orlej Perci. W dolince tylko niewielkie płaty kosodrzewiny. Pod otaczającymi ją ścianami zalegają piargi, a dno zawalone jest głazami, wśród których, w niewielkiej niecce zbiera się woda, tworząc okresowy Buczynowy Stawek.

Żleb Szulakiewicza

1790 m, Tatry Wysokie

Żleb Szulakiewicza (niem. Sulakiewicz-Schlucht, słow. Sulakiewiczov žľab, węg. Sulakiewicz-folyosó) – żleb na północnych, opadających do Morskiego Oka ścianach Cubryny w Tatrach Wysokich. Opada z Przełączki za Turnią Zwornikową (ok. 1950 m) w kierunku północnym, tworząc zachodnie ograniczenie masywu Turni Zwornikowej. Na wysokości około 1740 m uchodzi do Mnichowego Żlebu jako jego orograficznie prawe odgałęzienie. Ujście to znajduje się nieco powyżej największej z want tkwiących w Mnichowym Żlebie. Żleb Szulakiewicza jest prosty, jego deniwelacja wynosi koło 210 m. Od orograficznie lewej strony na całej swojej długości jest nakryty przewieszonymi ściankami. Prawe zbocza żlebu to częściowo płyty, częściowo trawniki. Jest w nim kilka progów. Po dolnej, lewej (patrząc od dołu) stronie Żlebu Szulakiewicza znajduje się rozległy, mało stromy taras Liliowe.

Dolina za Mnichem

1787 m, Tatry Wysokie

Dolina za Mnichem lub Dolinka za Mnichem (słow. dolinka za Mníchom, niem. 'Mönchstal, węg. Barát-völgy) – zachodnie odgałęzienie Doliny Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich, otwarte na kotlinę Morskiego Oka, tarasowe pustkowie skalne powstałe na skutek zaburzeń tektonicznych przed okresem ostatniego zlodowacenia. Górą dolina sięga po główną grań Tatr od Cubryny (a dokładniej Cubryńskiego Zwornika) po Szpiglasowy Wierch. Lewe jej stoki tworzy Szpiglasowy Wierch i Miedziane, prawym ograniczeniem jest północna grań Cubryny. Krajobraz tworzą mocno zróżnicowane formy polodowcowe. Dolina składa się z kilku pięter ukształtowanych przez lodowiec. Najniższe piętro jest położone na wysokości ok. 1780 m, w nim pojawia się okresowo wysychający i dzielący się na kilka mniejszych Staw Staszica. Wyższy taras na wysokości 1830–1880 m położony jest pod północną ścianą Mnicha.

Świstówka Roztocka

1777 m, Tatry Wysokie

Świstówka Roztocka – niewielka (długość ok. 0,5 km) tatrzańska dolina zawieszona między dwiema graniami odchodzącymi od Opalonego Wierchu: Opalonem i granią zakończoną Świstową Czubą. Jest boczną odnogą Doliny Roztoki, zawieszoną nad nią na wysokości ok. 1700–1750 m i opada ku niej urwistą ścianą o wysokości ok. 200 m. Ściana ta w opinii Walerego Eljasza-Radzikowskiego jest „najbardziej spadzistą w całych Tatrach”. Dawniej szlak turystyczny prowadził tuż powyżej tego urwiska, po stromym zboczu, na którym zwykle do lata leżał płat zlodzonego śniegu. Zdarzyło się tutaj kilkanaście śmiertelnych wypadków obsunięcia się, np. w 1956 spadło z tej ściany 3 narciarzy; 2 mężczyzn poniosło śmierć, kobieta przeżyła. W 1958 r. szlak poprowadzono inną trasą, wyżej. Zdarza się, że z dawnej ścieżki korzystają jeszcze nieświadomi niebezpieczeństwa turyści. W sylwestra 1994 r.

