Miejsca w górach w Tatrach i na Podhalu

Przełęcz pod Rysami

2365 m, Tatry Wysokie

Przełęcz pod Rysami (niem. Meeraugscharte, słow. Sedielko pod Rysmi, węg. Tengerszem-csorba, 2365 m) – przełęcz w północnej grani Rysów oddzielająca zwornikowy, północno-zachodni wierzchołek Rysów od południowego wierzchołka Niżnich Rysów. Grań ta odchodzi od grani głównej Tatr w kierunku północnym i oddziela Dolinę Rybiego Potoku od leżącej po stronie Słowacji Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina). Biegnie nią granica polsko-słowacka. Przełęcz składa się z kilku minimalnie różniących się wysokością siodełek, pooddzielanych od siebie zębami skalnymi. Łącząca je grań jest łatwa do przejścia. Najniższe jest siodełko najbardziej północne, znajdujące się tuż pod stromym uskokiem Rysów. Z siodełek na zachód opadają płytko wcięte żlebki, które kilkadziesiąt metrów niżej łączą się w jedno koryto żlebu opadającego do Kotła pod Rysami.

Mała Rogata Szczerbina

2355 m, Tatry Wysokie

Mała Rogata Szczerbina (słow. Malá Rohatá štrbina) – przełączka w Wołowym Grzbiecie w Tatrach Wysokich pomiędzy Małym Wołowym Rogiem (ok. 2360 m) na zachodzie a Rogatą Granią na wschodzie. Znajduje się w grani głównej Tatr na granicy polsko-słowackiej. Jest jedną z dwóch ważnych przełączek między Wschodnim Wołowym Rogiem a Rogatą Granią. Druga z przełączek to Wołowy Przechód. Nazwę tej przełączce nadał Władysław Cywiński w 10 tomie przewodnika Tatry. Mała Rogata Szczerbina znajduje się mniej więcej w połowie grani pomiędzy Hińczową Turnią a Wołową Turnią. Nie jest rozpoznawalna od strony Doliny Mięguszowieckiej – natomiast od strony Doliny Rybiego Potoku cechuje ją charakterystyczny kształt – jest widoczna jako głębokie wcięcie z sąsiadującą po jego prawej stronie ostrą turniczką.

Wielka Wołowa Szczerbina

2355 m, Tatry Wysokie

Wielka Wołowa Szczerbina (słow. Veľká volia štrbina, 2340 m) – przełączka w Wołowym Grzbiecie w Tatrach Wysokich na granicy polsko-słowackiej. Znajduje się w głównej grani Tatr pomiędzy Rogatą Turniczką (Rohatá vežička, 2364 m) na północnym zachodzie a Wołową Turnią (Volia veža, 2374 m) na południowym wschodzie. Przełączka ma dwa wyraźne siodełka, między którymi tkwi kilkunastometrowy ząb skalny. Niższe jest siodełko południowo-wschodnie. Na południową, słowacką stronę do Wołowej Kotlinki opada z przełączki szeroki górą, dołem zwężający się, kruchy i głęboko wcięty żleb. Górna część żlebu dzieli się na dwie odnogi, dolna składa się z dwóch gładkich rynien. Jego orograficznie lewe ograniczenie tworzą ściany południowo-zachodniego filara Wołowej Turni, z prawej trony jest to żebro Rogatej Turniczki. Na północną, polską stronę z przełączki opada potężny Komin Stanisławskiego.

Czarnostawiańska Przełęcz

2340 m, Tatry Wysokie

Czarnostawiańska Przełęcz (niem. Megsdorfer Scharte, słow. Východné Mengusovské sedlo, węg. Menguszfalvi-csorba, 2340 m) – stosunkowo szeroka przełęcz w grani głównej Tatr, oddzielająca od siebie Mięguszowieckie Szczyty i Wołowy Grzbiet, a dokładniej ich skrajne punkty, Mięguszowiecki Szczyt Czarny (Východný Mengusovský štít, 2410 m) i Hińczową Turnię (Hincova veža, 2372 m).

Rysa

2325 m, Tatry Wysokie

Rysa – żleb opadający z Rysów w Tatrach Polskich. Zaczyna się w siodełku północnej grani Rysów (jest to pierwsze siodełko na północ od północno-zachodniego wierzchołka Rysów). Rysa opada prosto do Kotła pod Rysami, prawie równolegle do zachodniej grani Rysów, ale bardziej stromo. Do jej najwyższej części uchodzi krótki żleb z zachodniej grani Tatr (jest to grań główna Tatr Wysokich). Deniwelacja Rysy wynosi około 300 m. Orograficznie prawe ograniczenie Rysy tworzy Grzęda Rysów. Rysa wypełniona jest stale osuwającym się piargiem, ale położenie na północnej ścianie Rysów i duża wysokość powodują, że przez większą część roku jest zaśnieżona. Rysa jest widoczna z daleka w masywie Rysów. Nazwa tego szczytu nie pochodzi jednak od Rysy, ale od pożłobionych zboczy całego kompleksu Niżnich Rysów, Żabiego Szczytu Wyżniego i Żabiego Mnicha.

Wyżnia Żabia Przełęcz

2315 m, Tatry Wysokie

Żabia Przełęcz Wyżnia (niem. Froschseescharte, słow. Vyšné Žabie sedlo, Východné Volovecké sedlo, węg. Felső-Békástavi-csorba) – przełęcz w głównej grani Tatr usytuowana pomiędzy Żabim Koniem (Žabí Kôň, 2291 m) a Żabią Turnią Mięguszowiecką (Žabia veža, 2335 m), najbardziej na południowy wschód wysuniętą kulminacją Wołowego Grzbietu (Volí chrbát). Granie z obu sąsiednich turni nie spotykają się bezpośrednio, lecz są przesunięte i zachodzą na siebie nieco – grań Żabiej Turni Mięguszowieckiej jest odchylona na północ, a grań Żabiego Konia na południe. Różne źródła podają różne wysokości: Witold Henryk Paryski w 1965 i 1995 r. 2235 m, słowacki tatrolog Arno Puškáš w 1981 r. 2272 m, Geoportal w 2020 r. 2249 m. Na północną stronę z Żabiej Przełęczy Wyżniej opada do piargów w górnej części Kotła pod Rysami bardzo stromy, wąski, bardzo kruchy i głęboko wcięty komin.

Żabia Przełęcz Mięguszowiecka

2315 m, Tatry Wysokie

Żabia Przełęcz Mięguszowiecka (niem. Östliche Ochsenrückenscharte, słow. Východná volia štrbina, węg. Keleti-Ōkörhát-csorba, 2315 m) – przełęcz w głównej grani Tatr usytuowana pomiędzy Żabią Turnią Mięguszowiecką (Žabia veža, 2236 m) a Wołową Turnią (Volia veža, 2360 m). Przełęcz ta, podobnie jak sąsiadujące z nią szczyty, należy do znajdującego się na granicy polsko-słowackiej Wołowego Grzbietu (Volí chrbát), który oddziela od siebie doliny: Rybiego Potoku i Żabią Mięguszowiecką (Žabia dolina mengusovská). Południowe, słowackie stoki przełęczy są łatwo dostępne. Na północną, polską stronę natomiast opada z przełęczy wielka depresja, będąca częściowo stromym i szerokim żlebem, a częściowo kominem. W dolnej części podcięta jest szerokim, pionowym progiem o brązowej barwie skał. Depresja ma wylot na wielkim tarasie u podstawy Żabiej Turni Mięguszowieckiej.

Świnicka Szczerbina Wyżnia

2295 m, Tatry Wysokie

Świnicka Szczerbina Wyżnia (niem. Obere Seealmkerbe, słow. Vyšná svinicová štrbina, węg. Felső-Svinica-oromrés) – przełączka na wysokości 2295 m n.p.m. we wschodniej grani Świnicy między głównym, zwornikowym, tzw. „turystycznym” wierzchołkiem Świnicy a Świnicką Kopą w Tatrach Wysokich. Przebiega przez nią szlak turystyczny. Spod sąsiedniej Świnickiej Szczerbiny Niżniej, spomiędzy obydwu wierzchołków Świnicy opada do Doliny Walentkowej żleb zwany Żlebem Blatona, przejście przez niego ubezpieczone jest łańcuchem, potem ścieżka prowadzi przez wcięcie skalne zwane Wrótkami.

Kozi Wierch

2291 m, Tatry Wysokie

Kozi Wierch (niem. Gemsenberg, słow. Kozí vrch, węg. Zerge-hegy, dawniej także Czarne Ściany 2291 m) – szczyt w Tatrach Wysokich. Jest najwyższą górą o zauważalnej wybitności znajdującą się w całości na terenie Polski. Kozi Wierch wznosi się w długiej wschodniej grani Świnicy pomiędzy Doliną Gąsienicową a Doliną Pięciu Stawów Polskich, a dokładniej między dwiema dolinkami wiszącymi: Dolinką Kozią i Dolinką Pustą. Wzdłuż grani tej poprowadzono szlak turystyczny zwany Orlą Percią.

Świnicka Szczerbina Niżnia

2278 m, Tatry Wysokie

Świnicka Szczerbina Niżnia (niem. Untere Seealmkerbe, słow. Nižná svinicová štrbina, węg. Alsó-Svinicai-oromrés) – przełęcz na wysokości 2278 m n.p.m. pomiędzy dwoma wierzchołkami Świnicy w grani głównej Tatr Wysokich. Przebiega przez nie granica polsko-słowacka. Wierzchołki te znajdują się w odległości 85 m od siebie (w prostej linii). Jeden z nich, niższy, znajdujący się na północny zachód od przełęczy to tzw. „wierzchołek taternicki”. Ma wysokość 2291 m i nie prowadzi na niego szlak turystyczny. W kierunku południowo-wschodnim od przełęczy znajduje się drugi, wyższy wierzchołek (2301 m), zwany „turystycznym”, gdyż prowadzi na niego szlak turystyczny. Szlak ten (czerwony z Kasprowego Wierchu do przełęczy Zawrat i dalej Orlą Percią) nie prowadzi jednak przez Świnicką Szczerbinę Niżnią, lecz przez inną przełęcz Świnicką Szczerbinę Wyżnią.

Gąsienicowa Przełączka

2265 m, Tatry Wysokie

Gąsienicowa Przełączka (słow. Gąsienicova štrbina, niem. Gąsienicascharte, węg. Gąsienica-csorba) – znajdująca się na wysokości 2265 m n.p.m. niewielka przełączka we wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się pomiędzy Świnicką Kopą (2298 m) a Gąsienicową Turnią (2279 m). Zwiedzana bywa z reguły przez taterników przy sposobności wejścia na Świnicę lub Gąsienicową Turnię. Północne stoki spod przełęczy opadają do Mylnej Kotlinki w najwyższym piętrze Doliny Zielonej Gąsienicowej, zaś południowe do polodowcowego kotła Dolinki pod Kołem (górne piętro Doliny Pięciu Stawów Polskich), przebiega nimi nieco poniżej Gąsienicowej Przełączki czerwony szlak turystyczny z Kasprowego Wierchu na Zawrat. Pierwszego wejścia dokonał Tadeusz Ostrowski 17 sierpnia 1905 r.

Mięguszowiecki Przechód

2260 m, Tatry Wysokie

Mięguszowiecki Przechód – wąska szczerbinka między Mięguszowieckiem Szczytem (2438 m) a znajdującą się w jego zachodniej grani Mięguszowiecką Turniczką (ok. 2360 m) w Tatrach Wysokich. Znajduje się w grani głównej Tatr na granicy polsko-słowackiej. Z Mięguszowieckiego Przechodu w północno-zachodniej ścianie Mięguszowieckiego Szczytu do Wielkiej Galerii Cubryńskiej opada Rynna Szulakiewicza. Około 30 m poniżej tego przechodu widoczny jest Zachód Janczewskiego. Na południową stronę (do Doliny Hińczowej) z Mięguszowieckiego Przechodu opada wąski żlebek. Autorem nazwy Mięguszowieckiego Przechodu jest Władysław Cywiński. Przez przełączkę tę prowadzi łatwa droga wspinaczkowa z Hińczowej Przełęczy na Mięguszowiecki Szczyt, oraz kilka trudniejszych dróg ścianowych.

Wyżnia Spadowa Przełączka

2256 m, Tatry Wysokie

Wyżnia Spadowa Przełączka (niem. Obere Böhmischseescharte, słow. Vyšná Kamzíčia štrbina, węg. Felső-Csehtavi-csorba, ok. 2235 m) – niewielka przełączka w Żabiej Grani w Tatrach Wysokich. Znajduje się tuż na południowy zachód pod wierzchołkiem Żabiego Szczytu Wyżniego. Jest jedyną w Tatrach przełęczą zwornikową – łączą się w niej trzy granie: na południe ku Rysom, na północny wschód ku Młynarzowi, na północny zachód ku Żabiemu Mnichowi (Żabia Grań). Niekiedy błędnie jako przełęcze zwornikowe bywają podawane inne tatrzańskie siodła: Krzyżne i Gaborowa Przełęcz (dawniej Raczkowa Przełęcz). W obu przypadkach rzeczywistymi zwornikami są punkty położone nieco powyżej przełęczy. Wyżnia Spadowa Przełączka góruje nad trzema dolinami. Od zachodniej strony jest to Dolina Rybiego Potoku, a dokładniej Czarnostawiański Kocioł.

Niebieska Przełączka Wyżnia

2247 m, Tatry Wysokie

Niebieska Przełączka Wyżnia (niem. Mittlere Seealmscharte, słow. Vyšná Nebeská štrbina, węg. Felső-Niebieska-csorba) – położona na wysokości 2247 m mała przełączka we wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, między Gąsienicową Turnią (2279 m) a Niebieską Turnią (2258 m) – tuż na zachód od tej ostatniej. Północne stoki spod przełączki opadają do Mylnej Kotlinki w najwyższym piętrze Doliny Zielonej Gąsienicowej, zaś południowe do polodowcowego kotła Dolinki pod Kołem (górne piętro Doliny Pięciu Stawów Polskich). Górna część tych stoków, zarówno z południowej, jak i północnej strony, to strome ściany. Stokami południowymi, sporo poniżej przełęczy, prowadzi czerwony szlak turystyczny z Kasprowego Wierchu na Zawrat. Przełączka ta stanowi najłatwiejszy dostęp do Niebieskiej Turni, jest jednak dostępna tylko dla taterników.

Mięguszowiecka Szczerbinka

2242 m, Tatry Wysokie

Mięguszowiecka Szczerbinka – przełączka w masywie Mięguszowieckiego Szczytu w Tatrach Wysokich, pomiędzy jego wschodnim, niższym wierzchołkiem (2427 m) a Mięguszowiecką Basztą (2410 m). Znajduje się w grani głównej Tatr na granicy polsko-słowackiej. Z Mięguszowieckiej Szczerbinki wschodnią ścianą Mięguszowieckiego Szczytu do Załupy Świerza spada depresja składająca się z bardzo stromych rynien, zacięć i prożków. Autorem nazwy przełączki jest Władysław Cywiński.

Kozia Przełęcz Wyżnia

2235 m, Tatry Wysokie

Kozia Przełęcz Wyżnia (niem. Obere Gemsenscharte, słow. Vyšné Kozie sedlo, węg. Felső-Zerge-csorba) – położona na wysokości ok. 2240 m n.p.m. wąska tatrzańska przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, w masywie Koziego Wierchu. Oddziela od siebie wierzchołek Koziego Wierchu (2291 m) od Kozich Czub (2266 m). Jej północno-wschodnie zbocza opadają do Dolinki Koziej, południowo-zachodnie do Pustej Dolinki. Pierwszy odnotowany pobyt na przełęczy: latem: podczas przejścia granią – ks.

Niebieska Przełęcz

2230 m, Tatry Wysokie

Niebieska Przełęcz (niem. Mittlere Seealmscharte, słow. Niebieska štrbina, węg. Niebieska-csorba) – położona na wysokości 2230 m (lub według innych źródeł 2225 m) wąska przełączka we wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, znajdująca się pomiędzy Niebieską Turnią (2258 m) na zachodzie a Zawratową Turnią (2247 m) na wschodzie. Stoki południowe spod przełęczy opadają do Dolinki pod Kołem w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, sporo poniżej przełęczy prowadzi nimi czerwony szlak turystyczny z Kasprowego Wierchu na Zawrat. Stoki północne spod przełęczy opadają urwiskami do Mylnej Kotlinki w Dolinie Zielonej Gąsienicowej. Najłatwiej jest osiągalna z Zawratu przez Zawratową Turnię – droga zajmuje 30 min.

