Miejsca w górach
Nie tylko szczyty: stawy, przełęcze, wodospady, jaskinie, punkty widokowe i doliny z OpenStreetMap. Każde z prognozą z najbliższego wierzchołka i mapą okolicy.
Warte nadłożenia drogi
Najpierw te z opisem i zdjęciem. Zawęź rodzajem albo regionem, żeby zobaczyć resztę.
przełęcz
Przełęcz pod Rysami
2365 m, Tatry Wysokie
Przełęcz pod Rysami (niem. Meeraugscharte, słow. Sedielko pod Rysmi, węg. Tengerszem-csorba, 2365 m) – przełęcz w północnej grani Rysów oddzielająca zwornikowy, północno-zachodni wierzchołek Rysów od południowego wierzchołka Niżnich Rysów. Grań ta odchodzi od grani głównej Tatr w kierunku północnym i oddziela Dolinę Rybiego Potoku od leżącej po stronie Słowacji Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina). Biegnie nią granica polsko-słowacka. Przełęcz składa się z kilku minimalnie różniących się wysokością siodełek, pooddzielanych od siebie zębami skalnymi. Łącząca je grań jest łatwa do przejścia. Najniższe jest siodełko najbardziej północne, znajdujące się tuż pod stromym uskokiem Rysów. Z siodełek na zachód opadają płytko wcięte żlebki, które kilkadziesiąt metrów niżej łączą się w jedno koryto żlebu opadającego do Kotła pod Rysami.
przełęcz
Mała Rogata Szczerbina
2355 m, Tatry Wysokie
Mała Rogata Szczerbina (słow. Malá Rohatá štrbina) – przełączka w Wołowym Grzbiecie w Tatrach Wysokich pomiędzy Małym Wołowym Rogiem (ok. 2360 m) na zachodzie a Rogatą Granią na wschodzie. Znajduje się w grani głównej Tatr na granicy polsko-słowackiej. Jest jedną z dwóch ważnych przełączek między Wschodnim Wołowym Rogiem a Rogatą Granią. Druga z przełączek to Wołowy Przechód. Nazwę tej przełączce nadał Władysław Cywiński w 10 tomie przewodnika Tatry. Mała Rogata Szczerbina znajduje się mniej więcej w połowie grani pomiędzy Hińczową Turnią a Wołową Turnią. Nie jest rozpoznawalna od strony Doliny Mięguszowieckiej – natomiast od strony Doliny Rybiego Potoku cechuje ją charakterystyczny kształt – jest widoczna jako głębokie wcięcie z sąsiadującą po jego prawej stronie ostrą turniczką.
przełęcz
Wielka Wołowa Szczerbina
2355 m, Tatry Wysokie
Wielka Wołowa Szczerbina (słow. Veľká volia štrbina, 2340 m) – przełączka w Wołowym Grzbiecie w Tatrach Wysokich na granicy polsko-słowackiej. Znajduje się w głównej grani Tatr pomiędzy Rogatą Turniczką (Rohatá vežička, 2364 m) na północnym zachodzie a Wołową Turnią (Volia veža, 2374 m) na południowym wschodzie. Przełączka ma dwa wyraźne siodełka, między którymi tkwi kilkunastometrowy ząb skalny. Niższe jest siodełko południowo-wschodnie. Na południową, słowacką stronę do Wołowej Kotlinki opada z przełączki szeroki górą, dołem zwężający się, kruchy i głęboko wcięty żleb. Górna część żlebu dzieli się na dwie odnogi, dolna składa się z dwóch gładkich rynien. Jego orograficznie lewe ograniczenie tworzą ściany południowo-zachodniego filara Wołowej Turni, z prawej trony jest to żebro Rogatej Turniczki. Na północną, polską stronę z przełączki opada potężny Komin Stanisławskiego.
przełęcz
Czarnostawiańska Przełęcz
2340 m, Tatry Wysokie
Czarnostawiańska Przełęcz (niem. Megsdorfer Scharte, słow. Východné Mengusovské sedlo, węg. Menguszfalvi-csorba, 2340 m) – stosunkowo szeroka przełęcz w grani głównej Tatr, oddzielająca od siebie Mięguszowieckie Szczyty i Wołowy Grzbiet, a dokładniej ich skrajne punkty, Mięguszowiecki Szczyt Czarny (Východný Mengusovský štít, 2410 m) i Hińczową Turnię (Hincova veža, 2372 m).
dolina
Rysa
2325 m, Tatry Wysokie
Rysa – żleb opadający z Rysów w Tatrach Polskich. Zaczyna się w siodełku północnej grani Rysów (jest to pierwsze siodełko na północ od północno-zachodniego wierzchołka Rysów). Rysa opada prosto do Kotła pod Rysami, prawie równolegle do zachodniej grani Rysów, ale bardziej stromo. Do jej najwyższej części uchodzi krótki żleb z zachodniej grani Tatr (jest to grań główna Tatr Wysokich). Deniwelacja Rysy wynosi około 300 m. Orograficznie prawe ograniczenie Rysy tworzy Grzęda Rysów. Rysa wypełniona jest stale osuwającym się piargiem, ale położenie na północnej ścianie Rysów i duża wysokość powodują, że przez większą część roku jest zaśnieżona. Rysa jest widoczna z daleka w masywie Rysów. Nazwa tego szczytu nie pochodzi jednak od Rysy, ale od pożłobionych zboczy całego kompleksu Niżnich Rysów, Żabiego Szczytu Wyżniego i Żabiego Mnicha.
przełęcz
Wyżnia Żabia Przełęcz
2315 m, Tatry Wysokie
Żabia Przełęcz Wyżnia (niem. Froschseescharte, słow. Vyšné Žabie sedlo, Východné Volovecké sedlo, węg. Felső-Békástavi-csorba) – przełęcz w głównej grani Tatr usytuowana pomiędzy Żabim Koniem (Žabí Kôň, 2291 m) a Żabią Turnią Mięguszowiecką (Žabia veža, 2335 m), najbardziej na południowy wschód wysuniętą kulminacją Wołowego Grzbietu (Volí chrbát). Granie z obu sąsiednich turni nie spotykają się bezpośrednio, lecz są przesunięte i zachodzą na siebie nieco – grań Żabiej Turni Mięguszowieckiej jest odchylona na północ, a grań Żabiego Konia na południe. Różne źródła podają różne wysokości: Witold Henryk Paryski w 1965 i 1995 r. 2235 m, słowacki tatrolog Arno Puškáš w 1981 r. 2272 m, Geoportal w 2020 r. 2249 m. Na północną stronę z Żabiej Przełęczy Wyżniej opada do piargów w górnej części Kotła pod Rysami bardzo stromy, wąski, bardzo kruchy i głęboko wcięty komin.
przełęcz
Żabia Przełęcz Mięguszowiecka
2315 m, Tatry Wysokie
Żabia Przełęcz Mięguszowiecka (niem. Östliche Ochsenrückenscharte, słow. Východná volia štrbina, węg. Keleti-Ōkörhát-csorba, 2315 m) – przełęcz w głównej grani Tatr usytuowana pomiędzy Żabią Turnią Mięguszowiecką (Žabia veža, 2236 m) a Wołową Turnią (Volia veža, 2360 m). Przełęcz ta, podobnie jak sąsiadujące z nią szczyty, należy do znajdującego się na granicy polsko-słowackiej Wołowego Grzbietu (Volí chrbát), który oddziela od siebie doliny: Rybiego Potoku i Żabią Mięguszowiecką (Žabia dolina mengusovská). Południowe, słowackie stoki przełęczy są łatwo dostępne. Na północną, polską stronę natomiast opada z przełęczy wielka depresja, będąca częściowo stromym i szerokim żlebem, a częściowo kominem. W dolnej części podcięta jest szerokim, pionowym progiem o brązowej barwie skał. Depresja ma wylot na wielkim tarasie u podstawy Żabiej Turni Mięguszowieckiej.
przełęcz
Świnicka Szczerbina Wyżnia
2295 m, Tatry Wysokie
Świnicka Szczerbina Wyżnia (niem. Obere Seealmkerbe, słow. Vyšná svinicová štrbina, węg. Felső-Svinica-oromrés) – przełączka na wysokości 2295 m n.p.m. we wschodniej grani Świnicy między głównym, zwornikowym, tzw. „turystycznym” wierzchołkiem Świnicy a Świnicką Kopą w Tatrach Wysokich. Przebiega przez nią szlak turystyczny. Spod sąsiedniej Świnickiej Szczerbiny Niżniej, spomiędzy obydwu wierzchołków Świnicy opada do Doliny Walentkowej żleb zwany Żlebem Blatona, przejście przez niego ubezpieczone jest łańcuchem, potem ścieżka prowadzi przez wcięcie skalne zwane Wrótkami.
punkt widokowy
Kozi Wierch
2291 m, Tatry Wysokie
Kozi Wierch (niem. Gemsenberg, słow. Kozí vrch, węg. Zerge-hegy, dawniej także Czarne Ściany 2291 m) – szczyt w Tatrach Wysokich. Jest najwyższą górą o zauważalnej wybitności znajdującą się w całości na terenie Polski. Kozi Wierch wznosi się w długiej wschodniej grani Świnicy pomiędzy Doliną Gąsienicową a Doliną Pięciu Stawów Polskich, a dokładniej między dwiema dolinkami wiszącymi: Dolinką Kozią i Dolinką Pustą. Wzdłuż grani tej poprowadzono szlak turystyczny zwany Orlą Percią.
przełęcz
Świnicka Szczerbina Niżnia
2278 m, Tatry Wysokie
Świnicka Szczerbina Niżnia (niem. Untere Seealmkerbe, słow. Nižná svinicová štrbina, węg. Alsó-Svinicai-oromrés) – przełęcz na wysokości 2278 m n.p.m. pomiędzy dwoma wierzchołkami Świnicy w grani głównej Tatr Wysokich. Przebiega przez nie granica polsko-słowacka. Wierzchołki te znajdują się w odległości 85 m od siebie (w prostej linii). Jeden z nich, niższy, znajdujący się na północny zachód od przełęczy to tzw. „wierzchołek taternicki”. Ma wysokość 2291 m i nie prowadzi na niego szlak turystyczny. W kierunku południowo-wschodnim od przełęczy znajduje się drugi, wyższy wierzchołek (2301 m), zwany „turystycznym”, gdyż prowadzi na niego szlak turystyczny. Szlak ten (czerwony z Kasprowego Wierchu do przełęczy Zawrat i dalej Orlą Percią) nie prowadzi jednak przez Świnicką Szczerbinę Niżnią, lecz przez inną przełęcz Świnicką Szczerbinę Wyżnią.
przełęcz
Gąsienicowa Przełączka
2265 m, Tatry Wysokie
Gąsienicowa Przełączka (słow. Gąsienicova štrbina, niem. Gąsienicascharte, węg. Gąsienica-csorba) – znajdująca się na wysokości 2265 m n.p.m. niewielka przełączka we wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się pomiędzy Świnicką Kopą (2298 m) a Gąsienicową Turnią (2279 m). Zwiedzana bywa z reguły przez taterników przy sposobności wejścia na Świnicę lub Gąsienicową Turnię. Północne stoki spod przełęczy opadają do Mylnej Kotlinki w najwyższym piętrze Doliny Zielonej Gąsienicowej, zaś południowe do polodowcowego kotła Dolinki pod Kołem (górne piętro Doliny Pięciu Stawów Polskich), przebiega nimi nieco poniżej Gąsienicowej Przełączki czerwony szlak turystyczny z Kasprowego Wierchu na Zawrat. Pierwszego wejścia dokonał Tadeusz Ostrowski 17 sierpnia 1905 r.
przełęcz
Mięguszowiecki Przechód
2260 m, Tatry Wysokie
Mięguszowiecki Przechód – wąska szczerbinka między Mięguszowieckiem Szczytem (2438 m) a znajdującą się w jego zachodniej grani Mięguszowiecką Turniczką (ok. 2360 m) w Tatrach Wysokich. Znajduje się w grani głównej Tatr na granicy polsko-słowackiej. Z Mięguszowieckiego Przechodu w północno-zachodniej ścianie Mięguszowieckiego Szczytu do Wielkiej Galerii Cubryńskiej opada Rynna Szulakiewicza. Około 30 m poniżej tego przechodu widoczny jest Zachód Janczewskiego. Na południową stronę (do Doliny Hińczowej) z Mięguszowieckiego Przechodu opada wąski żlebek. Autorem nazwy Mięguszowieckiego Przechodu jest Władysław Cywiński. Przez przełączkę tę prowadzi łatwa droga wspinaczkowa z Hińczowej Przełęczy na Mięguszowiecki Szczyt, oraz kilka trudniejszych dróg ścianowych.
przełęcz
Wyżnia Spadowa Przełączka
2256 m, Tatry Wysokie
Wyżnia Spadowa Przełączka (niem. Obere Böhmischseescharte, słow. Vyšná Kamzíčia štrbina, węg. Felső-Csehtavi-csorba, ok. 2235 m) – niewielka przełączka w Żabiej Grani w Tatrach Wysokich. Znajduje się tuż na południowy zachód pod wierzchołkiem Żabiego Szczytu Wyżniego. Jest jedyną w Tatrach przełęczą zwornikową – łączą się w niej trzy granie: na południe ku Rysom, na północny wschód ku Młynarzowi, na północny zachód ku Żabiemu Mnichowi (Żabia Grań). Niekiedy błędnie jako przełęcze zwornikowe bywają podawane inne tatrzańskie siodła: Krzyżne i Gaborowa Przełęcz (dawniej Raczkowa Przełęcz). W obu przypadkach rzeczywistymi zwornikami są punkty położone nieco powyżej przełęczy. Wyżnia Spadowa Przełączka góruje nad trzema dolinami. Od zachodniej strony jest to Dolina Rybiego Potoku, a dokładniej Czarnostawiański Kocioł.
przełęcz
Niebieska Przełączka Wyżnia
2247 m, Tatry Wysokie
Niebieska Przełączka Wyżnia (niem. Mittlere Seealmscharte, słow. Vyšná Nebeská štrbina, węg. Felső-Niebieska-csorba) – położona na wysokości 2247 m mała przełączka we wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, między Gąsienicową Turnią (2279 m) a Niebieską Turnią (2258 m) – tuż na zachód od tej ostatniej. Północne stoki spod przełączki opadają do Mylnej Kotlinki w najwyższym piętrze Doliny Zielonej Gąsienicowej, zaś południowe do polodowcowego kotła Dolinki pod Kołem (górne piętro Doliny Pięciu Stawów Polskich). Górna część tych stoków, zarówno z południowej, jak i północnej strony, to strome ściany. Stokami południowymi, sporo poniżej przełęczy, prowadzi czerwony szlak turystyczny z Kasprowego Wierchu na Zawrat. Przełączka ta stanowi najłatwiejszy dostęp do Niebieskiej Turni, jest jednak dostępna tylko dla taterników.