Dolina Pięciu Stawów Polskich

1766 m, Tatry Wysokie

Dolina Pięciu Stawów Polskich (niem. Fünfseetal, słow. Dolina Piatich Poľských plies, węg. Lengyel-Öt-tó völgye) – dolina w polskich Tatrach Wysokich. Leży w całości w granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Dolina Waksmundzka

1745 m, Tatry Wysokie

Dolina Waksmundzka – dolina w Tatrach Wysokich, odgałęzienie Doliny Białki. Wcina się pomiędzy Wołoszyn i Koszystą, sięga pod przełęcz Krzyżne, w okolicy której masywy te łączą się w długą wschodnią grań Świnicy. Otaczające ją grzbiety odgradzają ją od Doliny Roztoki (Wołoszyn) i doliny Pańszczycy (Koszysta). Powierzchnia Doliny Waksmundzkiej wynosi ok. 6,0 km². Powstała na linii dyslokacji tektonicznej a ukształtowana została w wyniku działań lodowca. Zbudowana jest z granitoidów (w części powyżej 1400 m) oraz skał osadowych w niższych partiach. W ukształtowaniu podłużnym widoczne progi polodowcowe. W górnej części występują kotły polodowcowe oraz wisząca dolinka – Świstówka Waksmundzka (w zboczach Małej Koszystej, nazywana też Dolinką Zbójnicką), niżej moreny. Powyżej górnej granicy lasu wykształciły się w dolinie trzy piętra.

Maszynka do Mięsa

1729 m, Tatry Wysokie

Maszynka do Mięsa – wielkie żlebisko opadające z dolnej części Bańdziocha do Szerokiego Piargu nad Morskim Okiem w Tatrach Polskich. Pomiędzy gardzielą Maszynki do Mięsa a Bańdziochem znajduje się piarżysto-trawiasty kociołek z trzech stron otoczony ściankami o wysokości około 30 m. Spadają do niego zazwyczaj ubogie w wodę dwa wodospady. Przez lewą ze strug wodnych zasilających te wodospady, zwaną Potoczkiem, prowadzi znakowany szlak turystyczny na Przełęcz pod Chłopkiem. Poniżej kociołka strugi łączą się w jeden wodospad o wysokości 40 m spadający czeluścią Maszynki do Mięsa. Zimą obydwa górne i jeden dolny wodospad stają się lodospadami, na których trenują wspinacze. Prawie nigdy jednak nie jest to miejsce bezpieczne; Maszynka do Mięsa stanowi wylot ogromnej depresji pod Mięguszowieckimi Szczytami i spada nią wszystko z ich północnych ścian – woda, lawiny śnieżne i kamienne.

Marchwiczny Żleb

1693 m, Tatry Wysokie

Marchwiczny Żleb – żleb w polskich Tatrach Wysokich, opadający z Marchwicznej Przełęczy do Kotła Morskiego Oka w Dolinie Rybiego Potoku. Górą ma lejkowaty kształt o szerokości dochodzącej do 200 m, zimą gromadzi się w nim więc duża masa śniegu. Orograficznie prawe ograniczenie żlebu tworzy wschodnia grzęda Miedzianego, lewe południowo-wschodnia grzęda Opalonego Wierchu. Żleb tworzy głębokie koryto i przecina Ceprostradę. Około 100 m powyżej tego szlaku turystycznego jego koryto zwężone jest skalną bramą o szerokości około 20 m. W bramie tej zaklinował się olbrzymi blok skalny, na którym po większych opadach tworzy się wodospad. Marchwiczny Żleb jest groźnym żlebem lawinowym. Lawiny schodzą nim każdej zimy. Co kilka lat zdarzają się tak duże, że załamują lód na Morskim Oku i dochodzą aż na przeciwległy stok pod Granią Żabiego. Prawdopodobnie największa zdarzyła się w lutym 2000.