Przełączka nad Dolinką Buczynową

2225 m, Tatry Wysokie

Przełączka nad Dolinką Buczynową (niem. Schwarzwandscharte, słow. Štrbina nad Bučinovou dolinkou, węg. Fekete-fali-csorba) – wąska przełęcz położona na wysokości ok. 2225 m n.p.m. w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, na szlaku Orlej Perci. Przełączka nad Dolinką Buczynową oddziela od siebie Czarne Ściany i Buczynową Strażnicę. W pobliżu przełęczy grań załamuje się. W stronę Koziego Wierchu biegnie w kierunku południowo-zachodnim, a w stronę Granatów w kierunku północnym. Na stronę Dolinki Buczynowej grań opada tu stromymi urwiskami. Z przełęczy w kierunku Dolinki Koziej schodzi Żleb Kulczyńskiego, którym poprowadzony jest oznaczony kolorem czarnym szlak z Dolinki Koziej na Kozi Wierch.

Pośrednia Sieczkowa Przełączka

2218 m, Tatry Wysokie

Pośrednia Sieczkowa Przełączka (2218 m, słow. Prostredné Sieczkovo sedlo, niem. Mittlerer Sieczka-Sattel, węg. Középső-Sieczka-nyereg) – szeroka przełęcz między Pośrednim Granatem (2234 m) a Zadnim Granatem (2240 m) w polskich Tatrach Wysokich. Jest jedną z trzech Sieczkowych Przełączek w długiej wschodniej grani Świnicy na trasie Orlej Perci. Z zachodnich zboczy przełęczy (po stronie Dolinie Czarnej Gąsienicowej) opada Żleb Staniszewskiego, ze wschodnich, do górnej części Dolinki Buczynowej średnio stromy, trawiasty żleb z kilkoma płytowymi odcinkami. Przez Pośrednią Sieczkową Przełączkę i sąsiednie szczyty prowadzi trasa Orlej Perci, pokonywana najczęściej w kierunku od Zawratu na Krzyżne (odcinek Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowy). Od czasów wytyczenia szlaku masyw Granatów zyskał na popularności wśród turystów.

Ciężka Przełączka

2205 m, Tatry Wysokie

Ciężka Przełączka (niem. Verborgene Scharte, słow. Česká štrbina, České sedlo, węg. Cseh-tavi-csorba, ok. 2205 m) – przełęcz w północnej grani Rysów w Tatrach Wysokich. Grań ta oddziela Dolinę Rybiego Potoku od Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina) i biegnie nią granica polsko-słowacka. Wąska szczerbina Ciężkiej Przełączki znajduje się na północ od Spadowej Kopy i oddziela ją od Żabiego Szczytu Wyżniego, dokładniej zaś od Spadowej Turniczki i zwornikowej Wyżniej Spadowej Przełączki. Dawniej przełęcz była zwana Czeską Przełączką. Jest trudno osiągalna od strony zachodniej, dlatego nie jest używana jako połączenie sąsiednich dolin. Taternicy bywają na niej tylko podczas przejścia granią, najczęściej zaś przy schodzeniu ze wspinaczki zachodnim filarem Spadowej Kopy. Na wschodnią stronę, do Dolinki Spadowej opada z przełęczy częściowo skalista, częściowo trawiasta depresja.

Skrajna Sieczkowa Przełączka

2205 m, Tatry Wysokie

Skrajna Sieczkowa Przełączka (ok. 2200 m, słow. Predné Sieczkovo sedlo, niem. Vorderer Sieczka-Sattel, węg. Elülső-Sieczka-nyereg) – przełęcz między Pośrednim Granatem (2233 m) a Skrajnym Granatem (2228 m) w polskich Tatrach Wysokich. Jest jedną z trzech Sieczkowych Przełączek w długiej wschodniej grani Świnicy na trasie Orlej Perci. Z zachodnich zboczy przełęczy (po stronie Dolinie Czarnej Gąsienicowej) opada Żleb Drège’a, ze wschodnich, do górnej części Dolinki Buczynowej szeroka płytowo-trawiasta depresja.

Wyżni Czarnostawiański Przechód

2181 m, Tatry Wysokie

Wyżni Czarnostawiański Przechód (2181 m) – siodełko na północno-wschodniej grzędzie Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się w środkowej jej części w lewej (patrząc od dołu) gałęzi tej grzędy, powyżej Czarnostawiańskiej Strażnicy. Na południowy wschód opada z grzędy płytowe zacięcie do Wyżniego Czarnostawiańskiego Kotła. Wyżni Czarnostawiański Przechód znajduje się na ostrzu grzędy kilkadziesiąt metrów wyżej, pod uskokiem. Z przechodu można zejść do Kotła Kazalnicy stromym trawersem, lub kruchym, skalisto-trawiastym terenem do żlebka. Niżni i Wyżni Czarnostawiański Przechód są jedynymi miejscami na grzędzie, przez które można bezproblemowo przetrawersować z Wyżniego Czarnostawiańskiego Kotła do Kotła Kazalnicy, wszędzie poza tymi dwoma miejscami grzęda ta do Kotła Kazalnicy opada pionową i kruchą ścianą.

Niżnie Sieczkowe Siodełko

2180 m, Tatry Wysokie

Niżnie Sieczkowe Siodełko (niem. Unteres Sieczka-Sättelche, słow. Nižné Sieczkove sedielko, węg. Alsó-Sieczka-nyergecske) – jedna z kilku Sieczkowych Przełączek położonych w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Wznosi się na wysokość ok. 2195 m, ale nie w samej grani Sieczkowych Turni, lecz poniżej, na wschodnich stokach tej grani, nad Dolinką Buczynową, między Skrajną Sieczkową Turnią (ok. 2220 m) a Pośrednią Sieczkową Turnią (ok. 2220 m). Znajduje się wąskim żlebku opadającym z Wyżniego Sieczkowego Siodełka. Dawniej przełączka nie miała nazwy. Nadał ją dopiero w 2013 r. Władysław Cywiński. Upamiętnił w ten sposób dawnego przewodnika tatrzańskiego – górala Macieja Gąsienicę Sieczkę, pierwszego zdobywcę wielu szczytów tatrzańskich. Niżnie Sieczkowe Siodełko znajduje się poza szlakami turystycznymi.

Sieczkowa Szczerba

2180 m, Tatry Wysokie

Sieczkowa Szczerba (niem. Sieczka-Scharte, słow. Sieczkova štrba, węg. Sieczka-csorba) – jedna z kilku Sieczkowych Przełączek położonych w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się na wysokości około 2210 m pomiędzy Zadnim Granatem (2240 m) a Skrajną Sieczkową Turnią (ok. 2220 m). Nazwę przełęczy wprowadził w 2013 r. Władysław Cywiński. Upamiętnił w ten sposób dawnego przewodnika tatrzańskiego – górala Macieja Gąsienicę Sieczkę. Sieczkowa Szczerba to szerokie trawiasto-piarżyste siodło oddzielające Granaty od Sieczkowych Turni. Piarżysto-skaliste stoki południowo-zachodnie o umiarkowanej stromości opadają do Dolinki Koziej i z taternickiego punktu widzenia są nieciekawe. Urwiste stoki wschodnie o skomplikowanej rzeźbie opadają do Dolinki Buczynowej i dla taterników są obiektem wspinaczkowym.

Wyżnie Sieczkowe Siodełko

2180 m, Tatry Wysokie

Wyżnie Sieczkowe Siodełko (niem. Oberes Sieczka-Sättelchen, słow. Vyšné Sieczkove sedielko, węg. Felső-Sieczka-nyergecske) – jedna z kilku Sieczkowych Przełączek położonych w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się na wysokości około 2215 m pomiędzy Zadnią Sieczkową Turnią (ok. 2220 m) a Skrajną Sieczkową Turnią (ok. 2220 m). Jest to płytka przełączka, wcięta w grań tylko na ok. 5 m. Na jej wschodnich, opadających do Dolinki Buczynowej stokach w górnej części jest płytka depresja, niżej przekształcająca się w żleb o kilku progach, który łączy się z depresją Zadniej Sieczkowej Przełączki. Zachodnie stoki przełączki opadają do Dolinki Koziej. Kilka metrów poniżej przełączki prowadzi nimi szlak Orlej Perci. Dawniej przełączka nie miała nazwy. Do nazewnictwa tatrzańskiego wprowadził ją dopiero w 2013 r. Władysław Cywiński.

Zadnia Sieczkowa Przełączka

2177 m, Tatry Wysokie

Zadnia Sieczkowa Przełączka (niem. Hintere Sieczka-Scharte, słow. Zadná Sieczkova štrbina, węg. Hátsó-Sieczka-csorba) – jedna z trzech Sieczkowych Przełączek położonych w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, w pobliżu Orlej Perci. Niektóre źródła podają nazwę Czarnościenna Przełęcz. Siodło znajduje się na wysokości 2194 lub ok. 2185 m.

Zmarzła Przełączka Wyżnia

2160 m, Tatry Wysokie

Zmarzła Przełączka Wyżnia (niem. Obere Ödkarscharte, słow. Vyšné zmrzlé sedlo, węg. Felső-Fagyottavi-csorba) – głęboko wcięta, wąska przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, oddzielająca główny wierzchołek Małego Koziego Wierchu od znajdujących się w jego wschodniej grani Zmarzłych Czub. Granią przez przełęcz poprowadzony jest szlak Orlej Perci. Z przełęczy do Kotła Zmarzłego Stawu Gąsienicowego schodzi głęboki żleb Honoratka, dawniej zwany Żydowskim Żlebem i jeszcze dziś tak oznaczany na niektórych mapach. Obie nazwy mają niejasną genezę, starsza może pochodzić od żydowskiego turysty, Kurta Langfeldesa, który zginął w tym miejscu w 1925 r. Pierwsze odnotowane wejścia: granią – ks. Walenty Gadowski z osobami towarzyszącymi – ok.

Zawrat

2159 m, Tatry Wysokie

Zawrat (niem. Riegelscharte, słow. Závrat, węg. Zavrat) – położona na wysokości 2159 m wąska przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w Tatrach Wysokich, oddzielająca Zawratową Turnię (2247 m) od Małego Koziego Wierchu (2226 m). Jest jednym z dwóch skrajnych punktów szlaku Orlej Perci (zachodnim). Jest to roztwór wązki pomiędzy dwoma wyniosłemi turniami zawratowemi, dokąd wiedzie droga spadzista po olbrzymiém osypisku – notował Walery Eljasz po wycieczce, odbytej przez Zawrat do Morskiego Oka w sierpniu 1869 r. Od zachodu zamykają kotlinę turnie Zmarzłe, łączące Kościelec ze Świnicą, od wschodu po za turnią zawratową wznoszą się Czarne Ściany, daléj Granaty (...). Poniżej czerni się wśród zwalisk granitu Staw Zmarzły (5,670'), do którego spływa potoczek z dolinki pod Granatem.

Siodło za Kazalnicą

2157 m, Tatry Wysokie

Siodło za Kazalnicą – płytkie siodło na północno-wschodniej grzędzie Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego, znajdujące się tuż po południowo-zachodniej stronie wierzchołka Kazalnicy Mięguszowieckiej w polskich Tatrach Wysokich. Na zachód opada z niego ściana do Wyżniego Bańdziocha, na wschód do Kotła Kazalnicy. Przez Siodło za Kazalnicą prowadzi znakowany szlak turystyczny znad Czarnego Stawu pod Rysami na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem. Podejście na Siodło od Bańdziocha prowadzi bardzo stromą rynną, potem jest trawers eksponowaną półeczką i płytowym zacięciem ubezpieczonym 7 klamrami. Siodło za Kazalnicą to poziomy odcinek grzędy. Dalsza trasa na przełęcz prowadzi Galeryjką przecinającą północną ścianę Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego. Józef Nyka o widoku z Siodła za Kazalnicą pisał: Roztacza się stąd niezapomniany widok na zapadłe w głąb Morskie Oko, wsch.

Żydowski Żleb

2154 m, Tatry Wysokie

Honoratka (Żydowski Żleb) – głęboki żleb spadający ze Zmarzłej Przełączki Wyżniej w stronę Doliny Gąsienicowej w Tatrach Wysokich. Opada on w kierunku północnym, by połączyć się z Zawratowym Żlebem powyżej Zmarzłego Stawu Gąsienicowego. Przez fragment górnej części Honoratki przechodzi szlak turystyczny Orlej Perci. Z powodu stromych i śliskich skał, a także zalegającego w żlebie do późnego lata śniegu, dochodzi tu do wielu wypadków śmiertelnych. Oba określenia żlebu mają niejasną genezę, Żydowski Żleb może pochodzić od żydowskiego turysty, Kurta Langfeldesa, który zginął w tym miejscu w 1925 r. Nazwy mają charakter nieoficjalny, nie występują np. w Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.

Granacka Przełęcz

2145 m, Tatry Wysokie

Granacka Przełęcz (słow. Granátové sedlo, Granátová štrbina, niem. Granatenscharte, węg. Gránát-csorba, 2145 m) – wąska i głęboka przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, pomiędzy Skrajnym Granatem (2225 m) a Wielką Orlą Turniczką (2162 m) – wyższą z Orlich Turniczek. Przełęcz leży na szlaku Orlej Perci. Zejście ze Skrajnego Granatu na Granacką Przełęcz jest bardzo strome i ubezpieczone łańcuchem i długimi kotwami. Do 2012 roku zdarzyły się tutaj 4 wypadki śmiertelne. W drugą stronę szlak prowadzi północno-wschodnimi stokami Wielkiej Orlej Turniczki, odcinek ten jest eksponowany, dość trudny do przejścia i również ubezpieczony łańcuchami. Do 2012 roku na tym odcinku Orlej Perci 1 wypadek śmiertelny. Od południowej strony jej stoki opadają do Dolinki Buczynowej, od północnej do Zadnich Usypów w dolinie Pańszczycy.

Pańszczycka Przełączka Wyżnia

2143 m, Tatry Wysokie

Pańszczycka Przełączka Wyżnia (słow. Vyšná Panščická štrbina, niem. Obere Pańszczyca-Scharte, węg. Felső-Pańszczyca-csorba) – położona na wysokości ok. 2145 m niewielka przełęcz w północnej grani Skrajnego Granatu, pomiędzy Skrajnym Granatem (2225 m) a Pańszczyckimi Czubami (dokładniej Zadnią Pańszczycką Czubą (ok. 2150 m)). Z przełęczy na północny zachód w kierunku Czarnego Stawu Gąsienicowego spada żleb ograniczający od strony północnej zachodnią ścianę Skrajnego Granatu (ok. 360 m wysokości). Do Pańszczycy opada żleb, dołem przechodzący w piarżysko. Przez przełęcz nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny, ale znajduje się w rejonie dopuszczonym do uprawiania wspinaczki skalnej (ale tylko od strony Doliny Gąsienicowej).

Przełączka pod Zadnim Mnichem

2135 m, Tatry Wysokie

Przełączka pod Zadnim Mnichem (słow. Štrbina za Druhým Mníchom, Štrbina pod Druhým Mníchom, niem. Hintere Mönchsscharte, węg. Hátsó-Barát-csorba, ok. 2135 m) – wąska i głęboka przełęcz w grani głównej Tatr, oddzielająca od siebie Zadniego Mnicha (2172 m) i Cubrynę (2376 m). Dawniej wykorzystywana jako połączenie do przejścia z Doliny za Mnichem do Doliny Ciemnosmreczyńskiej (Temnosmrečinská dolina). Z obydwu tych dolin jest bowiem łatwo dostępna. Południowe stoki opadają do słowackiej Doliny Piarżystej, w północne, opadające na najwyższą część Zadniego Mnichowego Piargu wcina się żlebek. Zarówno Cubryna, jak i Zadni Mnich opadają na przełączkę pionowymi uskokami. 50–metrowy uskok w grani Zadniego Mnicha, opadający na przełęcz, jest jednym z najtrudniejszych punktów całej grani głównej (VI stopień trudności UIAA), przy schodzeniu niezbędny jest zjazd na linie.

Pańszczycka Przełączka Pośrednia

2129 m, Tatry Wysokie

Pańszczycka Przełączka Pośrednia (niem. Mittlere Sieczka-Scharte, słow. Prostredná Sieczkova štrbina, węg. Középső-Sieczka-csorba) – położona na wysokości około 2130 m płytko wcięta przełęcz w północnej grani Skrajnego Granatu w polskich Tatrach Wysokich. Grań ta oddziela dolinę Pańszczycę (po wschodniej stronie) od Doliny Czarnej Gąsienicowej (po zachodniej stronie). Przełęcz jest skalista, szeroka i znajduje się na wysokości około 2130 m między Skrajną Pańszczycką Czubą (ok. 2140 m) a Zadnią Pańszczycką Czubą (ok. 2150 m). Z zachodnich stoków przełączki opada wielka depresja, niżej rozgałęziająca się na dwa żlebki uchodzące do wielkiego żlebu kończącego się w piarżysku Kotła Czarnego Stawu Gąsienicowego. W kierunku północno-wschodnim do Pańszczycy opada szeroka depresja, w dole podcięta 40-metrowym progiem.