przełęcz
Mięguszowiecka Szczerbinka
2242 m, Tatry Wysokie
Mięguszowiecka Szczerbinka – przełączka w masywie Mięguszowieckiego Szczytu w Tatrach Wysokich, pomiędzy jego wschodnim, niższym wierzchołkiem (2427 m) a Mięguszowiecką Basztą (2410 m). Znajduje się w grani głównej Tatr na granicy polsko-słowackiej. Z Mięguszowieckiej Szczerbinki wschodnią ścianą Mięguszowieckiego Szczytu do Załupy Świerza spada depresja składająca się z bardzo stromych rynien, zacięć i prożków. Autorem nazwy przełączki jest Władysław Cywiński.
przełęcz
Kozia Przełęcz Wyżnia
2235 m, Tatry Wysokie
Kozia Przełęcz Wyżnia (niem. Obere Gemsenscharte, słow. Vyšné Kozie sedlo, węg. Felső-Zerge-csorba) – położona na wysokości ok. 2240 m n.p.m. wąska tatrzańska przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, w masywie Koziego Wierchu. Oddziela od siebie wierzchołek Koziego Wierchu (2291 m) od Kozich Czub (2266 m). Jej północno-wschodnie zbocza opadają do Dolinki Koziej, południowo-zachodnie do Pustej Dolinki. Pierwszy odnotowany pobyt na przełęczy: latem: podczas przejścia granią – ks.
przełęcz
Niebieska Przełęcz
2230 m, Tatry Wysokie
Niebieska Przełęcz (niem. Mittlere Seealmscharte, słow. Niebieska štrbina, węg. Niebieska-csorba) – położona na wysokości 2230 m (lub według innych źródeł 2225 m) wąska przełączka we wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, znajdująca się pomiędzy Niebieską Turnią (2258 m) na zachodzie a Zawratową Turnią (2247 m) na wschodzie. Stoki południowe spod przełęczy opadają do Dolinki pod Kołem w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, sporo poniżej przełęczy prowadzi nimi czerwony szlak turystyczny z Kasprowego Wierchu na Zawrat. Stoki północne spod przełęczy opadają urwiskami do Mylnej Kotlinki w Dolinie Zielonej Gąsienicowej. Najłatwiej jest osiągalna z Zawratu przez Zawratową Turnię – droga zajmuje 30 min.
przełęcz
Przełączka nad Dolinką Buczynową
2225 m, Tatry Wysokie
Przełączka nad Dolinką Buczynową (niem. Schwarzwandscharte, słow. Štrbina nad Bučinovou dolinkou, węg. Fekete-fali-csorba) – wąska przełęcz położona na wysokości ok. 2225 m n.p.m. w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, na szlaku Orlej Perci. Przełączka nad Dolinką Buczynową oddziela od siebie Czarne Ściany i Buczynową Strażnicę. W pobliżu przełęczy grań załamuje się. W stronę Koziego Wierchu biegnie w kierunku południowo-zachodnim, a w stronę Granatów w kierunku północnym. Na stronę Dolinki Buczynowej grań opada tu stromymi urwiskami. Z przełęczy w kierunku Dolinki Koziej schodzi Żleb Kulczyńskiego, którym poprowadzony jest oznaczony kolorem czarnym szlak z Dolinki Koziej na Kozi Wierch.
przełęcz
Pośrednia Sieczkowa Przełączka
2218 m, Tatry Wysokie
Pośrednia Sieczkowa Przełączka (2218 m, słow. Prostredné Sieczkovo sedlo, niem. Mittlerer Sieczka-Sattel, węg. Középső-Sieczka-nyereg) – szeroka przełęcz między Pośrednim Granatem (2234 m) a Zadnim Granatem (2240 m) w polskich Tatrach Wysokich. Jest jedną z trzech Sieczkowych Przełączek w długiej wschodniej grani Świnicy na trasie Orlej Perci. Z zachodnich zboczy przełęczy (po stronie Dolinie Czarnej Gąsienicowej) opada Żleb Staniszewskiego, ze wschodnich, do górnej części Dolinki Buczynowej średnio stromy, trawiasty żleb z kilkoma płytowymi odcinkami. Przez Pośrednią Sieczkową Przełączkę i sąsiednie szczyty prowadzi trasa Orlej Perci, pokonywana najczęściej w kierunku od Zawratu na Krzyżne (odcinek Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowy). Od czasów wytyczenia szlaku masyw Granatów zyskał na popularności wśród turystów.
przełęcz
Ciężka Przełączka
2205 m, Tatry Wysokie
Ciężka Przełączka (niem. Verborgene Scharte, słow. Česká štrbina, České sedlo, węg. Cseh-tavi-csorba, ok. 2205 m) – przełęcz w północnej grani Rysów w Tatrach Wysokich. Grań ta oddziela Dolinę Rybiego Potoku od Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina) i biegnie nią granica polsko-słowacka. Wąska szczerbina Ciężkiej Przełączki znajduje się na północ od Spadowej Kopy i oddziela ją od Żabiego Szczytu Wyżniego, dokładniej zaś od Spadowej Turniczki i zwornikowej Wyżniej Spadowej Przełączki. Dawniej przełęcz była zwana Czeską Przełączką. Jest trudno osiągalna od strony zachodniej, dlatego nie jest używana jako połączenie sąsiednich dolin. Taternicy bywają na niej tylko podczas przejścia granią, najczęściej zaś przy schodzeniu ze wspinaczki zachodnim filarem Spadowej Kopy. Na wschodnią stronę, do Dolinki Spadowej opada z przełęczy częściowo skalista, częściowo trawiasta depresja.
przełęcz
Skrajna Sieczkowa Przełączka
2205 m, Tatry Wysokie
Skrajna Sieczkowa Przełączka (ok. 2200 m, słow. Predné Sieczkovo sedlo, niem. Vorderer Sieczka-Sattel, węg. Elülső-Sieczka-nyereg) – przełęcz między Pośrednim Granatem (2233 m) a Skrajnym Granatem (2228 m) w polskich Tatrach Wysokich. Jest jedną z trzech Sieczkowych Przełączek w długiej wschodniej grani Świnicy na trasie Orlej Perci. Z zachodnich zboczy przełęczy (po stronie Dolinie Czarnej Gąsienicowej) opada Żleb Drège’a, ze wschodnich, do górnej części Dolinki Buczynowej szeroka płytowo-trawiasta depresja.
przełęcz
Wyżni Czarnostawiański Przechód
2181 m, Tatry Wysokie
Wyżni Czarnostawiański Przechód (2181 m) – siodełko na północno-wschodniej grzędzie Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się w środkowej jej części w lewej (patrząc od dołu) gałęzi tej grzędy, powyżej Czarnostawiańskiej Strażnicy. Na południowy wschód opada z grzędy płytowe zacięcie do Wyżniego Czarnostawiańskiego Kotła. Wyżni Czarnostawiański Przechód znajduje się na ostrzu grzędy kilkadziesiąt metrów wyżej, pod uskokiem. Z przechodu można zejść do Kotła Kazalnicy stromym trawersem, lub kruchym, skalisto-trawiastym terenem do żlebka. Niżni i Wyżni Czarnostawiański Przechód są jedynymi miejscami na grzędzie, przez które można bezproblemowo przetrawersować z Wyżniego Czarnostawiańskiego Kotła do Kotła Kazalnicy, wszędzie poza tymi dwoma miejscami grzęda ta do Kotła Kazalnicy opada pionową i kruchą ścianą.
przełęcz
Niżnie Sieczkowe Siodełko
2180 m, Tatry Wysokie
Niżnie Sieczkowe Siodełko (niem. Unteres Sieczka-Sättelche, słow. Nižné Sieczkove sedielko, węg. Alsó-Sieczka-nyergecske) – jedna z kilku Sieczkowych Przełączek położonych w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Wznosi się na wysokość ok. 2195 m, ale nie w samej grani Sieczkowych Turni, lecz poniżej, na wschodnich stokach tej grani, nad Dolinką Buczynową, między Skrajną Sieczkową Turnią (ok. 2220 m) a Pośrednią Sieczkową Turnią (ok. 2220 m). Znajduje się wąskim żlebku opadającym z Wyżniego Sieczkowego Siodełka. Dawniej przełączka nie miała nazwy. Nadał ją dopiero w 2013 r. Władysław Cywiński. Upamiętnił w ten sposób dawnego przewodnika tatrzańskiego – górala Macieja Gąsienicę Sieczkę, pierwszego zdobywcę wielu szczytów tatrzańskich. Niżnie Sieczkowe Siodełko znajduje się poza szlakami turystycznymi.
przełęcz
Sieczkowa Szczerba
2180 m, Tatry Wysokie
Sieczkowa Szczerba (niem. Sieczka-Scharte, słow. Sieczkova štrba, węg. Sieczka-csorba) – jedna z kilku Sieczkowych Przełączek położonych w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się na wysokości około 2210 m pomiędzy Zadnim Granatem (2240 m) a Skrajną Sieczkową Turnią (ok. 2220 m). Nazwę przełęczy wprowadził w 2013 r. Władysław Cywiński. Upamiętnił w ten sposób dawnego przewodnika tatrzańskiego – górala Macieja Gąsienicę Sieczkę. Sieczkowa Szczerba to szerokie trawiasto-piarżyste siodło oddzielające Granaty od Sieczkowych Turni. Piarżysto-skaliste stoki południowo-zachodnie o umiarkowanej stromości opadają do Dolinki Koziej i z taternickiego punktu widzenia są nieciekawe. Urwiste stoki wschodnie o skomplikowanej rzeźbie opadają do Dolinki Buczynowej i dla taterników są obiektem wspinaczkowym.
przełęcz
Wyżnie Sieczkowe Siodełko
2180 m, Tatry Wysokie
Wyżnie Sieczkowe Siodełko (niem. Oberes Sieczka-Sättelchen, słow. Vyšné Sieczkove sedielko, węg. Felső-Sieczka-nyergecske) – jedna z kilku Sieczkowych Przełączek położonych w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się na wysokości około 2215 m pomiędzy Zadnią Sieczkową Turnią (ok. 2220 m) a Skrajną Sieczkową Turnią (ok. 2220 m). Jest to płytka przełączka, wcięta w grań tylko na ok. 5 m. Na jej wschodnich, opadających do Dolinki Buczynowej stokach w górnej części jest płytka depresja, niżej przekształcająca się w żleb o kilku progach, który łączy się z depresją Zadniej Sieczkowej Przełączki. Zachodnie stoki przełączki opadają do Dolinki Koziej. Kilka metrów poniżej przełączki prowadzi nimi szlak Orlej Perci. Dawniej przełączka nie miała nazwy. Do nazewnictwa tatrzańskiego wprowadził ją dopiero w 2013 r. Władysław Cywiński.
przełęcz
Zadnia Sieczkowa Przełączka
2177 m, Tatry Wysokie
Zadnia Sieczkowa Przełączka (niem. Hintere Sieczka-Scharte, słow. Zadná Sieczkova štrbina, węg. Hátsó-Sieczka-csorba) – jedna z trzech Sieczkowych Przełączek położonych w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, w pobliżu Orlej Perci. Niektóre źródła podają nazwę Czarnościenna Przełęcz. Siodło znajduje się na wysokości 2194 lub ok. 2185 m.
przełęcz
Zmarzła Przełączka Wyżnia
2160 m, Tatry Wysokie
Zmarzła Przełączka Wyżnia (niem. Obere Ödkarscharte, słow. Vyšné zmrzlé sedlo, węg. Felső-Fagyottavi-csorba) – głęboko wcięta, wąska przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, oddzielająca główny wierzchołek Małego Koziego Wierchu od znajdujących się w jego wschodniej grani Zmarzłych Czub. Granią przez przełęcz poprowadzony jest szlak Orlej Perci. Z przełęczy do Kotła Zmarzłego Stawu Gąsienicowego schodzi głęboki żleb Honoratka, dawniej zwany Żydowskim Żlebem i jeszcze dziś tak oznaczany na niektórych mapach. Obie nazwy mają niejasną genezę, starsza może pochodzić od żydowskiego turysty, Kurta Langfeldesa, który zginął w tym miejscu w 1925 r. Pierwsze odnotowane wejścia: granią – ks. Walenty Gadowski z osobami towarzyszącymi – ok.
przełęcz
Zawrat
2159 m, Tatry Wysokie
Zawrat (niem. Riegelscharte, słow. Závrat, węg. Zavrat) – położona na wysokości 2159 m wąska przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w Tatrach Wysokich, oddzielająca Zawratową Turnię (2247 m) od Małego Koziego Wierchu (2226 m). Jest jednym z dwóch skrajnych punktów szlaku Orlej Perci (zachodnim). Jest to roztwór wązki pomiędzy dwoma wyniosłemi turniami zawratowemi, dokąd wiedzie droga spadzista po olbrzymiém osypisku – notował Walery Eljasz po wycieczce, odbytej przez Zawrat do Morskiego Oka w sierpniu 1869 r. Od zachodu zamykają kotlinę turnie Zmarzłe, łączące Kościelec ze Świnicą, od wschodu po za turnią zawratową wznoszą się Czarne Ściany, daléj Granaty (...). Poniżej czerni się wśród zwalisk granitu Staw Zmarzły (5,670'), do którego spływa potoczek z dolinki pod Granatem.
przełęcz
Siodło za Kazalnicą
2157 m, Tatry Wysokie
Siodło za Kazalnicą – płytkie siodło na północno-wschodniej grzędzie Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego, znajdujące się tuż po południowo-zachodniej stronie wierzchołka Kazalnicy Mięguszowieckiej w polskich Tatrach Wysokich. Na zachód opada z niego ściana do Wyżniego Bańdziocha, na wschód do Kotła Kazalnicy. Przez Siodło za Kazalnicą prowadzi znakowany szlak turystyczny znad Czarnego Stawu pod Rysami na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem. Podejście na Siodło od Bańdziocha prowadzi bardzo stromą rynną, potem jest trawers eksponowaną półeczką i płytowym zacięciem ubezpieczonym 7 klamrami. Siodło za Kazalnicą to poziomy odcinek grzędy. Dalsza trasa na przełęcz prowadzi Galeryjką przecinającą północną ścianę Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego. Józef Nyka o widoku z Siodła za Kazalnicą pisał: Roztacza się stąd niezapomniany widok na zapadłe w głąb Morskie Oko, wsch.