Dolina Zielona Gąsienicowa

1687 m, Tatry Wysokie

Dolina Zielona Gąsienicowa – południowo-zachodnia część Doliny Gąsienicowej w Tatrach. Znajduje się ona na przedłużeniu Doliny Suchej Wody, gdzie tworzy duży, niemal płaski teren zwany Roztoką Stawiańską, ciągnąc się aż po szczyty głównej grani Tatr i wschodniej grani Świnicy – od Kasprowego Wierchu po Zawratową Turnię. Od Doliny Czarnej Gąsienicowej oddzielona jest na wschodzie grzbietem górskim utworzonym przez Mały Kościelec i Kościelec. Od północnego zachodu ograniczają ją stoki Uhrocia Kasprowego. W jej południowej, górnej części znajdują się kotły polodowcowe: Świnicka Kotlinka i Mylna Kotlinka. Poniżej Mylnej Kotlinki położony jest teren pokryty rumowiskami, zwany Zadnim Kołem. Pod Kasprowym Wierchem znajduje się Dolina Sucha Stawiańska, nazywana również Kotłem Kasprowym lub Gąsienicowym. W Dolinie Zielonej Gąsienicowej znajduje się aż 19 z 21 stawów Doliny Gąsienicowej.

Żabi Żleb

1687 m, Tatry Wysokie

Żabi Żleb (niem. Froschschlucht, słow. Žabí žľab, węg. Békás-vályú) – żleb na zachodnich stokach Żabiej Grani w polskich Tatrach Wysokich. Opada spod Przełączki pod Żabią Czubą (2031 m) nad wschodni brzeg Morskiego Oka (ok. 1400 m). Uchodzi do jego jedynej na wschodnim brzegu zatoki. Koryto w dolnym odcinku żlebu jest płytkie i całkowicie zarośnięte kosodrzewiną. Nieco wyżej, na odcinku około 150 m jest wąskim kanionem o pionowych bocznych ścianach i urwistych progach. Wiele trudnych do pokonania progów występuje również w jego środkowej części, ale wszystkie można obejść z dowolnej strony. Zimą progi żlebu zazwyczaj są całkowicie zasypane śniegiem, wczesną zimą i wiosną tworzą się na nich lodospady W górnej części Żabi Żleb rozgałęzia się na kilka ramion podchodzących pomiędzy żebra Żabiej Czuby i Żabiego Szczytu Niżniego.

Szeroki Żleb

1667 m, Tatry Wysokie

Szeroki Żleb – żleb w masywie Miedzianego w polskich Tatrach Wysokich. Opada z wysokości ok. 2130 m do Półwyspu Miłości nad Morskim Okiem (1395 m), ma więc ok. 735 różnicy wysokości i jest najdłuższą formacją skalną na południowo-wschodnich stokach Miedzianego. Jego orograficznie prawe ograniczenie tworzą Kieszonkowe Turnie, lewe szeroka grzęda oddzielająca go od Marchwicznego Żlebu (w jej dolnej części znajduje się Urwany Żleb). Jest to żleb lawinowy. Nie ma górą tak lejkowatego kształtu, jak sąsiedni Marchwiczny Żleb, jego pole lawinowe jest więc mniejsze, jednak schodzące nim lawiny stale znoszą w dół materiał skalny, powiększając Półwysep Miłości (na niektórych mapach opisany jako Mały Piarżek). Przecina Ceprostradę na wysokości ok. 1500 m. Powyżej tego szlaku turystycznego w Szerokim Żlebie znajduje się wiele niewielkich progów skalnych, a na wysokości ok.

Biały Żleb

1643 m, Tatry Wysokie

Biały Żleb – żleb opadający z południowo-wschodnich stoków Opalonego Wierchu do Doliny Rybiego Potoku w polskich Tatrach Wysokich. Na niektórych mapach jest opisany jako Biały Żlebek, Władysław Cywiński uważa jednak tę nazwę za nieporozumienie. Jest to bowiem duże żlebisko, o różnicy wysokości ok. 700 m i szerokości dochodzącej w najwyższej części do 300 m (od najwyższego wierzchołka Opalonego Wierchu do położonego na północny wschód punktu grani o wysokości ok. 2030 m). Zimą schodzą nim potężne lawiny. Nie są one tak groźne, jak te schodzące Żlebem Żandarmerii, ale tylko dlatego, że najniższa część Białego Żlebu to mało stromy stok porośnięty kosodrzewiną i lawiny tracą tutaj impet, zwykle nie dochodząc do szosy do Morskiego Oka.