Wołoszyńska Szczerbina

2129 m, Tatry Wysokie

Wołoszyńska Szczerbina (niem. Walachensattel, słow. Vološínska štrbina, węg. Woľoszyn-csorba) – położona na wysokości ok. 2135 m przełęcz we wschodniej grani Świnicy w masywie Wołoszyna w polskich Tatrach Wysokich pomiędzy Małym Wołoszynem (2144 m) i Wielkim Wołoszynem (2155 m). Przełęcz jest pierwszą od zachodu w masywie Wołoszyna i oddziela od siebie najwyższe dwa wierzchołki grzbietu. W kierunku południowym (a dokładniej z odchyleniem na zachód) opada z przełęczy orograficznie lewe ramię Żlebu pod Krzyżnem uchodzącego do Doliny Roztoki, na północny wschód do Doliny Waksmundzkiej również żleb mający swój wylot w piarżysku powyżej Zadniej Równicy. W jego dolnej części wypływa Waksmundzki Potok. Pierwsze odnotowane wejście: Eugeniusz Janota, Maksymilian Nowicki i przewodnik Maciej Sieczka, 16 sierpnia 1867 r.

Buczynowa Przełęcz

2127 m, Tatry Wysokie

Buczynowa Przełęcz (słow. Bučinové sedlo, niem. Buczynowascharte, węg. Buczynowa-csorba) – wąska, głęboka przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, w grupie Buczynowych Turni, położona na wysokości 2127 m n.p.m., pomiędzy Wielką Buczynową Turnią a Małą Buczynową Turnią. Przełęcz oddziela od siebie dolin Pańszczycę i Dolinkę Buczynową. Zarówno na północ, do Zadnich Usypów w Pańszczycy, jak i na południe, do Dolinki Buczynowej opadają z niej piarżyste i łatwe do przejścia żleby. Pierwotnie przez tę przełęcz był poprowadzony szlak Orlej Perci. Obecnie przechodzi on łatwiejszym wariantem przez żleb poniżej przełęczy (od strony Buczynowej Dolinki). Zimą przełęcz stanowi najbezpieczniejsze połączenie Dolinki Buczynowej i doliny Pańszczycy.

Kozia Przełęcz

2126 m, Tatry Wysokie

Kozia Przełęcz, Niżnia Kozia Przełęcz (słow. Kozíe sedlo, niem. Gemsenscharte, węg. Zerge-csorba) – położona na wysokości 2126 m (według wcześniejszych pomiarów 2137 m) wąska przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy, w polskich Tatrach Wysokich, pomiędzy Zamarłą Turnią a Kozimi Czubami leżącymi w masywie Koziego Wierchu. Przełęcz jest dwumetrowej szerokości wrębem między skałami i leży w strefie mylonitów. Przejście przez przełęcz ułatwione jest przez klamry, drabinkę i łańcuchy. Szczególnie znana jest 8-metrowa, stalowa Drabina na Orlej Perci, którą szlak Orlej Perci schodzi na przełęcz ze stoków Zamarłej Turni. Przełęcz położona na trasie Orlej Perci, dostępna jest także z Doliny Gąsienicowej (z Dolinki Koziej) i Doliny Pięciu Stawów Polskich (Dolinki Pustej).

Wyżnia Walentkowa Szczerbina

2124 m, Tatry Wysokie

Wyżnia Walentkowa Szczerbina (słow. Vyšná Valentkova štrbina, niem. Obere Valentinskerbe, węg. Felső-Bálint-rés) – mało wybitne wcięcie w Walentkowej Grani (Valentkov hrebeň) w słowackich Tatrach Wysokich. Granią tą biegnie granica polsko-słowacka. Wcięcie znajduje się na wysokości 2124 m pomiędzy Walentkowym Wierchem (Valentkova, 2156 m) a Niżnią Walentkową Basztą (Nižná Valentkova bašta, 2129 m). Stoki wschodnie opadają do Zadniego Stawu w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Bezpośrednio pod przełączką jest w nich niewielki żleb, niżej przechodzący w trawiasto-skalistą ściankę dołem podsypaną piargami. Stoki wschodnie również skaliste. Spod Wyżniej Walentkowej Szczerbiny opada płytko wcięty, skalisty żleb do kotła Kamienne w Dolinie Walentkowej (Valentkova dolina).

Zmarzła Przełęcz

2123 m, Tatry Wysokie

Zmarzła Przełęcz (niem. Zmarzla Scharte, słow. Zmrzlé sedlo, węg. Fagyott-tavi-csorba) – położona na wysokości 2123 m (według wcześniejszych pomiarów 2126 m) przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy, w polskich Tatrach Wysokich. Oddziela Zmarzłe Czuby w masywie Małego Koziego Wierchu od Zamarłej Turni (2179 m). Jest to szeroka przełęcz o dwóch siodłach. We wschodnim znajduje się charakterystyczna skała w kształcie maczugi o wysokości 3 m, nazywana popularnie przez turystów i taterników „chłopkiem” i systematycznie podpierana przez nich zapałkami i patykami. Chłopkami w gwarze podhalańskiej nazywa się turniczki z oddali przypominające postać ludzką. Południowe stoki spod przełęczy opadają do Dolinki Pustej, północne do Dolinki Koziej.

Wyżnia Przełączka pod Ptakiem

2117 m, Tatry Wysokie

Wyżnia Przełączka pod Ptakiem (niem. Kleine Buchentalscharte, Westliche Vogelscharte, słow. Malá bučinová štrbina, węg. Nyugati-Madár-csorba) – położona na wysokości ok. 2125 m przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, w grupie Buczynowych Turni, pomiędzy Małą Buczynową Turnią a Ptakiem. Przełączka przez długi czas nie miała nazwy ani wśród miejscowych pasterzy, ani pierwszych turystów. W przewodniku W.H. Paryskiego pojawiła się pod nazwą Mała Buczynowa Przełączka i od tej polskiej nazwy pochodzą nazwy przełączki w języku słowackim, węgierskim i niemieckim. Władysław Cywiński w 18. tomie swojego szczegółowego przewodnika Tatry zwrócił uwagę na jej błędność. Nieprawidłowe jest zarówno podwójne zdrobnienie, jak i wiązanie tego obiektu z Dolinką Buczynową – przełączka nie znajduje się nad nią, lecz bezpośrednio nad Doliną Roztoki.

Ciemnosmreczyńska Przełączka

2115 m, Tatry Wysokie

Ciemnosmreczyńska Przełączka (słow. Piargová štrbina, niem. Hintere Smrečiner Scharte, węg. Hátsó-Szmrecsini-csorba) – przełęcz w grani głównej na wysokości ok. 2115 m. Oddziela od siebie Ciemnosmreczyńską Turnię (2142 m) i Zadniego Mnicha (2172 m). Znajduje się tuż na zachód od Zadniego Mnicha i jest wąska i płytka. Stoki południowe opadają do słowackiej Doliny Piarżystej. Po północnej, polskiej stronie przełęcz opada stromą i kruchą ścianką, pod nią do Zadniego Mnichowego Piargu szeroką i piarżystą depresją. Przełęcz jest łatwo dostępna z obydwu stron. Do przejścia z położonych poniżej grani dolin: Doliny Ciemnosmreczyńskiej (Temnosmrečinská dolina) i Doliny za Mnichem wykorzystywano jednak zazwyczaj pobliską Przełączkę pod Zadnim Mnichem. Wejścia na przełęcz są praktykowane przez taterników podczas wspinaczek na pobliskie szczyty z tej przełęczy.

Pańszczycka Przełęcz

2115 m, Tatry Wysokie

Pańszczycka Przełęcz (słow. Panščické sedlo, niem. 'Pańszczyca-Scharte, węg. Pańszczyca-csorba, 2115 m n.p.m.) – przełęcz w północnej grani Skrajnego Granatu, pomiędzy Skrajną Pańszczycką Czubą (2157 m) a Wierchem pod Fajki (2138 m). W kierunku Czarnego Stawu Gąsienicowego schodzi z niej kruchy i piarżysty żleb, do Pańszczycy opada wielką depresją z kilkudziesięciometrowej wysokości urwistym progiem. Pańszczycka Przełęcz oddziela Pańszczyckie Czuby od Wierchu pod Fajki. Pańszczyckie Czuby przez W.H. Paryskiego były traktowane jako część Skrajnego Granatu, z dalsza bowiem zlewają się z jego masywem. W ujęciu Władysława Cywińskiego Granaty kończą się na Wyżniej Pańszczyckiej Przełączce, Pańszczyckie Czuby zatem nie należą już do Granatów. Pierwsze wejścia turystyczne: Janusz Chmielowski i Józef Gąsienica Tomków, 2 sierpnia 1908 r.

Wyżnia Tomkowa Przełączka

2115 m, Tatry Wysokie

Wyżnia Tomkowa Przełączka (niem. Obere Tomkow-Scharte, słow. Vyšná Tomkova štrbina, węg. Vyšná Tomkova štrbina, 2115 m) – przełączka w zachodniej grzędzie trzeciego w kolejności od południa na północ wierzchołka Niżnich Rysów (Zadnia Turnia w Niżnich Rysach, 2402 m). Znajduje się w grani Tomkowych Igieł pomiędzy Zadnią Tomkową Igłą i wyżej położoną bezimienną Tomkową Igłą. Na południe jej zbocze opada do Żlebu Orłowskiego, na północ do depresji opadającej z przełączki między trzecim i czwartym (najbardziej północnym) wierzchołkiem Niżnich Rysów. Tomkowym Igłom i przełączkom między nimi nadano nazwę dla uczczenia wybitnego przewodnika tatrzańskiego Józefa Gąsienicę Tomkowego (1887 – ok. 1942). Przez przełączkę prowadzi droga wspinaczkowa zachodnią grzędą przez Tomkowe Igły; IV, miejsce V w skali tatrzańskiej, czas przejścia 5 godz. Z przełączki można wyjść na Zadnią Tomkową Igłę.

Krzyżne

2112 m, Tatry Wysokie

Krzyżne (niem. Kreuzsattel, słow. Krížne poľské, węg. Kereszt-nyereg) – położona na wysokości 2112 m przełęcz w Tatrach Wysokich, pomiędzy Pańszczycą a Doliną Roztoki, jeden ze skrajnych punktów szlaku Orlej Perci.

Buczynowe Siodło

2111 m, Tatry Wysokie

Buczynowe Siodło – niewielka, dość szeroka przełączka w południowej grzędzie Wielkiej Buczynowej Turni w polskich Tatrach Wysokich. Przekracza ją szlak Orlej Perci, który na tym odcinku trawersuje południowe zbocza Wielkiej Buczynowej Turni ponad lodowcowym kotłem Dolinki Buczynowej. Po przekroczeniu Buczynowego Siodła szlak turystyczny schodzi w dół do żlebu spadającego z Buczynowej Przełęczy. Jego dno osiąga po około 100 m. Zejście to częściowo ubezpieczone jest łańcuchem. Nazwę przełęczy podał Władysław Cywiński w 18 tomie szczegółowego przewodnika „Tatry”. Przełęcz jest niewielka, ma jednak znaczenie orientacyjne, zarówno dla turystów, jak i taterników. Po południowej stronie przełęczy, tuż nad szlakiem Orlej Perci w grzędzie przełęczy wznosi się na wysokość kilku metrów skalista kopka, a poniżej niej grzędę przecina Buczynowa Szczerbinka.

Kościelcowa Przełęcz

2110 m, Tatry Wysokie

Kościelcowa Przełęcz (niem. Kapellenscharte, słow. Koščielcová štrbina, węg. Koscielec-csorba, 2110 m), dawniej nazywana Przełęczą w Kościelcu – przełęcz pomiędzy Kościelcem (2155 m) a Zadnim Kościelcem (2162 m) w masywie Kościelców wznoszącym się w Dolinie Gąsienicowej w Tatrach Wysokich. Jest skalista. Zachodnie stoki stromo opadają do Zielonej Doliny Gąsienicowej. Wcina się w nie skośny i stromy żleb. Na wschodnią stronę opada ścianą do Kościelcowego Kotła w Czarnej Dolinie Gąsienicowej. Poniżej przełęczy, od strony zachodniej, znajduje się mała jaskinia Schron w Zadnim Kościelcu. Dawniej przez Kościelcową Przełęcz prowadził szlak turystyczny, obecnie jest niedostępna dla turystów. Pierwsze znane wejścia (prawdopodobnie już wcześniej byli tu juhasi i koziarze): latem: Szymon Tatar (młodszy) ok. 1891 r. zimą: Zofia Roszkówna i Stanisław Krystyn Zaremba 29 grudnia 1928 r.

Szpiglasowa Przełęcz

2110 m, Tatry Wysokie

Szpiglasowa Przełęcz (słow. Szpiglasové sedlo, niem. Miedzianejoch, węg. Miedziane-hágó) – siodło położone na wysokości 2110 m n.p.m. na początku długiej północno-wschodniej grani Szpiglasowego Wierchu w Tatrach Wysokich. Przełęcz oddziela Szpiglasowy Wierch i Miedziane. Jest dostępna dla turystów i stanowi jedno z dwóch przejść łączących Dolinę Pięciu Stawów Polskich i kotlinę Morskiego Oka. Przełęcz powstała wskutek ruchów tektonicznych w strefie dyslokacji, które doprowadziły również do powstania Doliny za Mnichem. W zimie w rejonie przełęczy jest duże zagrożenie lawinowe. W 2001 r. w lawinie zginęło tutaj dwóch turystów i dwóch ratowników. Przejście znane było góralom od dawna, upowszechniło się wśród turystów ok. 1850 r. Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało szlak w 1896, a oznakowało go w 1902 r. Szlak został ułatwiony przez wycięcie niektórych odcinków skał w 1937.

Orla Przełączka Wyżnia

2109 m, Tatry Wysokie

Orla Przełączka Wyżnia (niem. Obere Adlerscharte, słow. Vyšná Orlia štrbina, węg. Felső-Sas-csorba) – położona na wysokości około 2166 m przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się w zachodniej grani Orlej Baszty i oddziela od siebie Orle Turniczki: Wielką Orlą Turniczkę na zachodzie i Małą Orlą Turniczkę na wschodzie. Południowe stoki Orlich Turniczek opadają do Dolinki Buczynowej, północne do doliny Pańszczycy. Przełęcz jest drobna, ale stosunkowo szeroka. Wierzchołki Orlich Turniczek oraz Orla Przełączka Wyżnia są niedostępne dla turystów. Z Granackiej Przełęczy szlak Orlej Perci prowadzi północnymi stokami Wielkiej i Małej Orlej Turniczki oraz Orlej Przełączki Wyżniej. Odcinek ten jest eksponowany i ubezpieczony łańcuchami, w jednym miejscu pionowy odcinek pokonuje się drabinką.

Żleb Drège’a

2109 m, Tatry Wysokie

Żleb Drège’a (niem. Drege-Schlucht, słow. Žľab Dregea, węg. Drege-szakadék) – żleb w Tatrach znajdujący się w zachodniej ścianie Granatów, wyprowadzający na Skrajną Sieczkową Przełączkę pomiędzy Pośrednim a Skrajnym Granatem. Opada w stronę Czarnego Stawu Gąsienicowego. Ma około 400 m długości i jest zdradliwy. W górnej części jest to dość łagodny i szeroki, typowy żleb z kilkoma niewielkimi prożkami, zaś w części dolnej kończy się ponad 100-metrowej wysokości, niemal pionowym i w wielu miejscach przewieszonym kominem. Jest pułapką bez wyjścia dla turystów, którzy przy złej widoczności zgubili szlak i zeszli w ten żleb. Po kilku kilkumetrowych zsunięciach znajdą się nad owym kominem, którego nie sposób pokonać bez zjazdu na linie, w górę zaś powrót jest już niemożliwy.

Przełęcz Nowickiego

2105 m, Tatry Wysokie

Przełęcz Nowickiego (słow. Nowického sedlo, niem. Nowicki-Scharte, węg. Nowicki csorba, ok. 2105 m) – przełęcz położona w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, oddzielająca od siebie Buczynowe Czuby i Wielką Buczynową Turnię. Jest to największe obniżenie na odcinku pomiędzy Granatami a Ptakiem. Na północ z przełęczy opada do Zadnich Usypów w Pańszczycy krucha rynna, na południe do Dolinki Buczynowej prosty żleb. Po wschodniej stronie Przełęczy Nowickiego, już w masywie Wielkiej Buczynowej Turni ciągnie się skalista grań z kilkoma zębami, zakończona Budzową Igłą, od górnych partii oddzielona Budzową Przełączką. Od 1911 r. na przełęcz prowadził szlak turystyczny z górnej części doliny Pańszczycy (zlikwidowano go z uwagi na zbyt kruche skały). Jeszcze w latach 50. XX wieku istniało kilka śladów czerwonej farby po tym znakowaniu.

Buczynowy Karb

2104 m, Tatry Wysokie

Buczynowy Karb – przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się na wysokości około 2115 m pomiędzy Orlą Basztą a Buczynowymi Czubami. Ma postać wąskiej szczerbinki między wschodnim skrajem Pościeli Jasińskiego a najbardziej zachodnim zębem Buczynowych Czub. Nazwę przełęczy wprowadził Władysław Cywiński w 18 tomie swojego szczegółowego przewodnika „Tatry” po dokładnej analizie topograficznej terenu. We wszystkich wcześniejszych opisach za przełęcz w tym miejscu uznawano Pościel Jasińskiego, jednak jest to tylko nachylony ku południowej stronie trawnik bez najmniejszego wcięcia w grani, nie spełnia więc definicji przełęczy. Północne stoki Buczynowego Karbu opadają do Pańszczycy. Na południowy wschód do Dolinki Buczynowej opada z Buczynowego Karbu głęboki i wąski komin, po około 30 metrach kończący się na trawniku.