dolina
Żydowski Żleb
2154 m, Tatry Wysokie
Honoratka (Żydowski Żleb) – głęboki żleb spadający ze Zmarzłej Przełączki Wyżniej w stronę Doliny Gąsienicowej w Tatrach Wysokich. Opada on w kierunku północnym, by połączyć się z Zawratowym Żlebem powyżej Zmarzłego Stawu Gąsienicowego. Przez fragment górnej części Honoratki przechodzi szlak turystyczny Orlej Perci. Z powodu stromych i śliskich skał, a także zalegającego w żlebie do późnego lata śniegu, dochodzi tu do wielu wypadków śmiertelnych. Oba określenia żlebu mają niejasną genezę, Żydowski Żleb może pochodzić od żydowskiego turysty, Kurta Langfeldesa, który zginął w tym miejscu w 1925 r. Nazwy mają charakter nieoficjalny, nie występują np. w Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
przełęcz
Granacka Przełęcz
2145 m, Tatry Wysokie
Granacka Przełęcz (słow. Granátové sedlo, Granátová štrbina, niem. Granatenscharte, węg. Gránát-csorba, 2145 m) – wąska i głęboka przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, pomiędzy Skrajnym Granatem (2225 m) a Wielką Orlą Turniczką (2162 m) – wyższą z Orlich Turniczek. Przełęcz leży na szlaku Orlej Perci. Zejście ze Skrajnego Granatu na Granacką Przełęcz jest bardzo strome i ubezpieczone łańcuchem i długimi kotwami. Do 2012 roku zdarzyły się tutaj 4 wypadki śmiertelne. W drugą stronę szlak prowadzi północno-wschodnimi stokami Wielkiej Orlej Turniczki, odcinek ten jest eksponowany, dość trudny do przejścia i również ubezpieczony łańcuchami. Do 2012 roku na tym odcinku Orlej Perci 1 wypadek śmiertelny. Od południowej strony jej stoki opadają do Dolinki Buczynowej, od północnej do Zadnich Usypów w dolinie Pańszczycy.
przełęcz
Pańszczycka Przełączka Wyżnia
2143 m, Tatry Wysokie
Pańszczycka Przełączka Wyżnia (słow. Vyšná Panščická štrbina, niem. Obere Pańszczyca-Scharte, węg. Felső-Pańszczyca-csorba) – położona na wysokości ok. 2145 m niewielka przełęcz w północnej grani Skrajnego Granatu, pomiędzy Skrajnym Granatem (2225 m) a Pańszczyckimi Czubami (dokładniej Zadnią Pańszczycką Czubą (ok. 2150 m)). Z przełęczy na północny zachód w kierunku Czarnego Stawu Gąsienicowego spada żleb ograniczający od strony północnej zachodnią ścianę Skrajnego Granatu (ok. 360 m wysokości). Do Pańszczycy opada żleb, dołem przechodzący w piarżysko. Przez przełęcz nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny, ale znajduje się w rejonie dopuszczonym do uprawiania wspinaczki skalnej (ale tylko od strony Doliny Gąsienicowej).
przełęcz
Przełączka pod Zadnim Mnichem
2135 m, Tatry Wysokie
Przełączka pod Zadnim Mnichem (słow. Štrbina za Druhým Mníchom, Štrbina pod Druhým Mníchom, niem. Hintere Mönchsscharte, węg. Hátsó-Barát-csorba, ok. 2135 m) – wąska i głęboka przełęcz w grani głównej Tatr, oddzielająca od siebie Zadniego Mnicha (2172 m) i Cubrynę (2376 m). Dawniej wykorzystywana jako połączenie do przejścia z Doliny za Mnichem do Doliny Ciemnosmreczyńskiej (Temnosmrečinská dolina). Z obydwu tych dolin jest bowiem łatwo dostępna. Południowe stoki opadają do słowackiej Doliny Piarżystej, w północne, opadające na najwyższą część Zadniego Mnichowego Piargu wcina się żlebek. Zarówno Cubryna, jak i Zadni Mnich opadają na przełączkę pionowymi uskokami. 50–metrowy uskok w grani Zadniego Mnicha, opadający na przełęcz, jest jednym z najtrudniejszych punktów całej grani głównej (VI stopień trudności UIAA), przy schodzeniu niezbędny jest zjazd na linie.
przełęcz
Pańszczycka Przełączka Pośrednia
2129 m, Tatry Wysokie
Pańszczycka Przełączka Pośrednia (niem. Mittlere Sieczka-Scharte, słow. Prostredná Sieczkova štrbina, węg. Középső-Sieczka-csorba) – położona na wysokości około 2130 m płytko wcięta przełęcz w północnej grani Skrajnego Granatu w polskich Tatrach Wysokich. Grań ta oddziela dolinę Pańszczycę (po wschodniej stronie) od Doliny Czarnej Gąsienicowej (po zachodniej stronie). Przełęcz jest skalista, szeroka i znajduje się na wysokości około 2130 m między Skrajną Pańszczycką Czubą (ok. 2140 m) a Zadnią Pańszczycką Czubą (ok. 2150 m). Z zachodnich stoków przełączki opada wielka depresja, niżej rozgałęziająca się na dwa żlebki uchodzące do wielkiego żlebu kończącego się w piarżysku Kotła Czarnego Stawu Gąsienicowego. W kierunku północno-wschodnim do Pańszczycy opada szeroka depresja, w dole podcięta 40-metrowym progiem.
przełęcz
Wołoszyńska Szczerbina
2129 m, Tatry Wysokie
Wołoszyńska Szczerbina (niem. Walachensattel, słow. Vološínska štrbina, węg. Woľoszyn-csorba) – położona na wysokości ok. 2135 m przełęcz we wschodniej grani Świnicy w masywie Wołoszyna w polskich Tatrach Wysokich pomiędzy Małym Wołoszynem (2144 m) i Wielkim Wołoszynem (2155 m). Przełęcz jest pierwszą od zachodu w masywie Wołoszyna i oddziela od siebie najwyższe dwa wierzchołki grzbietu. W kierunku południowym (a dokładniej z odchyleniem na zachód) opada z przełęczy orograficznie lewe ramię Żlebu pod Krzyżnem uchodzącego do Doliny Roztoki, na północny wschód do Doliny Waksmundzkiej również żleb mający swój wylot w piarżysku powyżej Zadniej Równicy. W jego dolnej części wypływa Waksmundzki Potok. Pierwsze odnotowane wejście: Eugeniusz Janota, Maksymilian Nowicki i przewodnik Maciej Sieczka, 16 sierpnia 1867 r.
przełęcz
Buczynowa Przełęcz
2127 m, Tatry Wysokie
Buczynowa Przełęcz (słow. Bučinové sedlo, niem. Buczynowascharte, węg. Buczynowa-csorba) – wąska, głęboka przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, w grupie Buczynowych Turni, położona na wysokości 2127 m n.p.m., pomiędzy Wielką Buczynową Turnią a Małą Buczynową Turnią. Przełęcz oddziela od siebie dolin Pańszczycę i Dolinkę Buczynową. Zarówno na północ, do Zadnich Usypów w Pańszczycy, jak i na południe, do Dolinki Buczynowej opadają z niej piarżyste i łatwe do przejścia żleby. Pierwotnie przez tę przełęcz był poprowadzony szlak Orlej Perci. Obecnie przechodzi on łatwiejszym wariantem przez żleb poniżej przełęczy (od strony Buczynowej Dolinki). Zimą przełęcz stanowi najbezpieczniejsze połączenie Dolinki Buczynowej i doliny Pańszczycy.
przełęcz
Kozia Przełęcz
2126 m, Tatry Wysokie
Kozia Przełęcz, Niżnia Kozia Przełęcz (słow. Kozíe sedlo, niem. Gemsenscharte, węg. Zerge-csorba) – położona na wysokości 2126 m (według wcześniejszych pomiarów 2137 m) wąska przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy, w polskich Tatrach Wysokich, pomiędzy Zamarłą Turnią a Kozimi Czubami leżącymi w masywie Koziego Wierchu. Przełęcz jest dwumetrowej szerokości wrębem między skałami i leży w strefie mylonitów. Przejście przez przełęcz ułatwione jest przez klamry, drabinkę i łańcuchy. Szczególnie znana jest 8-metrowa, stalowa Drabina na Orlej Perci, którą szlak Orlej Perci schodzi na przełęcz ze stoków Zamarłej Turni. Przełęcz położona na trasie Orlej Perci, dostępna jest także z Doliny Gąsienicowej (z Dolinki Koziej) i Doliny Pięciu Stawów Polskich (Dolinki Pustej).
model terenuprzełęczWyżnia Walentkowa Szczerbina
2124 m, Tatry Wysokie
Wyżnia Walentkowa Szczerbina (słow. Vyšná Valentkova štrbina, niem. Obere Valentinskerbe, węg. Felső-Bálint-rés) – mało wybitne wcięcie w Walentkowej Grani (Valentkov hrebeň) w słowackich Tatrach Wysokich. Granią tą biegnie granica polsko-słowacka. Wcięcie znajduje się na wysokości 2124 m pomiędzy Walentkowym Wierchem (Valentkova, 2156 m) a Niżnią Walentkową Basztą (Nižná Valentkova bašta, 2129 m). Stoki wschodnie opadają do Zadniego Stawu w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Bezpośrednio pod przełączką jest w nich niewielki żleb, niżej przechodzący w trawiasto-skalistą ściankę dołem podsypaną piargami. Stoki wschodnie również skaliste. Spod Wyżniej Walentkowej Szczerbiny opada płytko wcięty, skalisty żleb do kotła Kamienne w Dolinie Walentkowej (Valentkova dolina).
przełęcz
Zmarzła Przełęcz
2123 m, Tatry Wysokie
Zmarzła Przełęcz (niem. Zmarzla Scharte, słow. Zmrzlé sedlo, węg. Fagyott-tavi-csorba) – położona na wysokości 2123 m (według wcześniejszych pomiarów 2126 m) przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy, w polskich Tatrach Wysokich. Oddziela Zmarzłe Czuby w masywie Małego Koziego Wierchu od Zamarłej Turni (2179 m). Jest to szeroka przełęcz o dwóch siodłach. We wschodnim znajduje się charakterystyczna skała w kształcie maczugi o wysokości 3 m, nazywana popularnie przez turystów i taterników „chłopkiem” i systematycznie podpierana przez nich zapałkami i patykami. Chłopkami w gwarze podhalańskiej nazywa się turniczki z oddali przypominające postać ludzką. Południowe stoki spod przełęczy opadają do Dolinki Pustej, północne do Dolinki Koziej.
przełęcz
Wyżnia Przełączka pod Ptakiem
2117 m, Tatry Wysokie
Wyżnia Przełączka pod Ptakiem (niem. Kleine Buchentalscharte, Westliche Vogelscharte, słow. Malá bučinová štrbina, węg. Nyugati-Madár-csorba) – położona na wysokości ok. 2125 m przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, w grupie Buczynowych Turni, pomiędzy Małą Buczynową Turnią a Ptakiem. Przełączka przez długi czas nie miała nazwy ani wśród miejscowych pasterzy, ani pierwszych turystów. W przewodniku W.H. Paryskiego pojawiła się pod nazwą Mała Buczynowa Przełączka i od tej polskiej nazwy pochodzą nazwy przełączki w języku słowackim, węgierskim i niemieckim. Władysław Cywiński w 18. tomie swojego szczegółowego przewodnika Tatry zwrócił uwagę na jej błędność. Nieprawidłowe jest zarówno podwójne zdrobnienie, jak i wiązanie tego obiektu z Dolinką Buczynową – przełączka nie znajduje się nad nią, lecz bezpośrednio nad Doliną Roztoki.
przełęcz
Ciemnosmreczyńska Przełączka
2115 m, Tatry Wysokie
Ciemnosmreczyńska Przełączka (słow. Piargová štrbina, niem. Hintere Smrečiner Scharte, węg. Hátsó-Szmrecsini-csorba) – przełęcz w grani głównej na wysokości ok. 2115 m. Oddziela od siebie Ciemnosmreczyńską Turnię (2142 m) i Zadniego Mnicha (2172 m). Znajduje się tuż na zachód od Zadniego Mnicha i jest wąska i płytka. Stoki południowe opadają do słowackiej Doliny Piarżystej. Po północnej, polskiej stronie przełęcz opada stromą i kruchą ścianką, pod nią do Zadniego Mnichowego Piargu szeroką i piarżystą depresją. Przełęcz jest łatwo dostępna z obydwu stron. Do przejścia z położonych poniżej grani dolin: Doliny Ciemnosmreczyńskiej (Temnosmrečinská dolina) i Doliny za Mnichem wykorzystywano jednak zazwyczaj pobliską Przełączkę pod Zadnim Mnichem. Wejścia na przełęcz są praktykowane przez taterników podczas wspinaczek na pobliskie szczyty z tej przełęczy.
przełęcz
Pańszczycka Przełęcz
2115 m, Tatry Wysokie
Pańszczycka Przełęcz (słow. Panščické sedlo, niem. 'Pańszczyca-Scharte, węg. Pańszczyca-csorba, 2115 m n.p.m.) – przełęcz w północnej grani Skrajnego Granatu, pomiędzy Skrajną Pańszczycką Czubą (2157 m) a Wierchem pod Fajki (2138 m). W kierunku Czarnego Stawu Gąsienicowego schodzi z niej kruchy i piarżysty żleb, do Pańszczycy opada wielką depresją z kilkudziesięciometrowej wysokości urwistym progiem. Pańszczycka Przełęcz oddziela Pańszczyckie Czuby od Wierchu pod Fajki. Pańszczyckie Czuby przez W.H. Paryskiego były traktowane jako część Skrajnego Granatu, z dalsza bowiem zlewają się z jego masywem. W ujęciu Władysława Cywińskiego Granaty kończą się na Wyżniej Pańszczyckiej Przełączce, Pańszczyckie Czuby zatem nie należą już do Granatów. Pierwsze wejścia turystyczne: Janusz Chmielowski i Józef Gąsienica Tomków, 2 sierpnia 1908 r.
przełęcz
Wyżnia Tomkowa Przełączka
2115 m, Tatry Wysokie
Wyżnia Tomkowa Przełączka (niem. Obere Tomkow-Scharte, słow. Vyšná Tomkova štrbina, węg. Vyšná Tomkova štrbina, 2115 m) – przełączka w zachodniej grzędzie trzeciego w kolejności od południa na północ wierzchołka Niżnich Rysów (Zadnia Turnia w Niżnich Rysach, 2402 m). Znajduje się w grani Tomkowych Igieł pomiędzy Zadnią Tomkową Igłą i wyżej położoną bezimienną Tomkową Igłą. Na południe jej zbocze opada do Żlebu Orłowskiego, na północ do depresji opadającej z przełączki między trzecim i czwartym (najbardziej północnym) wierzchołkiem Niżnich Rysów. Tomkowym Igłom i przełączkom między nimi nadano nazwę dla uczczenia wybitnego przewodnika tatrzańskiego Józefa Gąsienicę Tomkowego (1887 – ok. 1942). Przez przełączkę prowadzi droga wspinaczkowa zachodnią grzędą przez Tomkowe Igły; IV, miejsce V w skali tatrzańskiej, czas przejścia 5 godz. Z przełączki można wyjść na Zadnią Tomkową Igłę.