Dolina Czarna Gąsienicowa

1624 m, Tatry Wysokie

Dolina Czarna Gąsienicowa – południowo-wschodnia część Doliny Gąsienicowej w Tatrach o długości ok. 2,5 km. Znajduje się na przedłużeniu Doliny Suchej Wody, ciągnąc się od ujścia Czarnego Potoku (1425 m n.p.m.) do Suchej Wody aż po szczyty wschodniej grani Świnicy na odcinku od Zawratowej Turni po Skrajny Granat. Od wschodu jej zbocza tworzą Wierch pod Fajki i grzbiet Żółtej Turni. Od Doliny Zielonej Gąsienicowej na zachodzie oddzielona jest północną granią Zawratowej Turni ciągnąca się przez Kościelec i Mały Kościelec(Grań Kościelców) po widły Czarnego Potoku i Suchej Wody Gąsienicowej.

Owczy Żleb

1612 m, Tatry Wysokie

Owczy Żleb (niem. Schäferschlucht słow. Ovčí žľab, węg. Juhász-szakadék) – szeroki żleb w masywie Żabiej Grani, w polskich Tatrach Wysokich, opadający z Owczej Przełęczy do Kotła Morskiego Oka. Górna część żlebu jest szeroka, częściowo piarżysta, częściowo trawiasta. Na wysokości około 1750 m żleb zwęża się. Na tym odcinku znajdują się w nim trzy progi położone blisko siebie. Najwyższy i najbardziej stromy jest dolny. Około 150 m poniżej niego żleb staje się szeroki i płytki, o dnie zbudowanym z gładkich płyt. Zimą powstają tutaj lodospady o długości do 70 m i deniwelacji do 50 m. Ich nachylenie miejscami dochodzi do pionowego. Począwszy od lat 70. XX wieku na lodospadach tych trenowali lodowi wspinacze. W ścianach nad prawym górnym końcem lodospadu zamontowali stałe haki używane do asekuracji. Poniżej tego odcinka głęboko wcięte koryto żlebu opada w gąszczu kosodrzewiny.

Żleb Żandarmerii

1596 m, Tatry Wysokie

Żleb Żandarmerii – żleb opadający z północno-wschodniej grani Opalonego Wierchu do Doliny Rybiego Potoku w polskich Tatrach Wysokich. Bywa mylony z Głębokim Żlebem.

Dolina Gąsienicowa

1595 m, Tatry Wysokie

Dolina Gąsienicowa, dawniej także Dolina Gąsienicowych Stawów (słow. Gąsienicova dolina, niem. Gąsienicatal, węg. Gąsienica-tavak-völgy) – górne piętro Doliny Suchej Wody Gąsienicowej w polskich Tatrach. Oddziela się od niej na wysokości 1425 m (miejsce ujścia Czarnego Potoku do Suchej Wody Gąsienicowej).

Nadspady

1567 m, Tatry Wysokie

Nadspady – niewielka dolinka zawieszona znajdująca się około 150 m powyżej południowo-zachodniej części Kotła Morskiego Oka w polskich Tatrach Wysokich. Jest to kocioł lodowcowy o płaskim dnie. Od południowo-wschodniej strony ograniczenie Nadspadów tworzą podnóża Turni Zwornikowej, od południowo-zachodniej i zachodniej strony wznoszą się nad nią Mnichowe Baby i próg Doliny za Mnichem, od północno-zachodniej strony należące do Miedzianego stoki opadające z Mnichowej Płaśni. W kierunku wschodnim Nadspady opadają stromym progiem do Morskiego Oka. Pomiędzy Turnią Zwornikową a Mnichem opada do Nadspadów Mnichowy Żleb zasypujący je skalnym gruzowiskiem. Zagłębieniem pomiędzy Nadspadami a stokami Miedzianego spływa niewielki Mnichowy Potok, niżej zanikający w skalnym gruzowisku.

Dolina Pańszczyca

1560 m, Tatry Wysokie

Pańszczyca – dolina w polskich Tatrach Wysokich będąca bocznym odgałęzieniem Doliny Suchej Wody Gąsienicowej (odgałęzia się poniżej polany Psia Trawka). Nazwa Pańszczycy związana jest z nazwiskiem dawnych jej właścicieli – góralskiej rodziny Pańszczyków (Pajszczyków) z Białego Dunajca. Dawniej była wypasana (wchodziła w skład hali Pańszczyca).