Przełączka pod Ptakiem

2102 m, Tatry Wysokie

Przełączka pod Ptakiem (niem. Vogelscharte, Östliche Vogelscharte, słow. Štrbina pod Vtákom, węg. Keleti-Madár-csorba) – znaczne obniżenie grzbietu Buczynowych Turni, położone w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich na wysokości ok. 2105 m. Przełęcz oddziela od siebie turnię Ptak (2131 m) i Kopę nad Krzyżnem (2135 m). Jest obok Przełęczy Nowickiego najniższym obniżeniem tego fragmentu grani. Z przełęczy w kierunku północnym schodzi szeroki, piarżysty żleb do Zadnich Usypów w dolinie Pańszczycy, z drugiej strony spod przełęczy do Doliny Roztoki opada prawa odnoga Żlebu pod Krzyżnem. Od strony południowej, poniżej przełęczy, przebiega szlak turystyczny Orlej Perci. Przełęcz nie jest używana jako letnie połączenie sąsiadujących dolin, o wiele dogodniejsze jest sąsiednie Krzyżne.

Orla Przełączka Niżnia

2100 m, Tatry Wysokie

Orla Przełączka Niżnia (niem. Untere Adlerscharte, słow. Nižná Orlia štrbina, węg. Alsó-Sas-csorba) – położona na wysokości około 2150 m przełączka w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się w długiej wschodniej grani Świnicy pomiędzy Orlą Basztą (2175 m) a Orlimi Turniczkami, a konkretnie niższą z nich Małą Orlą Turniczką (ok. 2158 m). Południowe stoki tej grani opadają do Dolinki Buczynowej, północne do doliny Pańszczycy. Przełączka ma dwa siodła, położone tuż obok siebie i przedzielone niewielką kopką. Z siodełka wschodniego na północno-zachodnią stronę, do żlebu z Granackiej Przełęczy opada bardzo wąska i stroma rynna, z siodełka zachodniego do tego samego żlebu opada stromy żlebek. Również do Dolinki Buczynowej z przełączki opada żleb. Przez Obydwa siodełka Orlej Przełączki Niżniej przechodzi szlak turystyczny Orlej Perci.

Walentkowa Przełęcz

2100 m, Tatry Wysokie

Walentkowa Przełęcz (słow. Valentkovo sedlo, nieprawidłowo na niektórych mapach Valentkové sedlo, niem. Valentinsjoch, węg. Walentko-hágó) – położona na wysokości 2100 m szeroka przełęcz w głównej grani tatrzańskiej pomiędzy Świnicą (2301 m) a Walentkowym Wierchem (2156 m). Poniżej przełęczy, po zachodniej stronie grani znajduje się należąca do słowackiej Doliny Cichej Dolina Walentkowa, a po stronie wschodniej polska Dolinka pod Kołem, odgałęzienie Doliny Pięciu Stawów Polskich. Przełęcz jest najniższym punktem Walentkowej Grani. Powyżej przełęczy w grani Świnicy znajduje się jeszcze Świnicki Przechód (2211 m). Z kolei w kierunku Walentkowego Wierchu w grani zwanej Walentkową Granią znajduje się jeszcze wiele małych czub. Pierwszą z nich na południe od Walentkowej Przełęczy jest Mała Walentkowa Czuba. Przejście przez Walentkową Przełęcz zostało opisane przez Viktora Lorenca w 1879 r.

Budzowa Przełączka

2099 m, Tatry Wysokie

Budzowa Przełączka (niem. Buchentalkerbe, słow. Budzova štrbina, węg. Budz-rés) – położona na wysokości około 2125 m przełączka w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, pomiędzy Wielką Buczynową Turnią (2184 m) a turnią nazywaną Budzową Igłą (ok. 2130 m). Na północny zachód, a potem na północ opada z niej duże żlebisko do Zadnich Usypów w Pańszczycy, zaś na południe, do żlebu z Przełęczy Nowickiego (do Dolinki Buczynowej) system rynien i zacięć. Przez Budzową Przełączkę nie prowadzi żaden szlak turystyczny, ale nieco poniżej niej, po stronie południowej prowadzi czerwono znakowany szlak Orlej Perci. Przechodzi on inną nienazwaną przełączką ubezpieczoną łańcuchami, a następnie południowymi stokami Wielkiej Buczynowej Turni, w której znajduje się jeszcze kilka innych turni.

Niżnie Walentkowe Wrótka

2099 m, Tatry Wysokie

Niżnie Walentkowe Wrótka (słow. Nižné Valentkove vrátka, niem. Unteres Valentinstor, węg. Alsó-Bálint-kapu) – mało wybitne wcięcie w Walentkowej Grani (Valentkov hrebeň) w Tatrach Wysokich. Znajduje się pomiędzy Małą Walentkową Czubą (Malý Valentkov zub, 2108 m) a Pośrednią Walentkową Czubą (Prostredný Valentkov zub, 2107 m). Takie położenie tej przełączki podaje „Czterojęzyczny słownik geograficzny Tatr”. Na mapie „Orlej Perci” (skala 1:5000) Niżnie Walentkowe Wrótka są bezimienne, podana jest natomiast ich wysokość – 2099 m. Według tej mapy jest to więc najgłębsze wcięcie w Walentkowej Grani. Stoki południowo-wschodnie opadają ścianą do Zadniego Stawu w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Dołem ściana podsypana jest piargami. Również skaliste stoki wschodnie opadają do kotła Kamienne w Dolinie Walentkowej (Valentkova dolina).

Mylna Przełęcz

2096 m, Tatry Wysokie

Mylna Przełęcz (słow. Mylné sedlo, niem. Mylna-Scharte, węg. Mylna-hágó) – dwusiodłowa przełęcz w Grani Kościelców w Tatrach Wysokich. Jest to pierwsza wybitniejsza przełęcz na północ od szczytu Zawratowej Turni, oddzielająca ją od Zadniego Kościelca. Pomiędzy jej dwoma siodłami położonymi na wysokości 2096 i 2104 m znajduje się niewybitny wierzchołek o wysokości 2106 m. Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Czarnej Gąsienicowej, zachodnie do Zadniego Koła w górnej części Doliny Zielonej Gąsienicowej. W pobliżu jej północnego siodła znajdują się jaskinie: Szczelina w Zadnim Kościelcu i Wyżnia Szczelina w Zadnim Kościelcu. Od zachodu przełęcz dostępna jest bez trudności, umożliwia łatwe dojście na Grań Kościelców. Główne jest siodło północne, było ono od dawna znane polującym na kozice.

Niżnia Tomkowa Przełączka

2094 m, Tatry Wysokie

Niżnia Tomkowa Przełączka (niem. Untere Tomkow-Scharte, słow. Nižná Tomkova štrbina, węg. Alsó-Tomko-csorba, 2094 m) – przełączka w zachodniej grzędzie trzeciego w kolejności od południa na północ wierzchołka Niżnich Rysów (Zadnia Turnia w Niżnich Rysach, 2402 m). Znajduje się w grani Tomkowych Igieł pomiędzy Skrajną Tomkową Igłą i wyżej położoną Zadnią Tomkową Igłą. Na południe jej zbocze opada do Żlebu Orłowskiego, na północ do depresji opadającej z przełączki między trzecim i czwartym (najbardziej północnym) wierzchołkiem Niżnich Rysów. Tomkowym Igłom i przełączkom nadano nazwę dla uczczenia wybitnego przewodnika tatrzańskiego Józefa Gąsienicę Tomkowego (1887 – ok. 1942). Przez Niżnią Tomkową Przełączkę prowadzi droga wspinaczkowa zachodnią grzędą przez Tomkowe Igły; IV, miejsce V w skali tatrzańskiej, czas przejścia 5 godz.

Buczynowa Szczerbinka

2086 m, Tatry Wysokie

Buczynowa Szczerbinka – niewielka przełączka w południowej grzędzie Wielkiej Buczynowej Turni w polskich Tatrach Wysokich. Grzęda ta opada do górnej części kotła lodowcowego Dolinki Buczynowej, tworząc część jego wschodnich zboczy. Wybitniejsze znajdujące się w niej formacje skalne w kolejności od dołu do góry to: Buczynowa Turniczka, Buczynowa Szczerbinka, Buczynowe Siodło, szczyt Wielkiej Buczynowej Turni. Spod Buczynowej Szczerbinki opadają dwa żleby; w południowo-zachodnim kierunku na piargi Dolinki Buczynowej stromy żlebo-komin, w południowo-wschodnim do żlebu spod Buczynowej Przełęczy wąski i kruchy żlebek. Nazwę przełączce nadał Władysław Cywiński w 18 tomie przewodnika „Tatry”.

Przełączka pod Fajki

2085 m, Tatry Wysokie

Przełączka pod Fajki (niem. Orgelpfeifenkerbe, słow. Sedielko pod Fajkami, węg. Orgonasíp-rés) – niewielkie siodełko (2101 m) w rejonie północnej grani Skrajnego Granatu pomiędzy północno-zachodnim wierzchołkiem Wierchu pod Fajki (2135 m) a Pańszczycką Turnią (2106 m). Znajduje się w bocznej grani odbiegającej od Wierchu pod Fajki na północny wschód, do Pańszczycy. W kierunku północno-wschodnim (niżej północnym) do Pańszczycy opada z niej duży i kruchy żleb łączący się ze żlebem z Żółtej Przełęczy. Również po stronie wschodniej opada spod przełączki żleb kończący się w piarżysku Zadnich Usypów. Pierwsze odnotowane wejście turystyczne – Janusz Chmielowski, Jan Bachleda Tajber, 17 lipca 1895 r. Przez przełęcz nie prowadzi żaden szlak turystyczny, znajduje się ona również poza obszarem udostępnionym do uprawiania taternictwa.

Wyżnia Białczańska Przełęcz

2085 m, Tatry Wysokie

Białczańska Przełęcz Wyżnia (niem. Obere Froschscharte, Froschmönchscharte, słow. Vyšné Bialčanské sedlo, węg. Felső-Békás-csorba, 2085 m) – dwusiodłowa przełęcz w Żabiej Grani (Žabí hrebeň) w Tatrach Wysokich. Rozdzielona jest przez dziesięciometrowej wysokości Białowodzką Turniczkę (Bielovodská vežička, 2095 m n.p.m.). Siodła leżą nieomal na tej samej wysokości (północne, główne siodło jest nieco niższe). Pomiędzy siodłami można łatwo przemieścić się po wschodniej stronie turniczki. Białczańska Przełęcz Wyżnia znajduje się pomiędzy wierzchołkami Żabiego Szczytu Wyżniego (Veľký Žabí štít, 2259 m) a Żabim Mnichem (Žabí Mních, 2146 m). Bardzo rzadko jest dla taterników celem samym w sobie. Jest używana głównie jako najłatwiejsza droga zejściowa z tych szczytów.

Żabie Wrótka

2085 m, Tatry Wysokie

Żabie Wrótka, dawniej Przełączka pod Żabim Mnichem (niem. Froschtörl, słow. Žabie vrátka, węg. Békás-kapu, ok. 2085 m) – głęboko wcięta przełęcz w Żabiej Grani w Tatrach Wysokich. Znajduje się na granicy polsko-słowackiej, pomiędzy Zadnią Białczańską Basztą (ok. 2105 m) na północy a Skrajnym Żabim Zębem na południu. Na zachodnią (polską) stronę opada z przełęczy głęboko wcięty żleb przecinający Białczański Upłaz, przez taterników nazywany Żlebem Żabich Wrótek. Żlebem tym prowadzi jedna z najłatwiejszych dróg wejściowych na Żabiego Mnicha. Na wschodnią (słowacką) stronę, do Doliny Żabich Stawów Białczańskich opada z przełęczy 30-metrowej wysokości kominek. Poniżej niego znajduje się Białczańska Ławka. Jest ogromna dysproporcja w popularności taternickiej na wschodnich i zachodnich ścianach Żabiej Grani.

Mnichowa Przehyba

2080 m, Tatry Wysokie

Mnichowa Przehyba (ok. 2080 m) – przełączką będąca szerokim i płytkim wcięciem między Mnichową Kopą a piarżysto-skalistym wałem wrastającym w zachodnią ścianę Cubryny w polskiej części Tatr Wysokich. Na północny wschód opada z niej bardzo stromy i wąski żlebek będący najwyższą częścią Mnichowego Żlebu, stoki południowe opadają do Zadniej Galerii Cubryńskiej – najwyższego piętra Doliny za Mnichem. Przez przełączkę nie prowadzi żaden szlak turystyczny, znajduje się ona jednak w rejonie udostępnionym do wspinaczki dla taterników i prowadzi nią kilka dróg wspinaczkowych: Nazwę przełączki wprowadził Władysław Cywiński w 8 tomie przewodnika Tatry.

Zadni Mnichowy Stawek

2074 m, Tatry Wysokie

Zadni Mnichowy Stawek – jeziorko tatrzańskie położone na wysokości ok. 2070 m n.p.m. w Dolinie za Mnichem na Zadniej Galerii Cubryńskiej. Powierzchnia jeziorka wynosi ok. 0,04 ha, wymiary to 35 × 15 m, głębokość – 1,1 m (według Józefa Nyki). Przez znaczną część roku (ok. 10 miesięcy) jeziorko pokryte jest lodem. Zadni Mnichowy Stawek jest najwyżej położonym jeziorem w polskiej części Tatr, a co za tym idzie – w całej Polsce. Stawek położony jest wśród wielkich bloków skalnych. Woda wypływa z niego podziemnymi przepływami. W blokach skalnych nad jeziorkiem znajduje się naturalna skalna koleba (bardzo zimna).

Przełęcz Schodki

2065 m, Tatry Wysokie

Schodki (niem. Kegelsattel, słow. Sedlo Schôdky, węg. Kolo-nyereg) – położona na wysokości około 2085 m przełęcz w bocznej, południowej grani Małego Koziego Wierchu w polskich w Tatrach Wysokich. Grań ta oddziela Dolinkę pod Kołem od Dolinki Pustej. Szerokie siodło przełęczy Schodki oddziela wierzchołek Małego Koziego Wierchu (2226 m) od Kołowej Czuby (2105 m). Nazwa przełęczy związana jest z ukształtowaniem jej zbocza w postaci ułożonych schodkowo tarasików po stronie Dolinki Pustej. Nazwę przełęczy nadał ksiądz Walenty Gadowski, który przechodził nią wraz z przewodnikiem Józkiem Budzem. Ten ostatni paradował w góralskich portkach i przywiezionym z Ameryki fraku. Drogi wejścia na przełęcz znane były od dawna pasterzom, którzy wypasali owce na zboczach grani i na samej przełęczy.

Marusarzowa Przełączka

2060 m, Tatry Wysokie

Marusarzowa Przełączka (słow. Ondrejova štrbina, ok. 2060 m) – głęboko wcięta, wąska przełęcz w Żabiej Grani (Žabí hrebeň) w Tatrach Wysokich. Znajduje się na granicy polsko-słowackiej i oddziela Marusarzową Turnię (Ondrejova veža, 2075 m) od Apostoła VII. Z przełęczy w kierunku Morskiego Oka w Dolinie Rybiego Potoku schodzi Marusarzowy Żleb (Ondrejov žľab). Na wschodnią stronę do Doliny Żabich Stawów Białczańskich opada płytki żlebek, nieco poniżej przełęczy uchodzący na wielkie trawniki. Nazwa przełęczy oraz pobliskiej turni została wprowadzona w 1954 r. dla uczczenia pamięci Jędrzeja Marusarza, górala, przewodnika tatrzańskiego i ratownika górskiego.

Wyżnie Mylne Wrótka

2060 m, Tatry Wysokie

Wyżnie Mylne Wrótka (niem. Mittleres Irr Törl, słow. Prostredná mylná bránka, węg. 'Középső-Útvesztő-rés) – płytka przełączka w Grani Kościelców, a dokładniej w południowej grani Zadniego Kościelca między Zadnim Kościelcem (2162 m) a Mylną Kopą (2159 m) w polskich Tatrach Wysokich. Ze względu na litą skałę, niewielkie trudności techniczne i niezwykłą urodę grań ta jest często przechodzona przez kursantów i początkujących taterników. Stąd jej popularność i nieco żartobliwa nazwa Grań Praojców. Zarówno na wschodnią stronę (do Doliny Czarnej Gąsienicowej), jak i na zachodnią (do Zadniego Koła) przełączka opada ścianami. Pierwsze przejście: Zygmunt Klemensiewicz i Roman Kordys 11 lipca 1906 r. (w czasie przejścia grani Kościelec – Mylna Przełęcz i z powrotem). Podczas tego przejścia zerwali z praktykowaną do tej pory zasadą wspinaczki tylko z przewodnikiem.