przełęcz
Krzyżne
2112 m, Tatry Wysokie
Krzyżne (niem. Kreuzsattel, słow. Krížne poľské, węg. Kereszt-nyereg) – położona na wysokości 2112 m przełęcz w Tatrach Wysokich, pomiędzy Pańszczycą a Doliną Roztoki, jeden ze skrajnych punktów szlaku Orlej Perci.
przełęcz
Buczynowe Siodło
2111 m, Tatry Wysokie
Buczynowe Siodło – niewielka, dość szeroka przełączka w południowej grzędzie Wielkiej Buczynowej Turni w polskich Tatrach Wysokich. Przekracza ją szlak Orlej Perci, który na tym odcinku trawersuje południowe zbocza Wielkiej Buczynowej Turni ponad lodowcowym kotłem Dolinki Buczynowej. Po przekroczeniu Buczynowego Siodła szlak turystyczny schodzi w dół do żlebu spadającego z Buczynowej Przełęczy. Jego dno osiąga po około 100 m. Zejście to częściowo ubezpieczone jest łańcuchem. Nazwę przełęczy podał Władysław Cywiński w 18 tomie szczegółowego przewodnika „Tatry”. Przełęcz jest niewielka, ma jednak znaczenie orientacyjne, zarówno dla turystów, jak i taterników. Po południowej stronie przełęczy, tuż nad szlakiem Orlej Perci w grzędzie przełęczy wznosi się na wysokość kilku metrów skalista kopka, a poniżej niej grzędę przecina Buczynowa Szczerbinka.
przełęcz
Kościelcowa Przełęcz
2110 m, Tatry Wysokie
Kościelcowa Przełęcz (niem. Kapellenscharte, słow. Koščielcová štrbina, węg. Koscielec-csorba, 2110 m), dawniej nazywana Przełęczą w Kościelcu – przełęcz pomiędzy Kościelcem (2155 m) a Zadnim Kościelcem (2162 m) w masywie Kościelców wznoszącym się w Dolinie Gąsienicowej w Tatrach Wysokich. Jest skalista. Zachodnie stoki stromo opadają do Zielonej Doliny Gąsienicowej. Wcina się w nie skośny i stromy żleb. Na wschodnią stronę opada ścianą do Kościelcowego Kotła w Czarnej Dolinie Gąsienicowej. Poniżej przełęczy, od strony zachodniej, znajduje się mała jaskinia Schron w Zadnim Kościelcu. Dawniej przez Kościelcową Przełęcz prowadził szlak turystyczny, obecnie jest niedostępna dla turystów. Pierwsze znane wejścia (prawdopodobnie już wcześniej byli tu juhasi i koziarze): latem: Szymon Tatar (młodszy) ok. 1891 r. zimą: Zofia Roszkówna i Stanisław Krystyn Zaremba 29 grudnia 1928 r.
przełęcz
Szpiglasowa Przełęcz
2110 m, Tatry Wysokie
Szpiglasowa Przełęcz (słow. Szpiglasové sedlo, niem. Miedzianejoch, węg. Miedziane-hágó) – siodło położone na wysokości 2110 m n.p.m. na początku długiej północno-wschodniej grani Szpiglasowego Wierchu w Tatrach Wysokich. Przełęcz oddziela Szpiglasowy Wierch i Miedziane. Jest dostępna dla turystów i stanowi jedno z dwóch przejść łączących Dolinę Pięciu Stawów Polskich i kotlinę Morskiego Oka. Przełęcz powstała wskutek ruchów tektonicznych w strefie dyslokacji, które doprowadziły również do powstania Doliny za Mnichem. W zimie w rejonie przełęczy jest duże zagrożenie lawinowe. W 2001 r. w lawinie zginęło tutaj dwóch turystów i dwóch ratowników. Przejście znane było góralom od dawna, upowszechniło się wśród turystów ok. 1850 r. Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało szlak w 1896, a oznakowało go w 1902 r. Szlak został ułatwiony przez wycięcie niektórych odcinków skał w 1937.
przełęcz
Orla Przełączka Wyżnia
2109 m, Tatry Wysokie
Orla Przełączka Wyżnia (niem. Obere Adlerscharte, słow. Vyšná Orlia štrbina, węg. Felső-Sas-csorba) – położona na wysokości około 2166 m przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się w zachodniej grani Orlej Baszty i oddziela od siebie Orle Turniczki: Wielką Orlą Turniczkę na zachodzie i Małą Orlą Turniczkę na wschodzie. Południowe stoki Orlich Turniczek opadają do Dolinki Buczynowej, północne do doliny Pańszczycy. Przełęcz jest drobna, ale stosunkowo szeroka. Wierzchołki Orlich Turniczek oraz Orla Przełączka Wyżnia są niedostępne dla turystów. Z Granackiej Przełęczy szlak Orlej Perci prowadzi północnymi stokami Wielkiej i Małej Orlej Turniczki oraz Orlej Przełączki Wyżniej. Odcinek ten jest eksponowany i ubezpieczony łańcuchami, w jednym miejscu pionowy odcinek pokonuje się drabinką.
dolina
Żleb Drège’a
2109 m, Tatry Wysokie
Żleb Drège’a (niem. Drege-Schlucht, słow. Žľab Dregea, węg. Drege-szakadék) – żleb w Tatrach znajdujący się w zachodniej ścianie Granatów, wyprowadzający na Skrajną Sieczkową Przełączkę pomiędzy Pośrednim a Skrajnym Granatem. Opada w stronę Czarnego Stawu Gąsienicowego. Ma około 400 m długości i jest zdradliwy. W górnej części jest to dość łagodny i szeroki, typowy żleb z kilkoma niewielkimi prożkami, zaś w części dolnej kończy się ponad 100-metrowej wysokości, niemal pionowym i w wielu miejscach przewieszonym kominem. Jest pułapką bez wyjścia dla turystów, którzy przy złej widoczności zgubili szlak i zeszli w ten żleb. Po kilku kilkumetrowych zsunięciach znajdą się nad owym kominem, którego nie sposób pokonać bez zjazdu na linie, w górę zaś powrót jest już niemożliwy.
przełęcz
Przełęcz Nowickiego
2105 m, Tatry Wysokie
Przełęcz Nowickiego (słow. Nowického sedlo, niem. Nowicki-Scharte, węg. Nowicki csorba, ok. 2105 m) – przełęcz położona w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, oddzielająca od siebie Buczynowe Czuby i Wielką Buczynową Turnię. Jest to największe obniżenie na odcinku pomiędzy Granatami a Ptakiem. Na północ z przełęczy opada do Zadnich Usypów w Pańszczycy krucha rynna, na południe do Dolinki Buczynowej prosty żleb. Po wschodniej stronie Przełęczy Nowickiego, już w masywie Wielkiej Buczynowej Turni ciągnie się skalista grań z kilkoma zębami, zakończona Budzową Igłą, od górnych partii oddzielona Budzową Przełączką. Od 1911 r. na przełęcz prowadził szlak turystyczny z górnej części doliny Pańszczycy (zlikwidowano go z uwagi na zbyt kruche skały). Jeszcze w latach 50. XX wieku istniało kilka śladów czerwonej farby po tym znakowaniu.
przełęcz
Buczynowy Karb
2104 m, Tatry Wysokie
Buczynowy Karb – przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się na wysokości około 2115 m pomiędzy Orlą Basztą a Buczynowymi Czubami. Ma postać wąskiej szczerbinki między wschodnim skrajem Pościeli Jasińskiego a najbardziej zachodnim zębem Buczynowych Czub. Nazwę przełęczy wprowadził Władysław Cywiński w 18 tomie swojego szczegółowego przewodnika „Tatry” po dokładnej analizie topograficznej terenu. We wszystkich wcześniejszych opisach za przełęcz w tym miejscu uznawano Pościel Jasińskiego, jednak jest to tylko nachylony ku południowej stronie trawnik bez najmniejszego wcięcia w grani, nie spełnia więc definicji przełęczy. Północne stoki Buczynowego Karbu opadają do Pańszczycy. Na południowy wschód do Dolinki Buczynowej opada z Buczynowego Karbu głęboki i wąski komin, po około 30 metrach kończący się na trawniku.
przełęcz
Przełączka pod Ptakiem
2102 m, Tatry Wysokie
Przełączka pod Ptakiem (niem. Vogelscharte, Östliche Vogelscharte, słow. Štrbina pod Vtákom, węg. Keleti-Madár-csorba) – znaczne obniżenie grzbietu Buczynowych Turni, położone w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich na wysokości ok. 2105 m. Przełęcz oddziela od siebie turnię Ptak (2131 m) i Kopę nad Krzyżnem (2135 m). Jest obok Przełęczy Nowickiego najniższym obniżeniem tego fragmentu grani. Z przełęczy w kierunku północnym schodzi szeroki, piarżysty żleb do Zadnich Usypów w dolinie Pańszczycy, z drugiej strony spod przełęczy do Doliny Roztoki opada prawa odnoga Żlebu pod Krzyżnem. Od strony południowej, poniżej przełęczy, przebiega szlak turystyczny Orlej Perci. Przełęcz nie jest używana jako letnie połączenie sąsiadujących dolin, o wiele dogodniejsze jest sąsiednie Krzyżne.
przełęcz
Orla Przełączka Niżnia
2100 m, Tatry Wysokie
Orla Przełączka Niżnia (niem. Untere Adlerscharte, słow. Nižná Orlia štrbina, węg. Alsó-Sas-csorba) – położona na wysokości około 2150 m przełączka w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się w długiej wschodniej grani Świnicy pomiędzy Orlą Basztą (2175 m) a Orlimi Turniczkami, a konkretnie niższą z nich Małą Orlą Turniczką (ok. 2158 m). Południowe stoki tej grani opadają do Dolinki Buczynowej, północne do doliny Pańszczycy. Przełączka ma dwa siodła, położone tuż obok siebie i przedzielone niewielką kopką. Z siodełka wschodniego na północno-zachodnią stronę, do żlebu z Granackiej Przełęczy opada bardzo wąska i stroma rynna, z siodełka zachodniego do tego samego żlebu opada stromy żlebek. Również do Dolinki Buczynowej z przełączki opada żleb. Przez Obydwa siodełka Orlej Przełączki Niżniej przechodzi szlak turystyczny Orlej Perci.
przełęcz
Walentkowa Przełęcz
2100 m, Tatry Wysokie
Walentkowa Przełęcz (słow. Valentkovo sedlo, nieprawidłowo na niektórych mapach Valentkové sedlo, niem. Valentinsjoch, węg. Walentko-hágó) – położona na wysokości 2100 m szeroka przełęcz w głównej grani tatrzańskiej pomiędzy Świnicą (2301 m) a Walentkowym Wierchem (2156 m). Poniżej przełęczy, po zachodniej stronie grani znajduje się należąca do słowackiej Doliny Cichej Dolina Walentkowa, a po stronie wschodniej polska Dolinka pod Kołem, odgałęzienie Doliny Pięciu Stawów Polskich. Przełęcz jest najniższym punktem Walentkowej Grani. Powyżej przełęczy w grani Świnicy znajduje się jeszcze Świnicki Przechód (2211 m). Z kolei w kierunku Walentkowego Wierchu w grani zwanej Walentkową Granią znajduje się jeszcze wiele małych czub. Pierwszą z nich na południe od Walentkowej Przełęczy jest Mała Walentkowa Czuba. Przejście przez Walentkową Przełęcz zostało opisane przez Viktora Lorenca w 1879 r.
przełęcz
Budzowa Przełączka
2099 m, Tatry Wysokie
Budzowa Przełączka (niem. Buchentalkerbe, słow. Budzova štrbina, węg. Budz-rés) – położona na wysokości około 2125 m przełączka w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, pomiędzy Wielką Buczynową Turnią (2184 m) a turnią nazywaną Budzową Igłą (ok. 2130 m). Na północny zachód, a potem na północ opada z niej duże żlebisko do Zadnich Usypów w Pańszczycy, zaś na południe, do żlebu z Przełęczy Nowickiego (do Dolinki Buczynowej) system rynien i zacięć. Przez Budzową Przełączkę nie prowadzi żaden szlak turystyczny, ale nieco poniżej niej, po stronie południowej prowadzi czerwono znakowany szlak Orlej Perci. Przechodzi on inną nienazwaną przełączką ubezpieczoną łańcuchami, a następnie południowymi stokami Wielkiej Buczynowej Turni, w której znajduje się jeszcze kilka innych turni.
przełęcz
Niżnie Walentkowe Wrótka
2099 m, Tatry Wysokie
Niżnie Walentkowe Wrótka (słow. Nižné Valentkove vrátka, niem. Unteres Valentinstor, węg. Alsó-Bálint-kapu) – mało wybitne wcięcie w Walentkowej Grani (Valentkov hrebeň) w Tatrach Wysokich. Znajduje się pomiędzy Małą Walentkową Czubą (Malý Valentkov zub, 2108 m) a Pośrednią Walentkową Czubą (Prostredný Valentkov zub, 2107 m). Takie położenie tej przełączki podaje „Czterojęzyczny słownik geograficzny Tatr”. Na mapie „Orlej Perci” (skala 1:5000) Niżnie Walentkowe Wrótka są bezimienne, podana jest natomiast ich wysokość – 2099 m. Według tej mapy jest to więc najgłębsze wcięcie w Walentkowej Grani. Stoki południowo-wschodnie opadają ścianą do Zadniego Stawu w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Dołem ściana podsypana jest piargami. Również skaliste stoki wschodnie opadają do kotła Kamienne w Dolinie Walentkowej (Valentkova dolina).
przełęcz
Mylna Przełęcz
2096 m, Tatry Wysokie
Mylna Przełęcz (słow. Mylné sedlo, niem. Mylna-Scharte, węg. Mylna-hágó) – dwusiodłowa przełęcz w Grani Kościelców w Tatrach Wysokich. Jest to pierwsza wybitniejsza przełęcz na północ od szczytu Zawratowej Turni, oddzielająca ją od Zadniego Kościelca. Pomiędzy jej dwoma siodłami położonymi na wysokości 2096 i 2104 m znajduje się niewybitny wierzchołek o wysokości 2106 m. Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Czarnej Gąsienicowej, zachodnie do Zadniego Koła w górnej części Doliny Zielonej Gąsienicowej. W pobliżu jej północnego siodła znajdują się jaskinie: Szczelina w Zadnim Kościelcu i Wyżnia Szczelina w Zadnim Kościelcu. Od zachodu przełęcz dostępna jest bez trudności, umożliwia łatwe dojście na Grań Kościelców. Główne jest siodło północne, było ono od dawna znane polującym na kozice.