Głęboki Żleb

1552 m, Tatry Wysokie

Głęboki Żleb – żleb opadający z północno-wschodniej grani Opalonego Wierchu do Doliny Rybiego Potoku w polskich Tatrach Wysokich. Bywa mylony ze Żlebem Żandarmerii.

Urwany Żleb

1529 m, Tatry Wysokie

Urwany Żleb – żleb w południowo-wschodnich stokach Miedzianego w polskich Tatrach Wysokich. Opada do Kotła Morskiego Oka z dolnej części grzędy oddzielającej Szeroki Żleb od Marchwicznego Żlebu. Dolna część tej grzędy to szeroki stok porośnięty lasem i kosodrzewiną. Urwany Żleb powstał w nim w latach 30. XX wieku, gdy w wyniku obrywu po długotrwałych ulewach zsunęła się wraz z kosówką część stoku. Składa się z kilku żlebków. Na początku zimy powstają na nich mało strome lodospady, później żlebki zasypane zostają śniegiem. Zimą przy głębokim śniegu i zagrożeniu lawinowym grzęda, w której znajduje się Urwany Żleb, jest w miarę bezpiecznym i wygodnym sposobem zejścia z Miedzianego lub Marchwicznej Przełęczy. W żlebie rośnie rzadki w Polsce jarząb nieszpułkowy.

Limbowy Żleb

1383 m, Tatry Wysokie

Limbowy Żleb – żleb w orograficznie prawych zboczach Doliny Roztoki w polskich Tatrach Wysokich. Nazwa autorstwa Władysława Cywińskiego. Żleb ten jest widoczny ze szlaku prowadzącego przez Dolinę Roztoki. Znajduje się po zachodniej stronie Orlej Ściany i ma wylot nieco poniżej wylotu Skalnistego Żlebu opadającego z grani Wołoszyna. Dolna część Limbowego Żlebu jest wąska i głęboko wcięta, górna jest płytka i łatwa do przejścia. Sporo poniżej grzbietu żleb zanika zupełnie. Jest na nim kilka stromych progów. Okolice żlebu porastają dorodne limby. Pierwsze przejście żlebu: Andrzej Sikorski i Andrzej Skłodowski 12 marca 1973, II stopień w skali trudności UIAA (progi żlebu obchodzili jego grzędami). Pierwsze przejście letnie Władysław Cywiński 21 lipca 2003.

Dolina Rybiego Potoku

1342 m, Tatry Wysokie

Dolina Rybiego Potoku (niem. Fischseetal, słow. dolina Rybieho potoka, węg. Halas-tavi-völgy, dawniej także Dolina Morskiego Oka, Dolina Mickiewicza) – dolina w Tatrach Wysokich, odgałęzienie Doliny Białki. Powierzchnia doliny wynosi ok. 11,5 km², długość ok. 5,5 km. Granice doliny tworzą: północno-wschodnia grań Szpiglasowego Wierchu grań główna Tatr na odcinku od Szpiglasowego Wierchu po Rysy północna grań Rysów po Siedem Granatów Dolina odgałęzia się na wysokości około 1150 m, w odległości około 4, 5 km na południe od Łysej Polany. Ma jedno odgałęzienie – Dolinkę za Mnichem i typową dla dolin polodowcowych budowę piętrową. W środkowym piętrze doliny znajduje się największe jezioro tatrzańskie – Morskie Oko. Wyższe piętra to podcięte progami lodowcowymi Czarnostawiański Kocioł, Bańdzioch, Kocioł Kazalnicy i Dolina za Mnichem.

Dolina Roztoki

1317 m, Tatry Wysokie

Dolina Roztoki – dolina w Tatrach Wysokich będąca odgałęzieniem Doliny Białki. Jej górną częścią jest Dolina Pięciu Stawów Polskich.

Szeroki Żleb

1975 m, Tatry Wysokie

Kocioł Zmarzłego Stawu

1789 m, Tatry Wysokie

Limbowy Kuluar

1366 m, Tatry Wysokie