Pośrednie Mylne Wrótka

2056 m, Tatry Wysokie

Pośrednie Mylne Wrótka (niem. Mittleres Irr Törl, słow. Prostredná mylná bránka, węg. Középső-Útvesztő-rés) – płytka przełączka w Grani Kościelców, a dokładniej w południowej grani Zadniego Kościelca między Mylną Turnią a Mylną Kopą (2159 m) w polskich Tatrach Wysokich. Ze względu na litą skałę, niewielkie trudności techniczne i niezwykłą urodę grań ta jest często przechodzona przez kursantów i początkujących taterników. Stąd jej popularność i nieco żartobliwa nazwa Grań Praojców. Zarówno na wschodnią stronę (do Kotła Zmarzłego Stawu), jak i na zachodnią (do Zadniego Koła) przełączka opada ścianami. Pierwsze przejście: Zygmunt Klemensiewicz i Roman Kordys 11 lipca 1906 r. (w czasie przejścia grani Kościelec – Mylna Przełęcz i z powrotem). Podczas tego przejścia zerwali z praktykowaną do tej pory zasadą wspinaczki tylko z przewodnikiem.

Marchwiczna Przełęcz

2055 m, Tatry Wysokie

Marchwiczna Przełęcz (2055 m n.p.m.) – szeroka przełęcz oddzielająca wierzchołek Miedzianego od Opalonego Wierchu, w długiej północno-wschodniej grani Szpiglasowego Wierchu, oddzielającej Dolinę Pięciu Stawów Polskich od Doliny Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich. Poniżej przełęczy nad brzeg Morskiego Oka schodzą trzy żleby. Najbardziej na północ położony jest Marchwiczny Żleb, obok znajduje się schodzący z siodła przełęczy Urwany Żleb, który sąsiaduje z Szerokim Żlebem (poniżej stoków Miedzianego). Marchwicznym Żlebem schodzą w zimie potężne lawiny załamujące lód na Morskim Oku. Przełęcz należała do terenów pasterskich i była znana pasterzom od dawna. Od strony Morskiego Oka znajduje się tutaj szeroki upłaz, zwany Marchwiczne (górale wymawiali „Marficne”). Niegdyś był on wypasany (tereny Hali Morskie Oko).

Szczerbina nad Wrotami

2046 m, Tatry Wysokie

Szczerbina nad Wrotami (słow. Štrbina nad Chałubińského bránou, niem. Chałubiński-Sättelchen, węg. Felső-Chałubiński-kiskapu) – położona na wysokości około 2050 m przełęcz w grani głównej Tatr pomiędzy Kopą nad Wrotami (ok. 2075 m) a Turniczką Chałubińskiego (ok. 2065 m). Jeszcze do niedawna była opisywana jako północno-zachodnie Siodło Przełęczy nad Wrotami. Nazwę nadał jej Władysław Cywiński w 8 tomie szczegółowego przewodnika Tatry. Na południe, do Doliny Ciemnosmreczyńskiej z przełęczy opada strome, trawiaste zbocze. Kilkadziesiąt metrów poniżej wcina się w nie płytki żlebek. Z orograficznie lewej strony uchodzi do niego wąski, ale głęboki żlebek z Przełęczy nad Wrotami. Połączone żlebki opadają do Wyżniego Ciemnosmreczyńskiego Stawu piarżystym korytem. Na północną stronę natomiast, do Doliny za Mnichem, opada z przełęczy wąski i stromy kominek.

Owcza Przełęcz

2038 m, Tatry Wysokie

Owcza Przełęcz (niem. Schäferscharte, słow. Ovčie sedlo, węg. Juhász-csorba), 2038 m – szeroka, trawiasta przełęcz w Żabiej Grani (Žabí hrebeň), pomiędzy Marusarzową Turnią (Ondrejova veža, 2075 m) a Owczymi Turniczkami (Ovčie vežičky, ok. 2040 m). Przełęcz znajduje się na granicy polsko-słowackiej i nie prowadzi na nią żaden znakowany szlak turystyczny. Owcza Przełęcz to szerokie i trawiaste siodło. Do Kotła Morskiego Oka opada z niej Owczy Żleb (Ovčí žľab). Wschodnie stoki spod przełęczy łagodnie opadają do Doliny Żabich Stawów Białczańskich. Są trawiaste, z nielicznymi skałkami. Nazwa przełęczy wiąże się z wypasem owiec po zachodniej stronie przełęczy. Łatwo dostępne siodło było wygodnym połączeniem Doliny Rybiego Potoku z Doliną Żabich Stawów Białczańskich. Przejście znane było od dawna juhasom i koźlarzom.

Litworowa Studnia

2029 m, Tatry Zachodnie

Litworowa Studnia – jaskinia w Dolinie Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się nad Doliną Litworową, tuż pod granią Małołączniaka, w pobliżu Litworowej Przełęczy, na wysokości 2031 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 43 metry, a jej deniwelacja 16,4 metra.

Żółta Przełęcz

2028 m, Tatry Wysokie

Żółta Przełęcz (niem. Žlté sedlo, słow. Gelbes Joch, Żółta Joch, węg. Sárga-hágó) – przełęcz w północnej grani Skrajnego Granatu. Znajduje się na wysokości 2028 m i oddziela Żółtą Turnię (2087 m) od Wierchu pod Fajki (ok. 2135 m). Z Żółtej Przełęczy na obydwie strony opadają żleby. Żleb zachodni opada do wspólnego koryta wszystkich żlebów opadających z przełęczy od Skrajnego Granatu po Żółtą Przełęcz, i jest wśród nich najszerszy i najmniej stromy. Żleb opadający na wschodnią stronę, do Żółtego Kotła w Pańszczycy jest również mało stromy. W jego górnej części długo zalega śnieg. Przełęcz jest łatwo dostępna z położonych poniżej dolin – Gąsienicowej i Pańszczycy. Stąd drogi prowadzące na przełęcz znane były od dawna.

Białczańska Przelęcz

2024 m, Tatry Wysokie

Białczańska Przełęcz (niem. Untere Froschscharte, słow. Bielovodské sedlo, węg. Alsó-Békás-csorba, 2024 m) – przełęcz w Tatrach Wysokich znajdująca się w Żabiej Grani na granicy polsko-słowackiej. Znajduje się mniej więcej w połowie odległości pomiędzy Żabim Szczytem Niżnim a Żabim Mnichem i jest najniższym punktem tego odcinka grani. Na północ od Białczańskiej Przełęczy w kierunku Żabiego Szczytu Niżniego znajdują się Owcze Turniczki (ok. 2040 m), na południe Białczańska Kopka (ok. 2045 m). Dawniej podawano, że Białczańska Przełęcz ma dwa siodła rozdzielone Białczańską Kopką. Maciej Pawlikowski w pracy „Żabi Mnich od wschodu” dla siodła południowego zaproponował nazwę Pośrednia Białczańska Przełęcz i nazwę tę podtrzymuje Władysław Cywiński w 7 tomie przewodnika Tatry. Grań Żabiego. Tak więc obecnie przełęcz ta ma tylko jedno siodło między Owczymi Turniczkami i Białczańską Kopką.

Wrota Chałubińskiego

2022 m, Tatry Wysokie

Wrota Chałubińskiego, dawniej Zawracik (słow. Vráta Chałubińského, Chałubińského brána, niem. Chałubiński-Tor, węg. Chałubiński-kapu) – wąska przełęcz (2022 m n.p.m.) w głównej grani Tatr pomiędzy Kopą nad Wrotami (2075 m) a Szpiglasowym Wierchem. W kierunku południowo-wschodnim, za Kopą nad Wrotami umiejscowiona jest Ciemnosmreczyńska Turnia (2142 m) oddzielona od Kopy Przełęczą nad Wrotami. Pomiędzy Wrotami Chałubińskiego a Szpiglasowym Wierchem znajdują się Głaźna Czuba, Głaźne Wrótka, Dziurawa Czuba, Szpiglasowa Czuba i Wyżnie Szpiglasowe Wrótka. Przez Wrota Chałubińskiego prowadził szlak z Doliny Rybiego Potoku do Doliny Piarżystej – górnego piętra Doliny Ciemnosmreczyńskiej (Temnosmrečinská dolina). Ścieżka została przebudowana w latach 1889–1890 w łatwo dostępny szlak. Nazwę zmieniono na wniosek Walerego Eljasza-Radzikowskiego dla uczczenia zmarłego w 1889 r.

Kocioł Kazalnicy

2018 m, Tatry Wysokie

Kocioł Kazalnicy, Sanktuarium – kocioł lodowcowy na północnych stokach Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się pomiędzy dwoma ramionami jego północno-wschodniej grzędy opadającej nad Czarny Staw. Są to: grzęda lewa (patrząc od dołu), w której znajdują się: Wyżni Czarnostawiański Przechód, Czarnostawiańska Strażnica, Niżni Czarnostawiański Przechód i Czarnostawiańskie Siodełko, grzęda prawa zakończona ścianą Kazalnicy. W górnej części między tymi ramionami jest wąski żlebek o pionowych bocznych ścianach, który niżej przechodzi we właściwy Kocioł Kazalnicy. Od strony Czarnego Stawu podcięty jest on pionową ścianą Kazalnicy łączącą się ze ścianą lewej grzędy. Do Kotła Kazalnicy najłatwiej można się dostać z Siodła za Kazalnicą lub z Wyżniego Czarnostawiańskiego Kotła przez Niżni i Wyżni Czarnostawiański Przechód.

Szerokie Siodło

2018 m, Tatry Zachodnie

Szerokie Siodło – płytka przełęcz w północno-zachodniej grani Ciemniaka w polskich Tatrach Zachodnich, pomiędzy szczytem Ciemniaka (2096 m) a Twardą Kopą (2026 m). Znajduje się na obszarze skał granitowych (alaskity), które przykrywają cały Twardy Grzbiet. Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Mułowego Kotła. U góry są trawiaste i strome, dołem w Mułowym Kotle podcięte stromymi ściankami. Stoki zachodnie opadają do Zadniego Kamiennego i górą są trawiaste. Dawniej rejon przełęczy był wypasany, należał do Hali Upłaz.

Szczelina w Krzesanicy

2001 m, Tatry Zachodnie

Szczelina w Krzesanicy I – jedna z trzech jaskiń o tej samej nazwie położonych w Tatrach Zachodnich w pobliżu grani Krzesanicy nad jej północną ścianą opadającą do Doliny Mułowej. Ma trzy otwory wejściowe znajdujące się na wysokościach 2091, 2092 i 2098 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 63 metry, a jej deniwelacja 17 metrów.

Mylna Kotlinka

1998 m, Tatry Wysokie

Mylna Kotlinka – najwyższe piętro Doliny Zielonej Gąsienicowej w polskich Tatrach Wysokich. Jest to kocioł lodowcowy usytuowany poniżej Grani Kościelców i wschodniej grani Świnicy, tworzących jego wschodnie i południowe obramowanie. Od północnej strony opada do Zadniego Koła. Podobnie jak sąsiednia Świnicka Kotlinka, Mylna Kotlinka jest kamienista i w dużej części zasypana piargami, śnieg zalega w niej bardzo długo. Nazwa pochodzi od znajdującej się ponad nią Mylnej Przełęczy. Jest niedostępna turystycznie.

Gładka Przełęcz

1994 m, Tatry Wysokie

Gładka Przełęcz (niem. Gladkijoch, Glatter Pass, słow. Hladké sedlo, węg. Gladki-hág) – jedna z najniższych (1993 m) przełęczy w grani głównej Tatr Wysokich. Oddziela Gładki Wierch od Walentkowego Wierchu. Nazwa przełęczy pochodzi od leżącego poniżej niej (od strony Doliny Pięciu Stawów Polskich) mało stromego i trawiastego zbocza Gładkie. Zbocze południowe, opadające do Wierchcichej Doliny jest również trawiaste, nieco tylko bardziej strome. Obydwa są łatwe do przejścia, z tego też powodu przełęcz ta stanowi wygodne i łatwe połączenie Doliny Pięciu Stawów Polskich z Doliną Wierchcichą. Zapewne byli na niej austriaccy wojskowi topografowie przygotowujący tzw. franciszkowe zdjęcie Węgier – pomiary topograficzne prowadzone od 1819 r.

Skrajny Żleb

1994 m, Tatry Wysokie

Skrajny Żleb – żleb w Dolinie Zielonej Gąsienicowej w polskich Tatrach Zachodnich. Opada ze Skrajnej Przełęczy (2071 m) między Skrajną Turnią (2096 m) i Pośrednią Turnią (2128 m). Jest to krótki żleb opadający początkowo w północnym, niżej północno-wschodnim kierunku do stożka piargowego. Jego obramowanie tworzą północno-wschodnie grzbiety Pośredniej i Skrajnej Turni.

Wyżnie Liliowe

1965 m, Tatry Zachodnie

Wyżnie Liliowe – położona na wysokości ok. 1965 m przełęcz między Beskidem (2012 m) a Liliową Kopką (ok. 1975 m) w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w grani głównej Tatr Zachodnich. Jest to płytka przełęcz i na mapach nie była uwzględniana. Nazwę tej przełęczy, jak również Liliowej Kopki, wymyślił Władysław Cywiński. Spod przełęczy w południowo-zachodnim kierunku opada do słowackiej Doliny Cichej Liptowskiej potężny żleb, którym zimą schodzą lawiny. Na polską stronę opada trawiasty stok. W dolnej jego części znajduje się niewielki żlebek łączący się z większym żlebem spod przełęczy Liliowe.

Zawratowy Żleb

1957 m, Tatry Wysokie

Zawratowy Żleb – żleb opadający z przełęczy Zawrat do Kotła Zmarzłego Stawu Gąsienicowego w Tatrach Wysokich. Właściwie są to dwa żleby, mające wspólny wylot w stożku piargowym zawalającym od południa Zmarzły Staw Gąsienicowy. Oddziela je niska, skalna grzęda opadająca od zachodniego grzbietu Małego Koziego Wierchu. Nie jest pełna, w środkowej części jest przerwana i można przejść z jednego żlebu do drugiego, bez wspinania się na grzędę. Dla odróżnienia główne koryto żlebu, opadające z samego Zawratu, nazwano Starym Zawratem (patrząc od dołu jest po prawej stronie), zaś drugie (lewe) i będące jego odnogą nazwano Nowym Zawratem. Jest to wielki i stromy żleb, zawalony piargami. Prowadzi nim szlak turystyczny z Doliny Gąsienicowej na Zawrat. Trudności przy podejściu są umiarkowane, zwiększają się, gdy skały są mokre.

Jarząbcza Przełęcz

1955 m, Tatry Zachodnie

Jarząbcza Przełęcz (1955 m, według wcześniejszych pomiarów 1954 m) – przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Jarząbczym Wierchem (2137 m) a Kończystym Wierchem (2002 m). Granią tą biegnie granica polsko-słowacka. Południowe stoki spod przełęczy opadają stromo do Doliny Zadniej Raczkowej, Północne stoki zwane Koryciskami opadają do kotła lodowcowego Jarząbcza Rówień w Dolinie Jarząbczej. Są strome i pocięte licznymi bruzdami (żlebkami). Przez przełęcz da się przejść z Doliny Jarząbczej do Doliny Zadniej Raczkowej. Pomiędzy Jarząbczą Przełęczą a Jarząbczym Wierchem znajduje się jeszcze w grani wypiętrzenie zwane Kopą Prawdy.

Karbik

1951 m, Tatry Wysokie

Karbik (1951 m n.p.m.) – ostro wcięta, niewielka przełęcz w Tatrach Wysokich, położona w grzbiecie Wołoszyna, oddzielającym Dolinę Waksmundzką od Doliny Roztoki i Doliny Białki. Przełęcz jest ostatnią na wschód głębszą przełęczą masywu. Oddziela od siebie Wierch nad Zagonnym Żlebem po stronie południowo-zachodniej oraz Turnię nad Dziadem po stronie północno-wschodniej. Spod przełęczy na wschód opada do Wodogrzmotów Mickiewicza Zagonny Żleb, od którego nazwę wziął Wierch nad Zagonnym Żlebem. Zbocza od strony Doliny Waksmundzkiej opadają natomiast do Waksmundzkiej Równicy. Przez masyw Wołoszyna przeprowadzona została na początku XX wieku przez ks. Walentego Gadowskiego trasa Orlej Perci. Odcinek od Polany pod Wołoszynem do Krzyżnego od wielu lat jest jednak zamknięty, cały masyw Wołoszyna został natomiast objęty ścisłą ochroną i wyłączony z ruchu turystycznego i taternickiego.