przełęcz
Niżnia Tomkowa Przełączka
2094 m, Tatry Wysokie
Niżnia Tomkowa Przełączka (niem. Untere Tomkow-Scharte, słow. Nižná Tomkova štrbina, węg. Alsó-Tomko-csorba, 2094 m) – przełączka w zachodniej grzędzie trzeciego w kolejności od południa na północ wierzchołka Niżnich Rysów (Zadnia Turnia w Niżnich Rysach, 2402 m). Znajduje się w grani Tomkowych Igieł pomiędzy Skrajną Tomkową Igłą i wyżej położoną Zadnią Tomkową Igłą. Na południe jej zbocze opada do Żlebu Orłowskiego, na północ do depresji opadającej z przełączki między trzecim i czwartym (najbardziej północnym) wierzchołkiem Niżnich Rysów. Tomkowym Igłom i przełączkom nadano nazwę dla uczczenia wybitnego przewodnika tatrzańskiego Józefa Gąsienicę Tomkowego (1887 – ok. 1942). Przez Niżnią Tomkową Przełączkę prowadzi droga wspinaczkowa zachodnią grzędą przez Tomkowe Igły; IV, miejsce V w skali tatrzańskiej, czas przejścia 5 godz.
przełęcz
Buczynowa Szczerbinka
2086 m, Tatry Wysokie
Buczynowa Szczerbinka – niewielka przełączka w południowej grzędzie Wielkiej Buczynowej Turni w polskich Tatrach Wysokich. Grzęda ta opada do górnej części kotła lodowcowego Dolinki Buczynowej, tworząc część jego wschodnich zboczy. Wybitniejsze znajdujące się w niej formacje skalne w kolejności od dołu do góry to: Buczynowa Turniczka, Buczynowa Szczerbinka, Buczynowe Siodło, szczyt Wielkiej Buczynowej Turni. Spod Buczynowej Szczerbinki opadają dwa żleby; w południowo-zachodnim kierunku na piargi Dolinki Buczynowej stromy żlebo-komin, w południowo-wschodnim do żlebu spod Buczynowej Przełęczy wąski i kruchy żlebek. Nazwę przełączce nadał Władysław Cywiński w 18 tomie przewodnika „Tatry”.
przełęcz
Przełączka pod Fajki
2085 m, Tatry Wysokie
Przełączka pod Fajki (niem. Orgelpfeifenkerbe, słow. Sedielko pod Fajkami, węg. Orgonasíp-rés) – niewielkie siodełko (2101 m) w rejonie północnej grani Skrajnego Granatu pomiędzy północno-zachodnim wierzchołkiem Wierchu pod Fajki (2135 m) a Pańszczycką Turnią (2106 m). Znajduje się w bocznej grani odbiegającej od Wierchu pod Fajki na północny wschód, do Pańszczycy. W kierunku północno-wschodnim (niżej północnym) do Pańszczycy opada z niej duży i kruchy żleb łączący się ze żlebem z Żółtej Przełęczy. Również po stronie wschodniej opada spod przełączki żleb kończący się w piarżysku Zadnich Usypów. Pierwsze odnotowane wejście turystyczne – Janusz Chmielowski, Jan Bachleda Tajber, 17 lipca 1895 r. Przez przełęcz nie prowadzi żaden szlak turystyczny, znajduje się ona również poza obszarem udostępnionym do uprawiania taternictwa.
przełęcz
Wyżnia Białczańska Przełęcz
2085 m, Tatry Wysokie
Białczańska Przełęcz Wyżnia (niem. Obere Froschscharte, Froschmönchscharte, słow. Vyšné Bialčanské sedlo, węg. Felső-Békás-csorba, 2085 m) – dwusiodłowa przełęcz w Żabiej Grani (Žabí hrebeň) w Tatrach Wysokich. Rozdzielona jest przez dziesięciometrowej wysokości Białowodzką Turniczkę (Bielovodská vežička, 2095 m n.p.m.). Siodła leżą nieomal na tej samej wysokości (północne, główne siodło jest nieco niższe). Pomiędzy siodłami można łatwo przemieścić się po wschodniej stronie turniczki. Białczańska Przełęcz Wyżnia znajduje się pomiędzy wierzchołkami Żabiego Szczytu Wyżniego (Veľký Žabí štít, 2259 m) a Żabim Mnichem (Žabí Mních, 2146 m). Bardzo rzadko jest dla taterników celem samym w sobie. Jest używana głównie jako najłatwiejsza droga zejściowa z tych szczytów.
przełęcz
Żabie Wrótka
2085 m, Tatry Wysokie
Żabie Wrótka, dawniej Przełączka pod Żabim Mnichem (niem. Froschtörl, słow. Žabie vrátka, węg. Békás-kapu, ok. 2085 m) – głęboko wcięta przełęcz w Żabiej Grani w Tatrach Wysokich. Znajduje się na granicy polsko-słowackiej, pomiędzy Zadnią Białczańską Basztą (ok. 2105 m) na północy a Skrajnym Żabim Zębem na południu. Na zachodnią (polską) stronę opada z przełęczy głęboko wcięty żleb przecinający Białczański Upłaz, przez taterników nazywany Żlebem Żabich Wrótek. Żlebem tym prowadzi jedna z najłatwiejszych dróg wejściowych na Żabiego Mnicha. Na wschodnią (słowacką) stronę, do Doliny Żabich Stawów Białczańskich opada z przełęczy 30-metrowej wysokości kominek. Poniżej niego znajduje się Białczańska Ławka. Jest ogromna dysproporcja w popularności taternickiej na wschodnich i zachodnich ścianach Żabiej Grani.
przełęcz
Mnichowa Przehyba
2080 m, Tatry Wysokie
Mnichowa Przehyba (ok. 2080 m) – przełączką będąca szerokim i płytkim wcięciem między Mnichową Kopą a piarżysto-skalistym wałem wrastającym w zachodnią ścianę Cubryny w polskiej części Tatr Wysokich. Na północny wschód opada z niej bardzo stromy i wąski żlebek będący najwyższą częścią Mnichowego Żlebu, stoki południowe opadają do Zadniej Galerii Cubryńskiej – najwyższego piętra Doliny za Mnichem. Przez przełączkę nie prowadzi żaden szlak turystyczny, znajduje się ona jednak w rejonie udostępnionym do wspinaczki dla taterników i prowadzi nią kilka dróg wspinaczkowych: Nazwę przełączki wprowadził Władysław Cywiński w 8 tomie przewodnika Tatry.
staw
Zadni Mnichowy Stawek
2074 m, Tatry Wysokie
Zadni Mnichowy Stawek – jeziorko tatrzańskie położone na wysokości ok. 2070 m n.p.m. w Dolinie za Mnichem na Zadniej Galerii Cubryńskiej. Powierzchnia jeziorka wynosi ok. 0,04 ha, wymiary to 35 × 15 m, głębokość – 1,1 m (według Józefa Nyki). Przez znaczną część roku (ok. 10 miesięcy) jeziorko pokryte jest lodem. Zadni Mnichowy Stawek jest najwyżej położonym jeziorem w polskiej części Tatr, a co za tym idzie – w całej Polsce. Stawek położony jest wśród wielkich bloków skalnych. Woda wypływa z niego podziemnymi przepływami. W blokach skalnych nad jeziorkiem znajduje się naturalna skalna koleba (bardzo zimna).
przełęcz
Przełęcz Schodki
2065 m, Tatry Wysokie
Schodki (niem. Kegelsattel, słow. Sedlo Schôdky, węg. Kolo-nyereg) – położona na wysokości około 2085 m przełęcz w bocznej, południowej grani Małego Koziego Wierchu w polskich w Tatrach Wysokich. Grań ta oddziela Dolinkę pod Kołem od Dolinki Pustej. Szerokie siodło przełęczy Schodki oddziela wierzchołek Małego Koziego Wierchu (2226 m) od Kołowej Czuby (2105 m). Nazwa przełęczy związana jest z ukształtowaniem jej zbocza w postaci ułożonych schodkowo tarasików po stronie Dolinki Pustej. Nazwę przełęczy nadał ksiądz Walenty Gadowski, który przechodził nią wraz z przewodnikiem Józkiem Budzem. Ten ostatni paradował w góralskich portkach i przywiezionym z Ameryki fraku. Drogi wejścia na przełęcz znane były od dawna pasterzom, którzy wypasali owce na zboczach grani i na samej przełęczy.
przełęcz
Marusarzowa Przełączka
2060 m, Tatry Wysokie
Marusarzowa Przełączka (słow. Ondrejova štrbina, ok. 2060 m) – głęboko wcięta, wąska przełęcz w Żabiej Grani (Žabí hrebeň) w Tatrach Wysokich. Znajduje się na granicy polsko-słowackiej i oddziela Marusarzową Turnię (Ondrejova veža, 2075 m) od Apostoła VII. Z przełęczy w kierunku Morskiego Oka w Dolinie Rybiego Potoku schodzi Marusarzowy Żleb (Ondrejov žľab). Na wschodnią stronę do Doliny Żabich Stawów Białczańskich opada płytki żlebek, nieco poniżej przełęczy uchodzący na wielkie trawniki. Nazwa przełęczy oraz pobliskiej turni została wprowadzona w 1954 r. dla uczczenia pamięci Jędrzeja Marusarza, górala, przewodnika tatrzańskiego i ratownika górskiego.
przełęcz
Wyżnie Mylne Wrótka
2060 m, Tatry Wysokie
Wyżnie Mylne Wrótka (niem. Mittleres Irr Törl, słow. Prostredná mylná bránka, węg. 'Középső-Útvesztő-rés) – płytka przełączka w Grani Kościelców, a dokładniej w południowej grani Zadniego Kościelca między Zadnim Kościelcem (2162 m) a Mylną Kopą (2159 m) w polskich Tatrach Wysokich. Ze względu na litą skałę, niewielkie trudności techniczne i niezwykłą urodę grań ta jest często przechodzona przez kursantów i początkujących taterników. Stąd jej popularność i nieco żartobliwa nazwa Grań Praojców. Zarówno na wschodnią stronę (do Doliny Czarnej Gąsienicowej), jak i na zachodnią (do Zadniego Koła) przełączka opada ścianami. Pierwsze przejście: Zygmunt Klemensiewicz i Roman Kordys 11 lipca 1906 r. (w czasie przejścia grani Kościelec – Mylna Przełęcz i z powrotem). Podczas tego przejścia zerwali z praktykowaną do tej pory zasadą wspinaczki tylko z przewodnikiem.
przełęcz
Pośrednie Mylne Wrótka
2056 m, Tatry Wysokie
Pośrednie Mylne Wrótka (niem. Mittleres Irr Törl, słow. Prostredná mylná bránka, węg. Középső-Útvesztő-rés) – płytka przełączka w Grani Kościelców, a dokładniej w południowej grani Zadniego Kościelca między Mylną Turnią a Mylną Kopą (2159 m) w polskich Tatrach Wysokich. Ze względu na litą skałę, niewielkie trudności techniczne i niezwykłą urodę grań ta jest często przechodzona przez kursantów i początkujących taterników. Stąd jej popularność i nieco żartobliwa nazwa Grań Praojców. Zarówno na wschodnią stronę (do Kotła Zmarzłego Stawu), jak i na zachodnią (do Zadniego Koła) przełączka opada ścianami. Pierwsze przejście: Zygmunt Klemensiewicz i Roman Kordys 11 lipca 1906 r. (w czasie przejścia grani Kościelec – Mylna Przełęcz i z powrotem). Podczas tego przejścia zerwali z praktykowaną do tej pory zasadą wspinaczki tylko z przewodnikiem.
przełęcz
Marchwiczna Przełęcz
2055 m, Tatry Wysokie
Marchwiczna Przełęcz (2055 m n.p.m.) – szeroka przełęcz oddzielająca wierzchołek Miedzianego od Opalonego Wierchu, w długiej północno-wschodniej grani Szpiglasowego Wierchu, oddzielającej Dolinę Pięciu Stawów Polskich od Doliny Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich. Poniżej przełęczy nad brzeg Morskiego Oka schodzą trzy żleby. Najbardziej na północ położony jest Marchwiczny Żleb, obok znajduje się schodzący z siodła przełęczy Urwany Żleb, który sąsiaduje z Szerokim Żlebem (poniżej stoków Miedzianego). Marchwicznym Żlebem schodzą w zimie potężne lawiny załamujące lód na Morskim Oku. Przełęcz należała do terenów pasterskich i była znana pasterzom od dawna. Od strony Morskiego Oka znajduje się tutaj szeroki upłaz, zwany Marchwiczne (górale wymawiali „Marficne”). Niegdyś był on wypasany (tereny Hali Morskie Oko).
przełęcz
Szczerbina nad Wrotami
2046 m, Tatry Wysokie
Szczerbina nad Wrotami (słow. Štrbina nad Chałubińského bránou, niem. Chałubiński-Sättelchen, węg. Felső-Chałubiński-kiskapu) – położona na wysokości około 2050 m przełęcz w grani głównej Tatr pomiędzy Kopą nad Wrotami (ok. 2075 m) a Turniczką Chałubińskiego (ok. 2065 m). Jeszcze do niedawna była opisywana jako północno-zachodnie Siodło Przełęczy nad Wrotami. Nazwę nadał jej Władysław Cywiński w 8 tomie szczegółowego przewodnika Tatry. Na południe, do Doliny Ciemnosmreczyńskiej z przełęczy opada strome, trawiaste zbocze. Kilkadziesiąt metrów poniżej wcina się w nie płytki żlebek. Z orograficznie lewej strony uchodzi do niego wąski, ale głęboki żlebek z Przełęczy nad Wrotami. Połączone żlebki opadają do Wyżniego Ciemnosmreczyńskiego Stawu piarżystym korytem. Na północną stronę natomiast, do Doliny za Mnichem, opada z przełęczy wąski i stromy kominek.