Przełączka za Turnią Zwornikową

1950 m, Tatry Wysokie

Przełączka za Turnią Zwornikową (słow. Štrbina za Uzlovou veľou, węg. subrina-erkélyi-csorba) – położona na wysokości około 1950 m przełęcz w północnej grani Cubryny w Tatrach Polskich pomiędzy szczytem Turni Zwornikowej i Cubryńską Kopką. Znajduje się kilkadziesiąt metrów na północ od wierzchołka Turni Zwornikowej. Na północny zachód opada spod przełęczy Żleb Szulakiewicza, na wschód szeroka depresja będąca odgałęzieniem Cubryńskiego Żlebu. Żleby te tworzą ograniczenie ścian Turni Zwornikowej. Rejon przełęczy jest szeroki i trawiasty. Z przełęczy prowadzi najkrótsza i najłatwiejsza droga wspinaczkowa na szczyt Turni Zwornikowej. Najłatwiejsze, ale bardzo okrężne wejście na przełęcz prowadzi z Doliny za Mnichem przez Wielką i Małą Galerię Cubryńską.

Sucha Przełęcz

1950 m, Tatry Zachodnie

Sucha Przełęcz, Sucha Przełęcz Stawiańska (słow. Suché sedlo, niem. Sucha-Joch, węg. Sucha-hágó) – przełęcz w grani głównej między Kasprowym Wierchem (1987 m) a Beskidem (2012 m) w Tatrach Zachodnich. Przez szczyty te i Suchą Przełęcz przebiega granica polsko-słowacka. Jest to płaska, rozległa i niewybitna przełęcz, znajduje się na wysokości 1950 m n.p.m., a więc tylko 37 m poniżej szczytu Kasprowego Wierchu. Jest kamienista i porastająca niską murawą, jej obszar to skały krystaliczne, dominują granity. Wśród nich znaleźć można amfibolity. Od strony słowackiej zbocza spod przełęczy opadają do Doliny Cichej, po polskiej stronie do Kotła Kasprowego (górna część Doliny Gąsienicowej). Rejon przełęczy i cały szlak turystyczny, zwłaszcza odcinek do Beskidu są bardzo rozdeptane przez tłumy turystów. Jest to bowiem jedno z najczęściej odwiedzanych w Tatrach miejsc.

Bystry Karb

1946 m, Tatry Zachodnie

Banista Przełęcz (słow. Bystré sedlo) – położona na wysokości 1946 m n.p.m. przełęcz w grani głównej Tatr pomiędzy Błyszczem a Liliowymi Turniami w Tatrach Zachodnich. Niektóre źródła określają tę przełęcz nazwą Bystry Karb lub Banista Przełączka i podają inną jej wysokość – 1953 m. Przełęcz znajduje się na granicy słowacko-polskiej. Poniżej przełęczy, po południowej, słowackiej stronie znajduje się Dolina Gaborowa, po północnej, polskiej stronie natomiast położona jest Dolina Pyszniańska, będąca górną częścią Doliny Kościeliskiej. Od strony Doliny Gaborowej stoki są łagodne i trawiaste, od polskiej strony są to stromo podcięte skały. Jest to bardzo nieznaczna przełęcz, niewiele niższa od grani Liliowych Turni.

Dolinka Kozia

1945 m, Tatry Wysokie

Dolinka Kozia – niewielka dolina znajdująca się w górnym piętrze Doliny Czarnej Gąsienicowej, między ścianami Zadniego Granatu, Czarnych Ścian i Koziego Wierchu, a powyżej kotła Zmarzłego Stawu. Opada do niego średnio stromym progiem o wysokości około 150 m. Z otaczających ją ścian do Dolinki Koziej dwie wybitne wklęsłe formacje skalne: Rysa Zaruskiego i Żleb Kulczyńskiego. Dolinka Kozia to typowy kocioł lodowcowy, niegdyś dający początek wielkiemu lodowcowi wypełniającemu Dolinę Suchej Wody Gąsienicowej. Lodowiec ten ciągnął się w dół aż do Toporowej Cyrhli. Dawniej dolinkę nazywano Nad Zmarzłym, obecną nazwę nadał jej taternik Janusz Chmielowski ok. 1908 r. Nazwa pochodzi od kozic. Z rzadkich roślin w Dolince Koziej występują mietlica alpejska i wiechlina tatrzańska – rośliny w Polsce występujące tylko w Tatrach i to na nielicznych stanowiskach.

Pusta Dolinka

1925 m, Tatry Wysokie

Dolinka Pusta (słow. Pustá dolinka) – niewielka boczna dolinka zawieszona będąca odnogą Doliny Pięciu Stawów Polskich w Tatrach Wysokich. Ma powierzchnię 0,4 km² i stanowi typowy kocioł polodowcowy. Jej dno to rumowisko skalne. Dolinkę otaczają: od zachodu: południowa grań Małego Koziego Wierchu do Kołowej Czuby (oddziela ją od Dolinki pod Kołem), odcinek wschodniej grani Świnicy z Małym Kozim Wierchem, Zmarzłymi Czubami, Zamarłą Turnią (opadającą do dolinki swą południową ścianą) i Kozimi Czubami, od wschodu: niska skalna grzęda odchodząca od Kozich Czub od południa Pusta Dolinka podcięta jest progiem o wysokości kilkudziesięciu metrów.

Studnia w Mnichu

1923 m, Tatry Wysokie

Studnia w Mnichu – jaskinia w Dolinie Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich. Ma trzy otwory wejściowe znajdujące się w środkowej części wschodniej ściany Mnicha, w pobliżu Jaskini przy Studni w Mnichu i Studni przy Mnichowym Kominie, na wysokościach 1908, 1900 i 1893 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 59,3 metra, a jej głębokość 22,3 metra.

Mała Przełączka

1915 m, Tatry Zachodnie

Mała Przełączka – położona na wysokości około 1915 m przełączka w grani głównej Tatr Zachodnich na granicy polsko-słowackiej. Znajduje się w południowej grani Ciemniaka (2096 m), pomiędzy jej górną częścią a Głazistą Turnią (ok. 1950 m). Atlas satelitarny Tatr i Podtatrza w grani Ciemniaka powyżej Małej Przełączki wyróżnia jeszcze Głazistą Czubkę i Wyżnią Małą Przełączkę. Cały ten rejon zbudowany jest ze skał wapiennych. Wschodnie, słowackie stoki spod Małej Przełączki opadają do Świstówki Liptowskiej. Są częściowo trawiaste, częściowo piarżyste i niezbyt strome. Po zachodniej, polskiej stronie opada natomiast spod Małej Przełączki najbardziej lewy z Czerwonych Żlebków. W połowie odległości pomiędzy Małą Przełączką a Głazistą Turnią z grani zwanej Stołami, na zachodnią stronę, do Wyżniej Polany Tomanowej odchodzi grzęda z licznymi skałkami w górnej części.

Świnicka Kotlinka

1912 m, Tatry Wysokie

Świnicka Kotlinka – niewielka kotlina w górnej części Doliny Gąsienicowej w Tatrach. Znajduje się w zachodniej części tej doliny (Dolinie Zielonej Gąsienicowej), pod Świnicką Przełęczą, pomiędzy północno-zachodnimi ścianami Świnicy i wschodnimi ścianami Pośredniej Turni. Położona jest na wysokości ok. 1870–2057 m n.p.m. Z góry spada do niej żleb spod Świnickiej Przełęczy. Kotlinka to dawny kocioł lodowcowy, zawalony rumowiskiem głazów. Jest bezwodna i silnie zacieniona przez potężne ściany gór. Bardzo długo zalega w niej śnieg (płaty zwykle do końca sierpnia). Życie roślinne jest słabe, głównie rosną tu porosty, miejscami kępy situ skuciny. Z górnej części dolinki można dojrzeć Zadni Staw Gąsienicowy. Nad kotlinką górują stroma i potężna ściana Świnicy oraz zachodnie ściany Kościelca. 21 września 2020 r.

Hlińska Przełęcz

1906 m, Tatry Zachodnie

Hlińska Przełęcz (słow. Hlinské sedlo) – przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Kamienistą (2127 m) i Smreczyńskim Wierchem (2070 m). Znajduje się na wysokości 1906 m n.p.m. (według wcześniejszego pomiaru 1907 m) i zbudowana jest ze skał krystalicznych. Od polskiej strony jej zbocza opadają do Dolinki (odgałęzienie Doliny Pyszniańskiej), od strony słowackiej do Zawratu Kokawskiego, będącego odgałęzieniem doliny Hliny. Nazwa przełęczy pochodzi od doliny Hliny. Ze względu na swoją wysokość i niewygodne podejścia przełęcz ta nie była używana jako droga na drugą stronę Tatr. Przez przełęcz nie prowadzą żadne szlaki turystyczne. Znajduje się na terenie podlegającym ścisłej ochronie. W Hlińskiej Przełęczy znajduje się najgłębszy w całych Tatrach rów grzbietowy – Hliński Rów.

Jaskinia Omszała

1898 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Omszała – jaskinia w Dolinie Małej Łąki w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się na północno-wschodnich stokach Małołączniaka, nad Kotlinami, na wysokości 1904 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 33 metry, a jej deniwelacja 10 metrów.

Żleb Zaruskiego

1897 m, Tatry Wysokie

Żleb Zaruskiego – żleb na wschodniej ścianie masywu Kościelców w polskich Tatrach Wysokich. Opada spod wschodniej ściany Kościelca w północnym kierunku, niżej zakręcając na wschód. Na dolnym odcinku jest głęboko wcięty między wschodnią grań Kościelca a Czubę nad Karbem. Uchodzi na piargi nad brzegiem Czarnego Stawu. Nazwę żlebu nadano dla uczczenia Mariusza Zaruskiego, założyciela TOPR-u. Zimą 1911 r. M. Zaruski i Stanisław Zdyb wyszli na Kościelca i jako pierwsi zjechali z niego na nartach. Nie zjeżdżali jednak Żlebem Zaruskiego, lecz tą samą drogą, którą wychodzili – przez Karb. Pierwsze przejście Żlebem Zaruskiego: L. Barabasz w 1908 r. w czasie 1 h 15 min, stopień trudności 0+ w skali trudności UIAA. Obecnie czasami Żlebem Zaruskiego wspinają się taternicy, szczególnie zimą, gdy pogoda uniemożliwia trudniejsze wspinaczki. Czasami zjeżdżają też nim narciarze.

Wyżni Cubryński Przechód

1890 m, Tatry Wysokie

Wyżni Cubryński Przechód (słow. Vyšný čubrinský priechod) – położona na wysokości około 1890 m płytka przełączka we wschodniej grani Cubryny w Tatrach Polskich. Znajduje się pomiędzy jej szczytową bryłą a Cubryńską Igłą (ok. 1905 m). Na południową stronę opada łatwym trawiastym terenem do Cubryńskiego Żlebu. Na północ z przełączki opada Zawieszony Żleb. Nazwę przechodu wprowadził Władysław Cywiński w 8 tomie przewodnika „Tatry”. Pierwsze wejście na przełączkę: Ludwik Grühn, Mieczysław Świerz, 13 sierpnia 1922 roku. Najłatwiejsze, ale bardzo okrężne wejście prowadzi z Doliny za Mnichem przez Małą Galerię Cubryńską, Wielką Galerię Cubryńską i Przełączkę za Turnią Zwornikową.

Zadni Staw Polski

1890 m, Tatry Wysokie

Zadni Staw Polski lub po prostu Zadni Staw, czasami nazywany także Zadnim Stawem pod Kołem lub Stawem pod Kołem – owalne jezioro tatrzańskie położone w Dolince pod Kołem, górnym piętrze Doliny Pięciu Stawów Polskich. Jest to jezioro cyrkowe, powstałe na dnie kotła polodowcowego. Powierzchnia jeziora wynosi 6,47 ha, głębokość – 31,6 m. Leży na wysokości 1890 m, drugie pod tym względem w Polsce (po Zadnim Mnichowym Stawku). Połączone jest potokiem (często znikającym pod kamieniami) z leżącym na południowy wschód Wolim Okiem. Ponad Zadnim Stawem wznoszą się szczyty: Zawratowa Turnia, Świnica, Walentkowy Wierch, Liptowskie Mury. Zimą na stawie tworzy się rekordowej grubości lód. W 1938 r. miał grubość 3,75 m.

Dolinka pod Kołem

1884 m, Tatry Wysokie

Dolinka pod Kołem – mała dolinka w Tatrach Wysokich, stanowiąca górne piętro Doliny Pięciu Stawów Polskich, utworzona przez dwupoziomowy cyrk lodowcowy. Jej nazwa pochodzi od dużego upłazu zwanego Kołem znajdującego się u podnóży Świnicy.

Stawek na Kopkach

1878 m, Tatry Wysokie

Stawek na Kopkach – niewielki zbiornik wodny w Dolinie za Mnichem w Tatrach Wysokich, na wysokości około 1875 m n.p.m. Znajduje się w płytkim zagłębieniu skalnym na bulach pod Szpiglasową Przełęczą. Ma muliste dno i kamieniste brzegi. Prawdopodobnie jest to jeziorko stałe, Józef Nyka mierzył je pod koniec lata 1954, gdy wszystkie Wyżnie Mnichowe Stawki poza IX były już wyschnięte. Stawek na Kopkach miał wtedy powierzchnię 0,006 ha, 10 m długości, 8 m szerokości i 0,4 m głębokości. W jeziorku występuje bogata fauna wodna. Staw nie ma dopływu ani odpływu. Nazwa jest pochodzenia pasterskiego.

Jaskinia przy Studni w Mnichu

1874 m, Tatry Wysokie

Jaskinia przy Studni w Mnichu – jaskinia w Dolinie Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich. Ma dwa otwory wejściowe znajdujące się w środkowej części wschodniej ściany Mnicha, w pobliżu jaskiń: Studnia w Mnichu i Studnia przy Mnichowym Kominie, na wysokości 1900 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 14 metrów, a jej deniwelacja 4 metry.

Ratuszowe Źródło

1870 m, Tatry Zachodnie

Ratuszowe Źródło – źródło na Czerwonym Grzbiecie Małołączniaka w polskich Tatrach Zachodnich. Dawniej nazywane było również Ratuszem. Znajduje się we wschodnich stokach tego grzbietu (w Czerwonym Upłazie) na wysokości około 1870 m n.p.m., naprzeciwko i nieco powyżej wierzchołka Wielkiej Turni (1847 m). Woda wypływająca z Ratuszowego Źródła zaraz przy źródle wpada do otworu jaskini Awen w Ratuszu. Ratuszowe Źródło wypływa zaraz na granicy skał wapiennych (poniżej) i skał krystalicznych przykrywających cały Czerwony Grzbiet aż po sam wierzchołek Małołączniaka (2096 m).

Świstowe Siodło

1870 m, Tatry Wysokie

Świstowe Siodło (1855 m) – płytka przełączka w polskich Tatrach Wysokich, znajdująca się w północnej grani Opalonego Wierchu pomiędzy jego północnym wierzchołkiem 2105 m a Świstową Kopą (1858 m). Nazwa autorstwa Władysława Cywińskiego. Znajduje się w odległości około 30 m od wierzchołka Świstowej Kopy. Jest to mało wyraźne wcięcie w grani, ma jednak znaczenie topograficzne, gdyż prowadzi przez nie ścieżka szlaku turystycznego z Morskiego Oka do Doliny Pięciu Stawów Polskich. Rejon przełęczy jest trawiasto-kosówkowy. Zachodnie stoki przełęczy opadają do Doliny Roztoki, wschodnie do Świstówki Roztockiej. Są średnio strome, piarżysto-trawiaste. Przełączka nabrała znaczenia, gdy w 1956 poprowadzono nią nowy szlak turystyczny.

Pośredni Cubryński Przechód

1865 m, Tatry Wysokie

Pośredni Cubryński Przechód (słow. Prostredný čubrinský priechod) – położona na wysokości około 1865 m płytka przełączka we wschodniej grani Cubryny w Tatrach Polskich. Znajduje się pomiędzy Cubryńską Igłą (ok. 1905 m) a granią Cubryńskiego Konia (ok. 1870 m). Cubryńska Igła opada na przełączkę pionowym uskokiem, pomiędzy przełączką a tym uskokiem znajduje się jeszcze ząb skalny. Nazwę przechodu wprowadził Władysław Cywiński w 8 tomie przewodnika „Tatry”.

Wole Oko

1862 m, Tatry Wysokie

Wole Oko – niewielkie, tatrzańskie jeziorko rozlewiskowe położone w Dolince pod Kołem u zboczy opadających z Gładkiej Przełęczy (Dolina Pięciu Stawów Polskich). Jezioro położone jest na wysokości 1862 m n.p.m. Głębokość i powierzchnia są zmienne, zależą od ilości wody wpływającej z Zadniego Stawu Polskiego. Potok płynie dalej pod kamieniami do Wielkiego Stawu Polskiego. Zimą jeziorko zamarza do dna. Przez większą część roku stanowi szóste co do wielkości jezioro w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, zaprzeczając tym samym jej nazwie.

Wyżnie Mnichowe Stawki

1860 m, Tatry Wysokie

Wyżnie Mnichowe Stawki – grupa dziewięciu małych jezior polodowcowych w Tatrach Wysokich, na Wyżniej Mnichowej Płaśni – tarasie Doliny za Mnichem, rozpościerającym się pod północną ścianą Mnicha. Poszczególne stawki nie mają osobnych określeń przymiotnikowych, lecz oznaczane są cyframi rzymskimi.

Awen w Ratuszu

1857 m, Tatry Zachodnie

Awen w Ratuszu (Ratusz, Źródło w Ratuszu, Dziura nad Źródłem, Dziura, Studnia Zaruskiego) – jaskinia w Dolinie Małej Łąki w polskich Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w Czerwonym Grzbiecie Małołączniaka, na Czerwonym Upłazie, naprzeciwko wierzchołka Wielkiej Turni (1870 m), na wysokości 1867 m (1857,4 m). Długość jaskini wynosi 22 metry, a jej deniwelacja 11 metrów.

Karb

1853 m, Tatry Wysokie

Karb (niem. Kerbsattel, słow. Karb, węg. Karb-hágó) – położona na wysokości 1853 m płytka przełęcz pomiędzy Małym Kościelcem a Kościelcem, powstała w strefie dawnych przesunięć tektonicznych. Widać stąd Świnicę i Kasprowy Wierch. W 1902 Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało ścieżkę turystyczną prowadzącą na Świnicką Przełęcz. Została ona jednak po II wojnie światowej zamknięta dla turystów. Prowadząca poziomo na południe (z tabliczką zakazu) ścieżka obecnie używana jest tylko przez taterników. Na wschód opada z przełęczy piarżysty żleb, którym kiedyś (do 1961 r.) wiódł szlak wejściowy. Z rzadkich w Polsce roślin występuje w rejonie przełęczy ukwap karpacki. Przełęcz była od dawna zdobywana przez koziarzy i juhasów. Odnotowano wejście Feliksa Berdaua w 1854 r. Zimą pierwsi na przełęczy byli Mieczysław Karłowicz i Roman Kordys 24 stycznia 1908 r.

Zadni Staw Gąsienicowy

1852 m, Tatry Wysokie

Zadni Staw Gąsienicowy – tatrzańskie jezioro z grupy Gąsienicowych Stawów. Położone jest w Dolinie Zielonej Gąsienicowej na wysokości 1852 m n.p.m., pod zachodnią ścianą Kościelca. Według danych z przewodnika Tatry Wysokie Witolda Henryka Paryskiego powierzchnia jeziora wynosi 0,53 ha (długość 106 m, szerokość 66 m), głębokość 8,0 m. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. powierzchnia jest nieco mniejsza i wynosi 0,515 ha. Wody z jeziora spływają po stromej ścianie skalnej do Długiego Stawu Gąsienicowego. Jest najwyżej położonym ze wszystkich stawów w Dolinie Gąsienicowej. Przez większą część roku jest zamarznięty. Taje w miesiącach czerwiec-sierpień, a zamarza we wrześniu-październiku. Nad jego brzegiem rośnie rzadka w Karpatach turzyca Lachenala. Zadni Staw Gąsienicowy jest niedostępny dla turystów. Najlepiej widoczny jest z czarnego szlaku na Świnicką Przełęcz oraz z wierzchołka Kościelca.

Chuda Przełączka

1850 m, Tatry Zachodnie

Chuda Przełączka (1850 m) – niewielka przełęcz w północno-zachodniej grani Ciemniaka w Tatrach Zachodnich, pomiędzy Twardą Kopą (2026 m) a Chudą Turnią (1856 m n.p.m.). Dawniej nazywana była Przełączką pod Chudą Turnią. Trawiaste, północno-wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Miętusiej, do Twardej Galerii. Stoki południowo-zachodnie natomiast opadają do Zadniego Kamiennego. Zbudowane są z łupków i znajduje się w nich płytki żleb. Jest to podłoże niesprzyjające wegetacji roślinnej i stoki te są ubogie w roślinność. W rejonie przełęczy przebiega granica między dwoma rodzajami skał budujących ten grzbiet. Poniżej przełęczy leżą skały wapienne, powyżej na tzw. Twardym Grzbiecie, aż do 2035 m n.p.m. występują skały krystaliczne (alaskity, rodzaj granitów). Skutkiem tego są duże różnice w roślinności porastającej te stoki.

Dolina Litworowa

1850 m, Tatry Zachodnie

Dolina Litworowa – jedna z dwóch siostrzanych dolinek zawieszonych stanowiących górne piętro Doliny Miętusiej w Tatrach Zachodnich (druga to Dolina Mułowa). Powstała w wyniku działalności tektonicznej i lodowcowej, a wymodelowana została przez zjawiska krasowe i erozję.

Wysokie Wrótka

1847 m, Tatry Zachodnie

Wysokie Wrótka – położona na wysokości 1847 m n.p.m. przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich w grupie trzech Suchych Czub. Znajduje się pomiędzy Wysoką Suchą Czubą (1876 m) a Goryczkową Czubą (1912 m). Nazwę Wysokie Wrótka podają niektóre źródła, natomiast Władysław Cywiński w swoim przewodniku nazywa ją Wyżnim Kondrackim Karbem. Jest to skalisto-trawiasta przełączka. W północno-zachodnim kierunku, do polskiej Doliny Suchej Kondrackiej opada z niej stromy żleb o względnej wysokości ok. 100 m. Dołem żleb ten jest skalną rynną, wyżej znajdują się w nim luźne kamienie. Od południowej, słowackiej strony spod przełączki do Doliny Cichej opada wielki i nienazwany żleb, po bokach ograniczony grzędami Wysokiej Suchej Czuby i Goryczkowej Czuby. Żleb ten ma względną wysokość ok. 550 m i wylot po wschodniej stronie Polany pod Jaworem (w odległości ok. 200 m). Zimą schodzą nim lawiny.

Dziurawa Przełęcz

1836 m, Tatry Zachodnie

Dziurawa Przełęcz (słow. Deravá, Pod Deravou) – położona na wysokości 1836 m przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Łopatą (1957 m) a Wołowcem (2063 m). Jej północne stoki opadają stromo do piarżystego kotła Doliny Chochołowskiej Wyżniej, a południowe do Kotła Jamnickich Stawów, będącego najwyższym piętrem Doliny Jamnickiej. Jest to dość głęboko wcięta przełęcz (leży 121 m niżej niż szczyt Łopaty). Przełęcz położona jest w zębatej grani zbudowanej z granodiorytów rohackich. Jej rejon porośnięty jest niską roślinnością z sitem skuciną. Występuje też tutaj saussurea wielkogłowa – bardzo rzadka roślina, w Polsce występująca tylko w Tatrach i to w nielicznych tylko miejscach. Nieco za przełęczą, w kierunku Łopaty, znajduje się niewielkie skalne okno, od którego pochodzi nazwa przełęczy.

Niżni Cubryński Przechód

1835 m, Tatry Wysokie

Niżni Cubryński Przechód (słow. Nišný čubrinský priechod) – położone na wysokości około 1835 m płytkie siodełko we wschodniej grani Cubryny w Tatrach Polskich. Znajduje się pomiędzy szczytem Cubryńskiej Kazalnicy (ok. 1836 m) a Cubryńskim Koniem (ok. 1870 m). Cubryński Koń opada na siodełko pionowym uskokiem, wierzchołek Cubryńskiej Kazalnicy natomiast od strony siodełka jest zupełnie niepozorny. Nazwę przechodu wprowadził Władysław Cywiński w 8 tomie przewodnika „Tatry”.

Mnichowy Żleb

1832 m, Tatry Wysokie

Mnichowy Żleb lub Żleb pod Mnichem – duży i głęboko wcięty żleb na północnych, opadających do Morskiego Oka ścianach grani głównej Tatr Wysokich. Tworzy zachodnie ograniczenie masywu Cubryny. U góry zaczyna się w progu pod Mnichową Przehybą – niewielkim wcięciem pomiędzy piarżystym wałem wrastającym w masyw Cubryny a Mnichową Kopą. Opada stąd w kierunku północno-wschodnim i uchodzi do Nadspadów. Jego orograficznie prawym odgałęzieniem jest Żleb Szulakiewicza, uchodzący do Mnichowego Żlebu na wysokości około 1740 m, powyżej największej z want tkwiących w dnie Mnichowego Żlebu. Mnichowym Żlebem prowadzą drogi wspinaczkowe. Jest on dla taterników ważną arterią komunikacyjną, gdyż od drogi wiodącej jego dnem odgałęzia się kilkadziesiąt innych dróg wspinaczkowych.

Żleb pod Krzyżnem

1832 m, Tatry Wysokie

Żleb pod Krzyżnem – żleb w orograficznie lewych zboczach Doliny Roztoki w polskich Tatrach Wysokich. Wcina się między Buczynowe Turnie a masyw Wołoszyna. U góry ma trzy ramiona; orograficznie prawe opada spod Przełączki pod Ptakiem (ok. 2105 m), środkowe spod przełęczy Krzyżne (2112 m), lewe z Wołoszyńskiej Szczerbiny. W widłach prawego i środkowego żlebku znajduje się Kopa nad Krzyżnem (2135 m), środkowego i lewego Mały Wołoszyn (2144 m). Żlebki łączą się z sobą na wysokości ok. 1950 m. Od tego miejsca jednym już korytem żleb opada aż do wysokości ok. 1450 m, gdzie z prawej strony dołącza do niego Szeroki Żleb Buczynowy. Od miejsca połączenia tych dwóch wielkich żlebów ich wspólne koryto skręca na południowy wschód i uchodzi do dna Doliny Roztoki na wysokości ok. 1400 m. Tak więc wysokość Żlebu pod Krzyżnem liczona od przełęczy Krzyżne wynosi ponad 700 m.

Niska Przełęcz

1831 m, Tatry Zachodnie

Niska Przełęcz (słow. Nízke sedlo) – przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Łopatą (1957 m) a Jarząbczym Wierchem (2137 m). Położona jest na wysokości 1819 m n.p.m. (według wcześniejszych pomiarów – 1831 m) na granicy polsko-słowackiej. Jej północne stoki opadają stromo do kotła lodowcowego Doliny Jarząbczej, a południowe bardziej łagodnie do Doliny Jamnickiej. Przejście przez tę przełęcz z Doliny Jarząbczej do Doliny Jamnickiej nie nastręcza wielkich trudności, nie prowadzi tędy jednak szlak turystyczny. Rejon przełęczy jest trawiasty. Jest ona rzeczywiście dość „niska” – różnica wysokości w stosunku do Jarząbczego Wierchu wynosi 318 m. Podejście jest nieco męczące, ale wynagradzają to rozległe widoki, m.in. na Rohacze, Jamnickie Stawy, Liptów i Jezioro Liptowskie.

Zawieszony Żleb

1831 m, Tatry Wysokie

Zawieszony Żleb (niem. Függő-folyosó, słow. Visiaci žľab, węg. Függő-folyosó) – niewielki żleb w masywie Cubryny nad Morskim Okiem w polskich Tatrach Wysokich. Opada z Wyżniego Cubryńskiego Przechoduu. Ma długość około 100 m. Kilkadziesiąt metrów niżej zanika nad wielkim urwiskiem prawej części ściany Kazalnicy Cubryńskiej. W jego korycie kruszyzna. Zawieszony Żleb tworzy prawe ograniczenie Wielkiego Cubryńskiego Ogrodu. Żlebem prowadzą drogi wspinaczkowe.

Wyżnie Kasprowe Siodło

1827 m, Tatry Zachodnie

Wyżnie Kasprowe Siodło – położona na wysokości ok. 1830 m n.p.m. płytka przełęcz w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu w polskich Tatrach Zachodnich. Oddziela Kasprowy Wierch (1987 m) od Uhrocia Kasprowego (1852 m). Rejon przełęczy zbudowany jest ze skał granitowych. Od południowej strony stoki spod przełęczy opadają do Doliny Suchej Stawiańskiej. Są niskie, piarżyste i porastające kępami kosodrzewiny. Od północnej strony stoki opadają do górnej części Doliny Suchej Kasprowej. Znajduje się w nich Żleb Ciaptaka. Dawniej zapewne przechodzili nim pasterze. Dla taterników nie był interesujący. Zjeżdżali nim natomiast narciarze, oceniając stopień trudności na 3+.

Wyżnia Ornaczańska Przełęcz

1825 m, Tatry Zachodnie

Wyżnia Ornaczańska Przełęcz (1825 m) – przełęcz w grani Ornaku w Tatrach Zachodnich. Znajduje się między Suchym Wierchem Ornaczańskim (1832 m) a szczytem Ornak (1854 m). W zachodnim kierunku spod przełęczy opada do Doliny Starorobociańskiej początkowo łagodny stok, niżej przechodzący w Pośredni Żleb. Stoki wschodnie opadają do Doliny Pyszniańskiej. Wcina się w nie Żleb pod Banie, w którym dawniej wydobywano rudy metali. Jest to płytko wcięta i trawiasta przełęcz. Prowadzi nią szlak turystyczny. Dawniej jej stoki były terenem pasterskim dwóch hal: Hali Ornak (stoki wschodnie) i Hali Stara Robota (stoki zachodnie). Po zniesieniu pasterstwa zaczynają stopniowo zarastać kępami kosodrzewiny.

Szczerbinka

1823 m, Tatry Zachodnie

Szczerbinka – przełączka w grani Długiego Giewontu w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy jego głównym wierzchołkiem (1867 m) a Juhaską Turnią. Na obydwie strony opada skalnymi ścianami; od południowej strony na trawiasty Wielki Upłaz w Dolinie Kondratowej, od północnej do żlebu Banie w Dolinie Strążyskiej. Na południową stronę opada ze Szczerbinki ściana tak stroma, że zejście wymaga kilkunastometrowego zjazdu na linie. Prawdopodobnie gdzieś w tej okolicy utknął w skałach ksiądz Józef Stolarczyk. Wydostali go dopiero przy pomocy powrozów wzywani krzykiem juhasi, wypasający na Hali Kondratowej. Poniżej przełęczy zbiega Suchy Żleb. Na północną stronę natomiast opada spod Szczerbinki wybitna wklęsła formacja skalna (miejscami żleb, miejscami komin), zwana w całości Kominem Szczerbinki. Prowadzi nim droga wspinaczkowa (V stopień w skali trudności UIAA).

Szeroki Żleb Buczynowy

1823 m, Tatry Wysokie

Szeroki Żleb Buczynowy – żleb w orograficznie lewych zboczach Doliny Roztoki w polskich Tatrach Wysokich. Opada z Małej Buczynowej Turni (2172 m) w kierunku południowo-wschodnim. Jest to duży żleb i głęboko wcięty w skały. W górnej części ma kilka szerokich i płytkich odnóg sięgających od południowo-zachodniego po wschodni wierzchołek Małej Buczynowej Turni. Na wysokości około 1450 m łączy się ze Żlebem pod Krzyżnem. Od miejsca połączenia tych dwóch wielkich żlebów ich wspólne koryto opada nadal na południowy wschód i uchodzi do dna Doliny Roztoki na wysokości ok. 1400 m. Tak więc deniwelacja Szerokiego Żlebu Buczynowego liczona od szczytów Małej Buczynowej Turni do ujścia w Dolinie Roztoki wynosi ponad 700 m. Dolna część żlebu, nieco poniżej szlaku turystycznego z Doliny Pięciu Stawów Polskich na Krzyżne to wąski kanion z progami.

Kocioł Kasprowy

1821 m, Tatry Zachodnie

Kocioł Kasprowy – górne piętro Doliny Zielonej Gąsienicowej w polskich Tatrach.

Cubryński Żleb

1816 m, Tatry Wysokie

Cubryński Żleb (słow. Čubrinský žľab, węg. Csubrinai-folyosó) – duży żleb w masywie Cubryny nad Morskim Okiem w polskich Tatrach Wysokich. Opada spod Hińczowej Przełęczy (2323 m) do Hińczowej Zatoki położonej powyżej górnego końca Zielonego Piargu nad Morskim Okiem. Tworzy granicę oddzielająca masyw Wielkiego Szczytu Mięguszowieckiego (2438 m) od Cubryny (2376 m). Cubryński Żleb ma początek w wielkiej depresji poniżej Hińczowej Przełęczy. W najwyższej części ma szerokie koryto wypełnione czerwonawym piargiem i kilka niewielkich i łatwych do ominięcia progów. Na tym odcinku śnieg w żlebie utrzymuje się do połowy lata. Wielką Galerię Cubryńską przecina po orograficznie prawej stronie płytkim i piarżystym korytem. Pomiędzy nią a niżej położonym Małym Bańdziochem (Małym Kotłem Mięguszowieckim) tworzy głęboki i wąski kanion o stromych ścianach i kilku niewielkich progach.

Siwa Przełęcz

1812 m, Tatry Zachodnie

Siwa Przełęcz – niewielka przełęcz oddzielająca grań główną Tatr Zachodnich od grzbietu Ornaku. Znajduje się pomiędzy ostatnim na południe szczytem Ornaku – Kotłową Czubą (1840 m) a granią Siwych Turni w Tatrach Zachodnich. Przełęcz położona jest na wysokości 1812 m n.p.m. i ma postać długiego, trawiastego grzbietu. Rozdziela on Dolinę Pyszniańską (górne odgałęzienie Doliny Kościeliskiej) od Doliny Starorobociańskiej (górne odgałęzienie Doliny Chochołowskiej). Z przełęczy i całego grzbietu Ornaku roztaczają się rozległe widoki, zarówno na Tatry Wysokie, jak i Zachodnie. Szczególnie okazale prezentuje się stąd Kamienista, Błyszcz z Bystrą i Starorobociański Wierch. Jest to też doskonałe miejsce do podziwiania niedostępnych dla turystów rejonów Doliny Pyszniańskiej i Tomanowej. Widoczny jest Smreczyński Staw.