model terenuprzełęczOwcza Przełęcz
2038 m, Tatry Wysokie
Owcza Przełęcz (niem. Schäferscharte, słow. Ovčie sedlo, węg. Juhász-csorba), 2038 m – szeroka, trawiasta przełęcz w Żabiej Grani (Žabí hrebeň), pomiędzy Marusarzową Turnią (Ondrejova veža, 2075 m) a Owczymi Turniczkami (Ovčie vežičky, ok. 2040 m). Przełęcz znajduje się na granicy polsko-słowackiej i nie prowadzi na nią żaden znakowany szlak turystyczny. Owcza Przełęcz to szerokie i trawiaste siodło. Do Kotła Morskiego Oka opada z niej Owczy Żleb (Ovčí žľab). Wschodnie stoki spod przełęczy łagodnie opadają do Doliny Żabich Stawów Białczańskich. Są trawiaste, z nielicznymi skałkami. Nazwa przełęczy wiąże się z wypasem owiec po zachodniej stronie przełęczy. Łatwo dostępne siodło było wygodnym połączeniem Doliny Rybiego Potoku z Doliną Żabich Stawów Białczańskich. Przejście znane było od dawna juhasom i koźlarzom.
jaskinia
Litworowa Studnia
2029 m, Tatry Zachodnie
Litworowa Studnia – jaskinia w Dolinie Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się nad Doliną Litworową, tuż pod granią Małołączniaka, w pobliżu Litworowej Przełęczy, na wysokości 2031 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 43 metry, a jej deniwelacja 16,4 metra.
przełęcz
Żółta Przełęcz
2028 m, Tatry Wysokie
Żółta Przełęcz (niem. Žlté sedlo, słow. Gelbes Joch, Żółta Joch, węg. Sárga-hágó) – przełęcz w północnej grani Skrajnego Granatu. Znajduje się na wysokości 2028 m i oddziela Żółtą Turnię (2087 m) od Wierchu pod Fajki (ok. 2135 m). Z Żółtej Przełęczy na obydwie strony opadają żleby. Żleb zachodni opada do wspólnego koryta wszystkich żlebów opadających z przełęczy od Skrajnego Granatu po Żółtą Przełęcz, i jest wśród nich najszerszy i najmniej stromy. Żleb opadający na wschodnią stronę, do Żółtego Kotła w Pańszczycy jest również mało stromy. W jego górnej części długo zalega śnieg. Przełęcz jest łatwo dostępna z położonych poniżej dolin – Gąsienicowej i Pańszczycy. Stąd drogi prowadzące na przełęcz znane były od dawna.
przełęcz
Białczańska Przelęcz
2024 m, Tatry Wysokie
Białczańska Przełęcz (niem. Untere Froschscharte, słow. Bielovodské sedlo, węg. Alsó-Békás-csorba, 2024 m) – przełęcz w Tatrach Wysokich znajdująca się w Żabiej Grani na granicy polsko-słowackiej. Znajduje się mniej więcej w połowie odległości pomiędzy Żabim Szczytem Niżnim a Żabim Mnichem i jest najniższym punktem tego odcinka grani. Na północ od Białczańskiej Przełęczy w kierunku Żabiego Szczytu Niżniego znajdują się Owcze Turniczki (ok. 2040 m), na południe Białczańska Kopka (ok. 2045 m). Dawniej podawano, że Białczańska Przełęcz ma dwa siodła rozdzielone Białczańską Kopką. Maciej Pawlikowski w pracy „Żabi Mnich od wschodu” dla siodła południowego zaproponował nazwę Pośrednia Białczańska Przełęcz i nazwę tę podtrzymuje Władysław Cywiński w 7 tomie przewodnika Tatry. Grań Żabiego. Tak więc obecnie przełęcz ta ma tylko jedno siodło między Owczymi Turniczkami i Białczańską Kopką.
przełęcz
Wrota Chałubińskiego
2022 m, Tatry Wysokie
Wrota Chałubińskiego, dawniej Zawracik (słow. Vráta Chałubińského, Chałubińského brána, niem. Chałubiński-Tor, węg. Chałubiński-kapu) – wąska przełęcz (2022 m n.p.m.) w głównej grani Tatr pomiędzy Kopą nad Wrotami (2075 m) a Szpiglasowym Wierchem. W kierunku południowo-wschodnim, za Kopą nad Wrotami umiejscowiona jest Ciemnosmreczyńska Turnia (2142 m) oddzielona od Kopy Przełęczą nad Wrotami. Pomiędzy Wrotami Chałubińskiego a Szpiglasowym Wierchem znajdują się Głaźna Czuba, Głaźne Wrótka, Dziurawa Czuba, Szpiglasowa Czuba i Wyżnie Szpiglasowe Wrótka. Przez Wrota Chałubińskiego prowadził szlak z Doliny Rybiego Potoku do Doliny Piarżystej – górnego piętra Doliny Ciemnosmreczyńskiej (Temnosmrečinská dolina). Ścieżka została przebudowana w latach 1889–1890 w łatwo dostępny szlak. Nazwę zmieniono na wniosek Walerego Eljasza-Radzikowskiego dla uczczenia zmarłego w 1889 r.
dolina
Kocioł Kazalnicy
2018 m, Tatry Wysokie
Kocioł Kazalnicy, Sanktuarium – kocioł lodowcowy na północnych stokach Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się pomiędzy dwoma ramionami jego północno-wschodniej grzędy opadającej nad Czarny Staw. Są to: grzęda lewa (patrząc od dołu), w której znajdują się: Wyżni Czarnostawiański Przechód, Czarnostawiańska Strażnica, Niżni Czarnostawiański Przechód i Czarnostawiańskie Siodełko, grzęda prawa zakończona ścianą Kazalnicy. W górnej części między tymi ramionami jest wąski żlebek o pionowych bocznych ścianach, który niżej przechodzi we właściwy Kocioł Kazalnicy. Od strony Czarnego Stawu podcięty jest on pionową ścianą Kazalnicy łączącą się ze ścianą lewej grzędy. Do Kotła Kazalnicy najłatwiej można się dostać z Siodła za Kazalnicą lub z Wyżniego Czarnostawiańskiego Kotła przez Niżni i Wyżni Czarnostawiański Przechód.
przełęcz
Szerokie Siodło
2018 m, Tatry Zachodnie
Szerokie Siodło – płytka przełęcz w północno-zachodniej grani Ciemniaka w polskich Tatrach Zachodnich, pomiędzy szczytem Ciemniaka (2096 m) a Twardą Kopą (2026 m). Znajduje się na obszarze skał granitowych (alaskity), które przykrywają cały Twardy Grzbiet. Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Mułowego Kotła. U góry są trawiaste i strome, dołem w Mułowym Kotle podcięte stromymi ściankami. Stoki zachodnie opadają do Zadniego Kamiennego i górą są trawiaste. Dawniej rejon przełęczy był wypasany, należał do Hali Upłaz.
jaskinia
Szczelina w Krzesanicy
2001 m, Tatry Zachodnie
Szczelina w Krzesanicy I – jedna z trzech jaskiń o tej samej nazwie położonych w Tatrach Zachodnich w pobliżu grani Krzesanicy nad jej północną ścianą opadającą do Doliny Mułowej. Ma trzy otwory wejściowe znajdujące się na wysokościach 2091, 2092 i 2098 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 63 metry, a jej deniwelacja 17 metrów.
dolina
Mylna Kotlinka
1998 m, Tatry Wysokie
Mylna Kotlinka – najwyższe piętro Doliny Zielonej Gąsienicowej w polskich Tatrach Wysokich. Jest to kocioł lodowcowy usytuowany poniżej Grani Kościelców i wschodniej grani Świnicy, tworzących jego wschodnie i południowe obramowanie. Od północnej strony opada do Zadniego Koła. Podobnie jak sąsiednia Świnicka Kotlinka, Mylna Kotlinka jest kamienista i w dużej części zasypana piargami, śnieg zalega w niej bardzo długo. Nazwa pochodzi od znajdującej się ponad nią Mylnej Przełęczy. Jest niedostępna turystycznie.
przełęcz
Gładka Przełęcz
1994 m, Tatry Wysokie
Gładka Przełęcz (niem. Gladkijoch, Glatter Pass, słow. Hladké sedlo, węg. Gladki-hág) – jedna z najniższych (1993 m) przełęczy w grani głównej Tatr Wysokich. Oddziela Gładki Wierch od Walentkowego Wierchu. Nazwa przełęczy pochodzi od leżącego poniżej niej (od strony Doliny Pięciu Stawów Polskich) mało stromego i trawiastego zbocza Gładkie. Zbocze południowe, opadające do Wierchcichej Doliny jest również trawiaste, nieco tylko bardziej strome. Obydwa są łatwe do przejścia, z tego też powodu przełęcz ta stanowi wygodne i łatwe połączenie Doliny Pięciu Stawów Polskich z Doliną Wierchcichą. Zapewne byli na niej austriaccy wojskowi topografowie przygotowujący tzw. franciszkowe zdjęcie Węgier – pomiary topograficzne prowadzone od 1819 r.
dolina
Skrajny Żleb
1994 m, Tatry Wysokie
Skrajny Żleb – żleb w Dolinie Zielonej Gąsienicowej w polskich Tatrach Zachodnich. Opada ze Skrajnej Przełęczy (2071 m) między Skrajną Turnią (2096 m) i Pośrednią Turnią (2128 m). Jest to krótki żleb opadający początkowo w północnym, niżej północno-wschodnim kierunku do stożka piargowego. Jego obramowanie tworzą północno-wschodnie grzbiety Pośredniej i Skrajnej Turni.
przełęcz
Wyżnie Liliowe
1965 m, Tatry Zachodnie
Wyżnie Liliowe – położona na wysokości ok. 1965 m przełęcz między Beskidem (2012 m) a Liliową Kopką (ok. 1975 m) w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w grani głównej Tatr Zachodnich. Jest to płytka przełęcz i na mapach nie była uwzględniana. Nazwę tej przełęczy, jak również Liliowej Kopki, wymyślił Władysław Cywiński. Spod przełęczy w południowo-zachodnim kierunku opada do słowackiej Doliny Cichej Liptowskiej potężny żleb, którym zimą schodzą lawiny. Na polską stronę opada trawiasty stok. W dolnej jego części znajduje się niewielki żlebek łączący się z większym żlebem spod przełęczy Liliowe.
dolina
Zawratowy Żleb
1957 m, Tatry Wysokie
Zawratowy Żleb – żleb opadający z przełęczy Zawrat do Kotła Zmarzłego Stawu Gąsienicowego w Tatrach Wysokich. Właściwie są to dwa żleby, mające wspólny wylot w stożku piargowym zawalającym od południa Zmarzły Staw Gąsienicowy. Oddziela je niska, skalna grzęda opadająca od zachodniego grzbietu Małego Koziego Wierchu. Nie jest pełna, w środkowej części jest przerwana i można przejść z jednego żlebu do drugiego, bez wspinania się na grzędę. Dla odróżnienia główne koryto żlebu, opadające z samego Zawratu, nazwano Starym Zawratem (patrząc od dołu jest po prawej stronie), zaś drugie (lewe) i będące jego odnogą nazwano Nowym Zawratem. Jest to wielki i stromy żleb, zawalony piargami. Prowadzi nim szlak turystyczny z Doliny Gąsienicowej na Zawrat. Trudności przy podejściu są umiarkowane, zwiększają się, gdy skały są mokre.
przełęcz
Jarząbcza Przełęcz
1955 m, Tatry Zachodnie
Jarząbcza Przełęcz (1955 m, według wcześniejszych pomiarów 1954 m) – przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Jarząbczym Wierchem (2137 m) a Kończystym Wierchem (2002 m). Granią tą biegnie granica polsko-słowacka. Południowe stoki spod przełęczy opadają stromo do Doliny Zadniej Raczkowej, Północne stoki zwane Koryciskami opadają do kotła lodowcowego Jarząbcza Rówień w Dolinie Jarząbczej. Są strome i pocięte licznymi bruzdami (żlebkami). Przez przełęcz da się przejść z Doliny Jarząbczej do Doliny Zadniej Raczkowej. Pomiędzy Jarząbczą Przełęczą a Jarząbczym Wierchem znajduje się jeszcze w grani wypiętrzenie zwane Kopą Prawdy.
przełęcz
Karbik
1951 m, Tatry Wysokie
Karbik (1951 m n.p.m.) – ostro wcięta, niewielka przełęcz w Tatrach Wysokich, położona w grzbiecie Wołoszyna, oddzielającym Dolinę Waksmundzką od Doliny Roztoki i Doliny Białki. Przełęcz jest ostatnią na wschód głębszą przełęczą masywu. Oddziela od siebie Wierch nad Zagonnym Żlebem po stronie południowo-zachodniej oraz Turnię nad Dziadem po stronie północno-wschodniej. Spod przełęczy na wschód opada do Wodogrzmotów Mickiewicza Zagonny Żleb, od którego nazwę wziął Wierch nad Zagonnym Żlebem. Zbocza od strony Doliny Waksmundzkiej opadają natomiast do Waksmundzkiej Równicy. Przez masyw Wołoszyna przeprowadzona została na początku XX wieku przez ks. Walentego Gadowskiego trasa Orlej Perci. Odcinek od Polany pod Wołoszynem do Krzyżnego od wielu lat jest jednak zamknięty, cały masyw Wołoszyna został natomiast objęty ścisłą ochroną i wyłączony z ruchu turystycznego i taternickiego.
przełęcz
Przełączka za Turnią Zwornikową
1950 m, Tatry Wysokie
Przełączka za Turnią Zwornikową (słow. Štrbina za Uzlovou veľou, węg. subrina-erkélyi-csorba) – położona na wysokości około 1950 m przełęcz w północnej grani Cubryny w Tatrach Polskich pomiędzy szczytem Turni Zwornikowej i Cubryńską Kopką. Znajduje się kilkadziesiąt metrów na północ od wierzchołka Turni Zwornikowej. Na północny zachód opada spod przełęczy Żleb Szulakiewicza, na wschód szeroka depresja będąca odgałęzieniem Cubryńskiego Żlebu. Żleby te tworzą ograniczenie ścian Turni Zwornikowej. Rejon przełęczy jest szeroki i trawiasty. Z przełęczy prowadzi najkrótsza i najłatwiejsza droga wspinaczkowa na szczyt Turni Zwornikowej. Najłatwiejsze, ale bardzo okrężne wejście na przełęcz prowadzi z Doliny za Mnichem przez Wielką i Małą Galerię Cubryńską.
przełęcz
Sucha Przełęcz
1950 m, Tatry Zachodnie
Sucha Przełęcz, Sucha Przełęcz Stawiańska (słow. Suché sedlo, niem. Sucha-Joch, węg. Sucha-hágó) – przełęcz w grani głównej między Kasprowym Wierchem (1987 m) a Beskidem (2012 m) w Tatrach Zachodnich. Przez szczyty te i Suchą Przełęcz przebiega granica polsko-słowacka. Jest to płaska, rozległa i niewybitna przełęcz, znajduje się na wysokości 1950 m n.p.m., a więc tylko 37 m poniżej szczytu Kasprowego Wierchu. Jest kamienista i porastająca niską murawą, jej obszar to skały krystaliczne, dominują granity. Wśród nich znaleźć można amfibolity. Od strony słowackiej zbocza spod przełęczy opadają do Doliny Cichej, po polskiej stronie do Kotła Kasprowego (górna część Doliny Gąsienicowej). Rejon przełęczy i cały szlak turystyczny, zwłaszcza odcinek do Beskidu są bardzo rozdeptane przez tłumy turystów. Jest to bowiem jedno z najczęściej odwiedzanych w Tatrach miejsc.
przełęcz
Bystry Karb
1946 m, Tatry Zachodnie
Banista Przełęcz (słow. Bystré sedlo) – położona na wysokości 1946 m n.p.m. przełęcz w grani głównej Tatr pomiędzy Błyszczem a Liliowymi Turniami w Tatrach Zachodnich. Niektóre źródła określają tę przełęcz nazwą Bystry Karb lub Banista Przełączka i podają inną jej wysokość – 1953 m. Przełęcz znajduje się na granicy słowacko-polskiej. Poniżej przełęczy, po południowej, słowackiej stronie znajduje się Dolina Gaborowa, po północnej, polskiej stronie natomiast położona jest Dolina Pyszniańska, będąca górną częścią Doliny Kościeliskiej. Od strony Doliny Gaborowej stoki są łagodne i trawiaste, od polskiej strony są to stromo podcięte skały. Jest to bardzo nieznaczna przełęcz, niewiele niższa od grani Liliowych Turni.
dolina
Dolinka Kozia
1945 m, Tatry Wysokie
Dolinka Kozia – niewielka dolina znajdująca się w górnym piętrze Doliny Czarnej Gąsienicowej, między ścianami Zadniego Granatu, Czarnych Ścian i Koziego Wierchu, a powyżej kotła Zmarzłego Stawu. Opada do niego średnio stromym progiem o wysokości około 150 m. Z otaczających ją ścian do Dolinki Koziej dwie wybitne wklęsłe formacje skalne: Rysa Zaruskiego i Żleb Kulczyńskiego. Dolinka Kozia to typowy kocioł lodowcowy, niegdyś dający początek wielkiemu lodowcowi wypełniającemu Dolinę Suchej Wody Gąsienicowej. Lodowiec ten ciągnął się w dół aż do Toporowej Cyrhli. Dawniej dolinkę nazywano Nad Zmarzłym, obecną nazwę nadał jej taternik Janusz Chmielowski ok. 1908 r. Nazwa pochodzi od kozic. Z rzadkich roślin w Dolince Koziej występują mietlica alpejska i wiechlina tatrzańska – rośliny w Polsce występujące tylko w Tatrach i to na nielicznych stanowiskach.
dolina
Pusta Dolinka
1925 m, Tatry Wysokie
Dolinka Pusta (słow. Pustá dolinka) – niewielka boczna dolinka zawieszona będąca odnogą Doliny Pięciu Stawów Polskich w Tatrach Wysokich. Ma powierzchnię 0,4 km² i stanowi typowy kocioł polodowcowy. Jej dno to rumowisko skalne. Dolinkę otaczają: od zachodu: południowa grań Małego Koziego Wierchu do Kołowej Czuby (oddziela ją od Dolinki pod Kołem), odcinek wschodniej grani Świnicy z Małym Kozim Wierchem, Zmarzłymi Czubami, Zamarłą Turnią (opadającą do dolinki swą południową ścianą) i Kozimi Czubami, od wschodu: niska skalna grzęda odchodząca od Kozich Czub od południa Pusta Dolinka podcięta jest progiem o wysokości kilkudziesięciu metrów.
jaskinia
Studnia w Mnichu
1923 m, Tatry Wysokie
Studnia w Mnichu – jaskinia w Dolinie Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich. Ma trzy otwory wejściowe znajdujące się w środkowej części wschodniej ściany Mnicha, w pobliżu Jaskini przy Studni w Mnichu i Studni przy Mnichowym Kominie, na wysokościach 1908, 1900 i 1893 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 59,3 metra, a jej głębokość 22,3 metra.
model terenuprzełęczMała Przełączka
1915 m, Tatry Zachodnie
Mała Przełączka – położona na wysokości około 1915 m przełączka w grani głównej Tatr Zachodnich na granicy polsko-słowackiej. Znajduje się w południowej grani Ciemniaka (2096 m), pomiędzy jej górną częścią a Głazistą Turnią (ok. 1950 m). Atlas satelitarny Tatr i Podtatrza w grani Ciemniaka powyżej Małej Przełączki wyróżnia jeszcze Głazistą Czubkę i Wyżnią Małą Przełączkę. Cały ten rejon zbudowany jest ze skał wapiennych. Wschodnie, słowackie stoki spod Małej Przełączki opadają do Świstówki Liptowskiej. Są częściowo trawiaste, częściowo piarżyste i niezbyt strome. Po zachodniej, polskiej stronie opada natomiast spod Małej Przełączki najbardziej lewy z Czerwonych Żlebków. W połowie odległości pomiędzy Małą Przełączką a Głazistą Turnią z grani zwanej Stołami, na zachodnią stronę, do Wyżniej Polany Tomanowej odchodzi grzęda z licznymi skałkami w górnej części.
dolina
Świnicka Kotlinka
1912 m, Tatry Wysokie
Świnicka Kotlinka – niewielka kotlina w górnej części Doliny Gąsienicowej w Tatrach. Znajduje się w zachodniej części tej doliny (Dolinie Zielonej Gąsienicowej), pod Świnicką Przełęczą, pomiędzy północno-zachodnimi ścianami Świnicy i wschodnimi ścianami Pośredniej Turni. Położona jest na wysokości ok. 1870–2057 m n.p.m. Z góry spada do niej żleb spod Świnickiej Przełęczy. Kotlinka to dawny kocioł lodowcowy, zawalony rumowiskiem głazów. Jest bezwodna i silnie zacieniona przez potężne ściany gór. Bardzo długo zalega w niej śnieg (płaty zwykle do końca sierpnia). Życie roślinne jest słabe, głównie rosną tu porosty, miejscami kępy situ skuciny. Z górnej części dolinki można dojrzeć Zadni Staw Gąsienicowy. Nad kotlinką górują stroma i potężna ściana Świnicy oraz zachodnie ściany Kościelca. 21 września 2020 r.
przełęcz
Hlińska Przełęcz
1906 m, Tatry Zachodnie
Hlińska Przełęcz (słow. Hlinské sedlo) – przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Kamienistą (2127 m) i Smreczyńskim Wierchem (2070 m). Znajduje się na wysokości 1906 m n.p.m. (według wcześniejszego pomiaru 1907 m) i zbudowana jest ze skał krystalicznych. Od polskiej strony jej zbocza opadają do Dolinki (odgałęzienie Doliny Pyszniańskiej), od strony słowackiej do Zawratu Kokawskiego, będącego odgałęzieniem doliny Hliny. Nazwa przełęczy pochodzi od doliny Hliny. Ze względu na swoją wysokość i niewygodne podejścia przełęcz ta nie była używana jako droga na drugą stronę Tatr. Przez przełęcz nie prowadzą żadne szlaki turystyczne. Znajduje się na terenie podlegającym ścisłej ochronie. W Hlińskiej Przełęczy znajduje się najgłębszy w całych Tatrach rów grzbietowy – Hliński Rów.
jaskinia
Jaskinia Omszała
1898 m, Tatry Zachodnie
Jaskinia Omszała – jaskinia w Dolinie Małej Łąki w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się na północno-wschodnich stokach Małołączniaka, nad Kotlinami, na wysokości 1904 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 33 metry, a jej deniwelacja 10 metrów.
dolina
Żleb Zaruskiego
1897 m, Tatry Wysokie
Żleb Zaruskiego – żleb na wschodniej ścianie masywu Kościelców w polskich Tatrach Wysokich. Opada spod wschodniej ściany Kościelca w północnym kierunku, niżej zakręcając na wschód. Na dolnym odcinku jest głęboko wcięty między wschodnią grań Kościelca a Czubę nad Karbem. Uchodzi na piargi nad brzegiem Czarnego Stawu. Nazwę żlebu nadano dla uczczenia Mariusza Zaruskiego, założyciela TOPR-u. Zimą 1911 r. M. Zaruski i Stanisław Zdyb wyszli na Kościelca i jako pierwsi zjechali z niego na nartach. Nie zjeżdżali jednak Żlebem Zaruskiego, lecz tą samą drogą, którą wychodzili – przez Karb. Pierwsze przejście Żlebem Zaruskiego: L. Barabasz w 1908 r. w czasie 1 h 15 min, stopień trudności 0+ w skali trudności UIAA. Obecnie czasami Żlebem Zaruskiego wspinają się taternicy, szczególnie zimą, gdy pogoda uniemożliwia trudniejsze wspinaczki. Czasami zjeżdżają też nim narciarze.
przełęcz
Wyżni Cubryński Przechód
1890 m, Tatry Wysokie
Wyżni Cubryński Przechód (słow. Vyšný čubrinský priechod) – położona na wysokości około 1890 m płytka przełączka we wschodniej grani Cubryny w Tatrach Polskich. Znajduje się pomiędzy jej szczytową bryłą a Cubryńską Igłą (ok. 1905 m). Na południową stronę opada łatwym trawiastym terenem do Cubryńskiego Żlebu. Na północ z przełączki opada Zawieszony Żleb. Nazwę przechodu wprowadził Władysław Cywiński w 8 tomie przewodnika „Tatry”. Pierwsze wejście na przełączkę: Ludwik Grühn, Mieczysław Świerz, 13 sierpnia 1922 roku. Najłatwiejsze, ale bardzo okrężne wejście prowadzi z Doliny za Mnichem przez Małą Galerię Cubryńską, Wielką Galerię Cubryńską i Przełączkę za Turnią Zwornikową.
staw
Zadni Staw Polski
1890 m, Tatry Wysokie
Zadni Staw Polski lub po prostu Zadni Staw, czasami nazywany także Zadnim Stawem pod Kołem lub Stawem pod Kołem – owalne jezioro tatrzańskie położone w Dolince pod Kołem, górnym piętrze Doliny Pięciu Stawów Polskich. Jest to jezioro cyrkowe, powstałe na dnie kotła polodowcowego. Powierzchnia jeziora wynosi 6,47 ha, głębokość – 31,6 m. Leży na wysokości 1890 m, drugie pod tym względem w Polsce (po Zadnim Mnichowym Stawku). Połączone jest potokiem (często znikającym pod kamieniami) z leżącym na południowy wschód Wolim Okiem. Ponad Zadnim Stawem wznoszą się szczyty: Zawratowa Turnia, Świnica, Walentkowy Wierch, Liptowskie Mury. Zimą na stawie tworzy się rekordowej grubości lód. W 1938 r. miał grubość 3,75 m.
dolina
Dolinka pod Kołem
1884 m, Tatry Wysokie
Dolinka pod Kołem – mała dolinka w Tatrach Wysokich, stanowiąca górne piętro Doliny Pięciu Stawów Polskich, utworzona przez dwupoziomowy cyrk lodowcowy. Jej nazwa pochodzi od dużego upłazu zwanego Kołem znajdującego się u podnóży Świnicy.
staw
Stawek na Kopkach
1878 m, Tatry Wysokie
Stawek na Kopkach – niewielki zbiornik wodny w Dolinie za Mnichem w Tatrach Wysokich, na wysokości około 1875 m n.p.m. Znajduje się w płytkim zagłębieniu skalnym na bulach pod Szpiglasową Przełęczą. Ma muliste dno i kamieniste brzegi. Prawdopodobnie jest to jeziorko stałe, Józef Nyka mierzył je pod koniec lata 1954, gdy wszystkie Wyżnie Mnichowe Stawki poza IX były już wyschnięte. Stawek na Kopkach miał wtedy powierzchnię 0,006 ha, 10 m długości, 8 m szerokości i 0,4 m głębokości. W jeziorku występuje bogata fauna wodna. Staw nie ma dopływu ani odpływu. Nazwa jest pochodzenia pasterskiego.
jaskinia
Jaskinia przy Studni w Mnichu
1874 m, Tatry Wysokie
Jaskinia przy Studni w Mnichu – jaskinia w Dolinie Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich. Ma dwa otwory wejściowe znajdujące się w środkowej części wschodniej ściany Mnicha, w pobliżu jaskiń: Studnia w Mnichu i Studnia przy Mnichowym Kominie, na wysokości 1900 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 14 metrów, a jej deniwelacja 4 metry.
źródło
Ratuszowe Źródło
1870 m, Tatry Zachodnie
Ratuszowe Źródło – źródło na Czerwonym Grzbiecie Małołączniaka w polskich Tatrach Zachodnich. Dawniej nazywane było również Ratuszem. Znajduje się we wschodnich stokach tego grzbietu (w Czerwonym Upłazie) na wysokości około 1870 m n.p.m., naprzeciwko i nieco powyżej wierzchołka Wielkiej Turni (1847 m). Woda wypływająca z Ratuszowego Źródła zaraz przy źródle wpada do otworu jaskini Awen w Ratuszu. Ratuszowe Źródło wypływa zaraz na granicy skał wapiennych (poniżej) i skał krystalicznych przykrywających cały Czerwony Grzbiet aż po sam wierzchołek Małołączniaka (2096 m).
przełęcz
Świstowe Siodło
1870 m, Tatry Wysokie
Świstowe Siodło (1855 m) – płytka przełączka w polskich Tatrach Wysokich, znajdująca się w północnej grani Opalonego Wierchu pomiędzy jego północnym wierzchołkiem 2105 m a Świstową Kopą (1858 m). Nazwa autorstwa Władysława Cywińskiego. Znajduje się w odległości około 30 m od wierzchołka Świstowej Kopy. Jest to mało wyraźne wcięcie w grani, ma jednak znaczenie topograficzne, gdyż prowadzi przez nie ścieżka szlaku turystycznego z Morskiego Oka do Doliny Pięciu Stawów Polskich. Rejon przełęczy jest trawiasto-kosówkowy. Zachodnie stoki przełęczy opadają do Doliny Roztoki, wschodnie do Świstówki Roztockiej. Są średnio strome, piarżysto-trawiaste. Przełączka nabrała znaczenia, gdy w 1956 poprowadzono nią nowy szlak turystyczny.
przełęcz
Pośredni Cubryński Przechód
1865 m, Tatry Wysokie
Pośredni Cubryński Przechód (słow. Prostredný čubrinský priechod) – położona na wysokości około 1865 m płytka przełączka we wschodniej grani Cubryny w Tatrach Polskich. Znajduje się pomiędzy Cubryńską Igłą (ok. 1905 m) a granią Cubryńskiego Konia (ok. 1870 m). Cubryńska Igła opada na przełączkę pionowym uskokiem, pomiędzy przełączką a tym uskokiem znajduje się jeszcze ząb skalny. Nazwę przechodu wprowadził Władysław Cywiński w 8 tomie przewodnika „Tatry”.
staw
Wole Oko
1862 m, Tatry Wysokie
Wole Oko – niewielkie, tatrzańskie jeziorko rozlewiskowe położone w Dolince pod Kołem u zboczy opadających z Gładkiej Przełęczy (Dolina Pięciu Stawów Polskich). Jezioro położone jest na wysokości 1862 m n.p.m. Głębokość i powierzchnia są zmienne, zależą od ilości wody wpływającej z Zadniego Stawu Polskiego. Potok płynie dalej pod kamieniami do Wielkiego Stawu Polskiego. Zimą jeziorko zamarza do dna. Przez większą część roku stanowi szóste co do wielkości jezioro w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, zaprzeczając tym samym jej nazwie.
staw
Wyżnie Mnichowe Stawki
1860 m, Tatry Wysokie
Wyżnie Mnichowe Stawki – grupa dziewięciu małych jezior polodowcowych w Tatrach Wysokich, na Wyżniej Mnichowej Płaśni – tarasie Doliny za Mnichem, rozpościerającym się pod północną ścianą Mnicha. Poszczególne stawki nie mają osobnych określeń przymiotnikowych, lecz oznaczane są cyframi rzymskimi.
jaskinia
Awen w Ratuszu
1857 m, Tatry Zachodnie
Awen w Ratuszu (Ratusz, Źródło w Ratuszu, Dziura nad Źródłem, Dziura, Studnia Zaruskiego) – jaskinia w Dolinie Małej Łąki w polskich Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w Czerwonym Grzbiecie Małołączniaka, na Czerwonym Upłazie, naprzeciwko wierzchołka Wielkiej Turni (1870 m), na wysokości 1867 m (1857,4 m). Długość jaskini wynosi 22 metry, a jej deniwelacja 11 metrów.
przełęcz
Karb
1853 m, Tatry Wysokie
Karb (niem. Kerbsattel, słow. Karb, węg. Karb-hágó) – położona na wysokości 1853 m płytka przełęcz pomiędzy Małym Kościelcem a Kościelcem, powstała w strefie dawnych przesunięć tektonicznych. Widać stąd Świnicę i Kasprowy Wierch. W 1902 Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało ścieżkę turystyczną prowadzącą na Świnicką Przełęcz. Została ona jednak po II wojnie światowej zamknięta dla turystów. Prowadząca poziomo na południe (z tabliczką zakazu) ścieżka obecnie używana jest tylko przez taterników. Na wschód opada z przełęczy piarżysty żleb, którym kiedyś (do 1961 r.) wiódł szlak wejściowy. Z rzadkich w Polsce roślin występuje w rejonie przełęczy ukwap karpacki. Przełęcz była od dawna zdobywana przez koziarzy i juhasów. Odnotowano wejście Feliksa Berdaua w 1854 r. Zimą pierwsi na przełęczy byli Mieczysław Karłowicz i Roman Kordys 24 stycznia 1908 r.
staw
Zadni Staw Gąsienicowy
1852 m, Tatry Wysokie
Zadni Staw Gąsienicowy – tatrzańskie jezioro z grupy Gąsienicowych Stawów. Położone jest w Dolinie Zielonej Gąsienicowej na wysokości 1852 m n.p.m., pod zachodnią ścianą Kościelca. Według danych z przewodnika Tatry Wysokie Witolda Henryka Paryskiego powierzchnia jeziora wynosi 0,53 ha (długość 106 m, szerokość 66 m), głębokość 8,0 m. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. powierzchnia jest nieco mniejsza i wynosi 0,515 ha. Wody z jeziora spływają po stromej ścianie skalnej do Długiego Stawu Gąsienicowego. Jest najwyżej położonym ze wszystkich stawów w Dolinie Gąsienicowej. Przez większą część roku jest zamarznięty. Taje w miesiącach czerwiec-sierpień, a zamarza we wrześniu-październiku. Nad jego brzegiem rośnie rzadka w Karpatach turzyca Lachenala. Zadni Staw Gąsienicowy jest niedostępny dla turystów. Najlepiej widoczny jest z czarnego szlaku na Świnicką Przełęcz oraz z wierzchołka Kościelca.
przełęcz
Chuda Przełączka
1850 m, Tatry Zachodnie
Chuda Przełączka (1850 m) – niewielka przełęcz w północno-zachodniej grani Ciemniaka w Tatrach Zachodnich, pomiędzy Twardą Kopą (2026 m) a Chudą Turnią (1856 m n.p.m.). Dawniej nazywana była Przełączką pod Chudą Turnią. Trawiaste, północno-wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Miętusiej, do Twardej Galerii. Stoki południowo-zachodnie natomiast opadają do Zadniego Kamiennego. Zbudowane są z łupków i znajduje się w nich płytki żleb. Jest to podłoże niesprzyjające wegetacji roślinnej i stoki te są ubogie w roślinność. W rejonie przełęczy przebiega granica między dwoma rodzajami skał budujących ten grzbiet. Poniżej przełęczy leżą skały wapienne, powyżej na tzw. Twardym Grzbiecie, aż do 2035 m n.p.m. występują skały krystaliczne (alaskity, rodzaj granitów). Skutkiem tego są duże różnice w roślinności porastającej te stoki.
dolina
Dolina Litworowa
1850 m, Tatry Zachodnie
Dolina Litworowa – jedna z dwóch siostrzanych dolinek zawieszonych stanowiących górne piętro Doliny Miętusiej w Tatrach Zachodnich (druga to Dolina Mułowa). Powstała w wyniku działalności tektonicznej i lodowcowej, a wymodelowana została przez zjawiska krasowe i erozję.
przełęcz
Wysokie Wrótka
1847 m, Tatry Zachodnie
Wysokie Wrótka – położona na wysokości 1847 m n.p.m. przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich w grupie trzech Suchych Czub. Znajduje się pomiędzy Wysoką Suchą Czubą (1876 m) a Goryczkową Czubą (1912 m). Nazwę Wysokie Wrótka podają niektóre źródła, natomiast Władysław Cywiński w swoim przewodniku nazywa ją Wyżnim Kondrackim Karbem. Jest to skalisto-trawiasta przełączka. W północno-zachodnim kierunku, do polskiej Doliny Suchej Kondrackiej opada z niej stromy żleb o względnej wysokości ok. 100 m. Dołem żleb ten jest skalną rynną, wyżej znajdują się w nim luźne kamienie. Od południowej, słowackiej strony spod przełączki do Doliny Cichej opada wielki i nienazwany żleb, po bokach ograniczony grzędami Wysokiej Suchej Czuby i Goryczkowej Czuby. Żleb ten ma względną wysokość ok. 550 m i wylot po wschodniej stronie Polany pod Jaworem (w odległości ok. 200 m). Zimą schodzą nim lawiny.
przełęcz
Dziurawa Przełęcz
1836 m, Tatry Zachodnie
Dziurawa Przełęcz (słow. Deravá, Pod Deravou) – położona na wysokości 1836 m przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Łopatą (1957 m) a Wołowcem (2063 m). Jej północne stoki opadają stromo do piarżystego kotła Doliny Chochołowskiej Wyżniej, a południowe do Kotła Jamnickich Stawów, będącego najwyższym piętrem Doliny Jamnickiej. Jest to dość głęboko wcięta przełęcz (leży 121 m niżej niż szczyt Łopaty). Przełęcz położona jest w zębatej grani zbudowanej z granodiorytów rohackich. Jej rejon porośnięty jest niską roślinnością z sitem skuciną. Występuje też tutaj saussurea wielkogłowa – bardzo rzadka roślina, w Polsce występująca tylko w Tatrach i to w nielicznych tylko miejscach. Nieco za przełęczą, w kierunku Łopaty, znajduje się niewielkie skalne okno, od którego pochodzi nazwa przełęczy.
model terenuprzełęczNiżni Cubryński Przechód
1835 m, Tatry Wysokie
Niżni Cubryński Przechód (słow. Nišný čubrinský priechod) – położone na wysokości około 1835 m płytkie siodełko we wschodniej grani Cubryny w Tatrach Polskich. Znajduje się pomiędzy szczytem Cubryńskiej Kazalnicy (ok. 1836 m) a Cubryńskim Koniem (ok. 1870 m). Cubryński Koń opada na siodełko pionowym uskokiem, wierzchołek Cubryńskiej Kazalnicy natomiast od strony siodełka jest zupełnie niepozorny. Nazwę przechodu wprowadził Władysław Cywiński w 8 tomie przewodnika „Tatry”.
dolina
Mnichowy Żleb
1832 m, Tatry Wysokie
Mnichowy Żleb lub Żleb pod Mnichem – duży i głęboko wcięty żleb na północnych, opadających do Morskiego Oka ścianach grani głównej Tatr Wysokich. Tworzy zachodnie ograniczenie masywu Cubryny. U góry zaczyna się w progu pod Mnichową Przehybą – niewielkim wcięciem pomiędzy piarżystym wałem wrastającym w masyw Cubryny a Mnichową Kopą. Opada stąd w kierunku północno-wschodnim i uchodzi do Nadspadów. Jego orograficznie prawym odgałęzieniem jest Żleb Szulakiewicza, uchodzący do Mnichowego Żlebu na wysokości około 1740 m, powyżej największej z want tkwiących w dnie Mnichowego Żlebu. Mnichowym Żlebem prowadzą drogi wspinaczkowe. Jest on dla taterników ważną arterią komunikacyjną, gdyż od drogi wiodącej jego dnem odgałęzia się kilkadziesiąt innych dróg wspinaczkowych.
dolina
Żleb pod Krzyżnem
1832 m, Tatry Wysokie
Żleb pod Krzyżnem – żleb w orograficznie lewych zboczach Doliny Roztoki w polskich Tatrach Wysokich. Wcina się między Buczynowe Turnie a masyw Wołoszyna. U góry ma trzy ramiona; orograficznie prawe opada spod Przełączki pod Ptakiem (ok. 2105 m), środkowe spod przełęczy Krzyżne (2112 m), lewe z Wołoszyńskiej Szczerbiny. W widłach prawego i środkowego żlebku znajduje się Kopa nad Krzyżnem (2135 m), środkowego i lewego Mały Wołoszyn (2144 m). Żlebki łączą się z sobą na wysokości ok. 1950 m. Od tego miejsca jednym już korytem żleb opada aż do wysokości ok. 1450 m, gdzie z prawej strony dołącza do niego Szeroki Żleb Buczynowy. Od miejsca połączenia tych dwóch wielkich żlebów ich wspólne koryto skręca na południowy wschód i uchodzi do dna Doliny Roztoki na wysokości ok. 1400 m. Tak więc wysokość Żlebu pod Krzyżnem liczona od przełęczy Krzyżne wynosi ponad 700 m.
przełęcz
Niska Przełęcz
1831 m, Tatry Zachodnie
Niska Przełęcz (słow. Nízke sedlo) – przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Łopatą (1957 m) a Jarząbczym Wierchem (2137 m). Położona jest na wysokości 1819 m n.p.m. (według wcześniejszych pomiarów – 1831 m) na granicy polsko-słowackiej. Jej północne stoki opadają stromo do kotła lodowcowego Doliny Jarząbczej, a południowe bardziej łagodnie do Doliny Jamnickiej. Przejście przez tę przełęcz z Doliny Jarząbczej do Doliny Jamnickiej nie nastręcza wielkich trudności, nie prowadzi tędy jednak szlak turystyczny. Rejon przełęczy jest trawiasty. Jest ona rzeczywiście dość „niska” – różnica wysokości w stosunku do Jarząbczego Wierchu wynosi 318 m. Podejście jest nieco męczące, ale wynagradzają to rozległe widoki, m.in. na Rohacze, Jamnickie Stawy, Liptów i Jezioro Liptowskie.
dolina
Zawieszony Żleb
1831 m, Tatry Wysokie
Zawieszony Żleb (niem. Függő-folyosó, słow. Visiaci žľab, węg. Függő-folyosó) – niewielki żleb w masywie Cubryny nad Morskim Okiem w polskich Tatrach Wysokich. Opada z Wyżniego Cubryńskiego Przechoduu. Ma długość około 100 m. Kilkadziesiąt metrów niżej zanika nad wielkim urwiskiem prawej części ściany Kazalnicy Cubryńskiej. W jego korycie kruszyzna. Zawieszony Żleb tworzy prawe ograniczenie Wielkiego Cubryńskiego Ogrodu. Żlebem prowadzą drogi wspinaczkowe.
przełęcz
Wyżnie Kasprowe Siodło
1827 m, Tatry Zachodnie
Wyżnie Kasprowe Siodło – położona na wysokości ok. 1830 m n.p.m. płytka przełęcz w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu w polskich Tatrach Zachodnich. Oddziela Kasprowy Wierch (1987 m) od Uhrocia Kasprowego (1852 m). Rejon przełęczy zbudowany jest ze skał granitowych. Od południowej strony stoki spod przełęczy opadają do Doliny Suchej Stawiańskiej. Są niskie, piarżyste i porastające kępami kosodrzewiny. Od północnej strony stoki opadają do górnej części Doliny Suchej Kasprowej. Znajduje się w nich Żleb Ciaptaka. Dawniej zapewne przechodzili nim pasterze. Dla taterników nie był interesujący. Zjeżdżali nim natomiast narciarze, oceniając stopień trudności na 3+.
przełęcz
Wyżnia Ornaczańska Przełęcz
1825 m, Tatry Zachodnie
Wyżnia Ornaczańska Przełęcz (1825 m) – przełęcz w grani Ornaku w Tatrach Zachodnich. Znajduje się między Suchym Wierchem Ornaczańskim (1832 m) a szczytem Ornak (1854 m). W zachodnim kierunku spod przełęczy opada do Doliny Starorobociańskiej początkowo łagodny stok, niżej przechodzący w Pośredni Żleb. Stoki wschodnie opadają do Doliny Pyszniańskiej. Wcina się w nie Żleb pod Banie, w którym dawniej wydobywano rudy metali. Jest to płytko wcięta i trawiasta przełęcz. Prowadzi nią szlak turystyczny. Dawniej jej stoki były terenem pasterskim dwóch hal: Hali Ornak (stoki wschodnie) i Hali Stara Robota (stoki zachodnie). Po zniesieniu pasterstwa zaczynają stopniowo zarastać kępami kosodrzewiny.
Pokazujemy 120 miejsc z 5103. Wybierz rodzaj albo region, żeby zobaczyć resztę.
Czy będzie widok
Prognozę liczymy dla wierzchołków, bo tam decyduje się, czy coś widać. Miejsce w dolinie pożycza ją od najbliższego szczytu z prognozą – a różnica między doliną a granią bywa różnicą dwóch dni.