Buczynowa Dolinka

1810 m, Tatry Wysokie

Dolinka Buczynowa (słow. Bučinová dolinka, niem. Buczynowatal, węg. Buczynowa-völgy) – niewielka dolina wisząca w Tatrach Wysokich, będąca bocznym odgałęzieniem Doliny Roztoki. Z trzech stron otaczają ją: wschodnia grzęda Koziego Wierchu, odcinek grani od Koziego Wierchu po Skrajny Granat i grań od Skrajnego Granata po południowo-zachodni wierzchołek Małej Buczynowej Turni. Od strony Doliny Roztoki podcięta jest wysokim progiem, po którym przebiega szlak turystyczny z Doliny Pięciu Stawów Polskich na Krzyżne. Główną granią ponad Dolinką Buczynową prowadzi odcinek Orlej Perci. W dolince tylko niewielkie płaty kosodrzewiny. Pod otaczającymi ją ścianami zalegają piargi, a dno zawalone jest głazami, wśród których, w niewielkiej niecce zbiera się woda, tworząc okresowy Buczynowy Stawek.

Kotłowe Siodło

1804 m, Tatry Zachodnie

Kotłowe Siodło (ok. 1810 m) – przełęcz w grani Ornaku w Tatrach Zachodnich. Znajduje się między szczytami Zadni Ornak (1867 m) i Kotłowa Czuba (1840 m). W zachodnim kierunku spod przełęczy opada do Doliny Starorobociańskiej łagodny stok, niżej wcina się w niego Żleb pod Pyszną. Stoki wschodnie opadają do Doliny Pyszniańskiej. Jest to płytko wcięta i trawiasta przełęcz. Prowadzi nią szlak turystyczny. Dawniej stoki przełęczy były terenem pasterskim dwóch hal: Hali Pysznej (stoki wschodnie) i Hali Stara Robota (stoki zachodnie). Po utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego pasterstwo zniesiono i dawne hale zaczynają stopniowo zarastać kępami kosodrzewiny. Po halach pozostały jeszcze na mapach dawne pasterskie nazwy upłazów i zboczy: Zadnia Wolarnia, Kotły, Kotłowy Upłaz.

Dolina Mułowa

1799 m, Tatry Zachodnie

Dolina Mułowa – jedna z dwóch siostrzanych dolinek zawieszonych stanowiących górne piętro Doliny Miętusiej w Tatrach Zachodnich (druga to Dolina Litworowa). Powstała w wyniku działalności tektonicznej i lodowcowej, a wymodelowana została przez zjawiska krasowe i erozję.

Kondratowy Przechód

1799 m, Tatry Zachodnie

Kondratowy Przechód – płytka, położona na wysokości ok. 1820 m n.p.m. przełączka pomiędzy północną granią Goryczkowej Czuby (1913 m) a Kondratowym Wierchem. Nazwę wprowadził Władysław Cywiński w swoim szczegółowym przewodniku Tatry. Wschodnie stoki opadają do Doliny Goryczkowej Świńskiej, stoki zachodnie do Doliny Suchej Kondrackiej. Nie prowadzi przez nią żaden znakowany szlak turystyczny, ma jednak znaczenie dla taterników. Stanowi bowiem wygodną drogę przejścia do Doliny Suchej Kondrackiej. Pozornie wygodniejsza (gdyby oceniać tylko na podstawie mapy) droga od Doliny Kondratowej, jak pisze Władysław Cywiński, „prowadzi przez gęste zarośla kosodrzewiny i latem nie jest odwiedzana przez ludzi o zdrowych zmysłach”.

Ornaczańska Przełęcz

1795 m, Tatry Zachodnie

Ornaczańska Przełęcz (1795 m) – przełęcz w grzbiecie Ornaku pomiędzy jego wierzchołkami: Ornakiem (1854 m) i Zadnim Ornakiem (1867 m). Są to dwa środkowe z czterech niewybitnych wierzchołków Ornaku. Ornaczańska Przełęcz to szerokie, trawiaste siodło, stopniowo zarastające kosodrzewiną. Jest najgłębszą z trzech niewielkich przełęczy Ornaku (pozostałe to Wyżnia Ornaczańska Przełęcz i Kotłowe Siodło). Jej zachodnie zbocza opadają Żlebem na Przełęcz do Doliny Starorobociańskiej (odgałęzienie Doliny Chochołowskiej). Zbocza wschodnie opadają do wielkiego Ornaczańskiego Żlebu w Dolinie Pyszniańskiej, będącej górną częścią Doliny Kościeliskiej. Dawniej cały rejon przełęczy i jej strome zbocza były wypasane, stanowiły teren pastwiskowy Hali Ornak (zbocza wschodnie) i Hali Stara Robota (zbocza zachodnie).

Żleb Szulakiewicza

1790 m, Tatry Wysokie

Żleb Szulakiewicza (niem. Sulakiewicz-Schlucht, słow. Sulakiewiczov žľab, węg. Sulakiewicz-folyosó) – żleb na północnych, opadających do Morskiego Oka ścianach Cubryny w Tatrach Wysokich. Opada z Przełączki za Turnią Zwornikową (ok. 1950 m) w kierunku północnym, tworząc zachodnie ograniczenie masywu Turni Zwornikowej. Na wysokości około 1740 m uchodzi do Mnichowego Żlebu jako jego orograficznie prawe odgałęzienie. Ujście to znajduje się nieco powyżej największej z want tkwiących w Mnichowym Żlebie. Żleb Szulakiewicza jest prosty, jego deniwelacja wynosi koło 210 m. Od orograficznie lewej strony na całej swojej długości jest nakryty przewieszonymi ściankami. Prawe zbocza żlebu to częściowo płyty, częściowo trawniki. Jest w nim kilka progów. Po dolnej, lewej (patrząc od dołu) stronie Żlebu Szulakiewicza znajduje się rozległy, mało stromy taras Liliowe.

Zmarzły Staw Gąsienicowy

1788 m, Tatry Wysokie

Zmarzły Staw Gąsienicowy lub po prostu Zmarzły Staw, czasami nazywany także Zmarzłym Stawem pod Zawratem – niewielkie jeziorko położone na wysokości 1788 m n.p.m.we wschodniej części Doliny Gąsienicowej, w kotle skalnym pod ścianą Małego Koziego Wierchu, u wylotu Dolinki Koziej w Tatrach Wysokich. Należy do grupy Gąsienicowych Stawów. Powierzchnia jeziora wynosi 0,28 ha (długość 77 m, szerokość 50 m), głębokość – 3,7 m. Zamarznięte jest przez większą część roku, roztapia się zwykle w czerwcu – lipcu, a zamarza we wrześniu – październiku. W okresie zimowym zamarza do dna. Wody jeziorka spływają niewielkim potokiem do położonego niżej Czarnego Stawu. O stawku Michał Bałucki pisał w 1865 r.: „Jest to może najdziksza ustroń w Tatrach – wszelkie życie tu ustało i zamarło”.

Dolina za Mnichem

1787 m, Tatry Wysokie

Dolina za Mnichem lub Dolinka za Mnichem (słow. dolinka za Mníchom, niem. 'Mönchstal, węg. Barát-völgy) – zachodnie odgałęzienie Doliny Rybiego Potoku w Tatrach Wysokich, otwarte na kotlinę Morskiego Oka, tarasowe pustkowie skalne powstałe na skutek zaburzeń tektonicznych przed okresem ostatniego zlodowacenia. Górą dolina sięga po główną grań Tatr od Cubryny (a dokładniej Cubryńskiego Zwornika) po Szpiglasowy Wierch. Lewe jej stoki tworzy Szpiglasowy Wierch i Miedziane, prawym ograniczeniem jest północna grań Cubryny. Krajobraz tworzą mocno zróżnicowane formy polodowcowe. Dolina składa się z kilku pięter ukształtowanych przez lodowiec. Najniższe piętro jest położone na wysokości ok. 1780 m, w nim pojawia się okresowo wysychający i dzielący się na kilka mniejszych Staw Staszica. Wyższy taras na wysokości 1830–1880 m położony jest pod północną ścianą Mnicha.

Niżni Staw Staszica

1785 m, Tatry Wysokie

Staw Staszica (niem. Staszyc-Seechen, Staszyc-Seen, węg. Staszyc-tavak, Staszyc-tavacska) – okresowe jezioro polodowcowe na dnie Doliny za Mnichem w Tatrach Wysokich, na wysokości około 1785 m n.p.m. Przy wysokim stanie wody (co nie zdarza się każdego roku) ma ponad 200 m długości i zalewa miejscami szlak na Wrota Chałubińskiego. Wysychając, dzieli się początkowo na dwa zbiorniki, z których południowo-zachodni zwany jest Wyżnim Stawem Staszica, a północno-wschodni – Niżnim Stawem Staszica (w rzeczywistości obie części leżą na tej samej wysokości). Nazwa jeziora została nadana na cześć Stanisława Staszica. Pierwotną nazwą jeziorka (dzielącego się zazwyczaj na dwie lub trzy części) były Niżnie Stawki, Wyżnimi Stawkami górale nazywali natomiast leżące na wyższym tarasie dolinki Wyżnie Mnichowe Stawki.

Wyżni Staw Staszica

1785 m, Tatry Wysokie

Staw Staszica (niem. Staszyc-Seechen, Staszyc-Seen, węg. Staszyc-tavak, Staszyc-tavacska) – okresowe jezioro polodowcowe na dnie Doliny za Mnichem w Tatrach Wysokich, na wysokości około 1785 m n.p.m. Przy wysokim stanie wody (co nie zdarza się każdego roku) ma ponad 200 m długości i zalewa miejscami szlak na Wrota Chałubińskiego. Wysychając, dzieli się początkowo na dwa zbiorniki, z których południowo-zachodni zwany jest Wyżnim Stawem Staszica, a północno-wschodni – Niżnim Stawem Staszica (w rzeczywistości obie części leżą na tej samej wysokości). Nazwa jeziora została nadana na cześć Stanisława Staszica. Pierwotną nazwą jeziorka (dzielącego się zazwyczaj na dwie lub trzy części) były Niżnie Stawki, Wyżnimi Stawkami górale nazywali natomiast leżące na wyższym tarasie dolinki Wyżnie Mnichowe Stawki.

Długi Staw Gąsienicowy

1783 m, Tatry Wysokie

Długi Staw Gąsienicowy lub po prostu Długi Staw – należące do Gąsienicowych Stawów tatrzańskie jezioro polodowcowe położone na wysokości 1783 m w zachodniej części Doliny Gąsienicowej w Tatrach Wysokich. Przez górali nazywany był Kuklatym Stawem. Jezioro leży u zachodnich zboczy Kościelca w cyrku polodowcowym. Spływa do niego potok z wyżej położonego Zadniego Stawu Gąsienicowego. Połączone jest potokiem z Niżnim Czerwonym Stawkiem. Według danych z przewodnika Tatry Wysokie Witolda Henryka Paryskiego powierzchnia jeziora wynosi 1,58 ha (długość 254 m, szerokość 100 m), głębokość 10,6 m. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. powierzchnia jest nieco mniejsza i wynosi 1,564 ha. Jest to trzeci pod względem powierzchni i głębokości staw w Dolinie Gąsienicowej. W 1960 r. został zarybiony – wpuszczono do niego obcego dla fauny Tatr pstrąga źródlanego.

Świstówka Roztocka

1777 m, Tatry Wysokie

Świstówka Roztocka – niewielka (długość ok. 0,5 km) tatrzańska dolina zawieszona między dwiema graniami odchodzącymi od Opalonego Wierchu: Opalonem i granią zakończoną Świstową Czubą. Jest boczną odnogą Doliny Roztoki, zawieszoną nad nią na wysokości ok. 1700–1750 m i opada ku niej urwistą ścianą o wysokości ok. 200 m. Ściana ta w opinii Walerego Eljasza-Radzikowskiego jest „najbardziej spadzistą w całych Tatrach”. Dawniej szlak turystyczny prowadził tuż powyżej tego urwiska, po stromym zboczu, na którym zwykle do lata leżał płat zlodzonego śniegu. Zdarzyło się tutaj kilkanaście śmiertelnych wypadków obsunięcia się, np. w 1956 spadło z tej ściany 3 narciarzy; 2 mężczyzn poniosło śmierć, kobieta przeżyła. W 1958 r. szlak poprowadzono inną trasą, wyżej. Zdarza się, że z dawnej ścieżki korzystają jeszcze nieświadomi niebezpieczeństwa turyści. W sylwestra 1994 r.

Przełączka przy Kopie

1775 m, Tatry Zachodnie

Przełączka przy Kopie (ok. 1775 m) – przełęcz w północno-zachodniej grani Ciemniaka w polskich Tatrach Zachodnich, pomiędzy Chudą Turnią (1858 m) a Upłaziańską Kopą (1796 m). Jest to szerokie, trawiaste i płytkie siodło. Północno-wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Małej Świstówki w Dolinie Miętusiej. Górą są trawiaste i mało strome, ale do Małej Świstówki opadają kamiennym urwiskiem. Stoki południowo-zachodnie opadają do Zadniego Kamiennego i znajduje się w nich płytki żleb mający wylot wprost w płaskim dnie jego kotła. Rejon przełęczy zbudowany jest ze skał dolomitowo-wapiennych. Dawniej był wypasany, wchodził w skład Hali Upłaz. Obecnie przebiega przez przełęcz zimowy szlak turystyczny.

Szpiglasowe Stawki

1771 m, Tatry Wysokie

Szpiglasowe Stawki – grupa czterech niewielkich jezior na południowo-wschodnim zboczu Doliny Pięciu Stawów w polskich Tatrach Wysokich. Znajdują się na małym trawiastym tarasie położonym w dolnej części stoku Miedzianego i Szpiglasowego Wierchu, na wysokości ok. 1760–1775 m n.p.m. W pobliżu ma początek niewielki potok uchodzący do Wielkiego Stawu, którego brzeg leży w odległości 220–270 m od stawków. Do samych Szpiglasowych Stawków nie prowadzi żaden szlak turystyczny, jednak są dobrze widoczne z żółtego szlaku z Doliny Pięciu Stawów na Szpiglasową Przełęcz. Z rzadkich w Karpatach roślin nad stawkami występuje turzyca Lachenala.

Dolina Pięciu Stawów Polskich

1766 m, Tatry Wysokie

Dolina Pięciu Stawów Polskich (niem. Fünfseetal, słow. Dolina Piatich Poľských plies, węg. Lengyel-Öt-tó völgye) – dolina w polskich Tatrach Wysokich. Leży w całości w granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Dolina Sucha Stawiańska

1765 m, Tatry Zachodnie

Dolina Sucha Stawiańska – położona na wysokości ok. 1700–1850 m n.p.m. odnoga Doliny Zielonej Gąsienicowej w polskich Tatrach Zachodnich. Jej najwyższe piętro to Kocioł Kasprowy (zwany też Kotłem Gąsienicowym). Jest to podłużna dolinka, otoczona z trzech stron przez Uhrocie Kasprowe, stoki Kasprowego Wierchu, Suchej Przełęczy i północno-wschodnią wypukłość Beskidu. Dołem uchodzi do Roztoki Stawiańskiej. Według Władysława Cywińskiego Dolina Sucha Stawiańska to synonim Kotła Kasprowego. Podaje on, że Sucha Dolina Stawiańska to „nazwa (prawie nikomu) nieznana i (prawie przez nikogo) nie stosowana”. W istocie narciarze używają głównie nazw Kocioł Kasprowy lub Kocioł Gąsienicowy, jednak nazwa Sucha Dolina Stawiańska podawana jest na wielu mapach. Przez Dolinę Suchą Stawiańską prowadzi popularny szlak turystyki pieszej z Doliny Gąsienicowej na Kasprowy Wierch i nartostrada do Kuźnic.

Wyżnia Kondracka Przełęcz

1765 m, Tatry Zachodnie

Wyżnia Kondracka Przełęcz (1765 m) – przełęcz w północnej grani Kopy Kondrackiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy Wielkim Giewontem (1894 m) a Kondracką Kopką (ok. 1770 m). Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Kondratowej i kilkadziesiąt metrów poniżej przełęczy wcina się w nie Kurski Żleb. Zachodnie stoki opadają natomiast do Doliny Małej Łąki i wcina się w nie jedna z odnóg Głazistego Żlebu. Rejon przełęczy zbudowany jest z silnie sprasowanych łupków i gnejsów należących do płaszczowiny Giewontu. Z rzadkich roślin w rejonie przełęczy występuje sybaldia rozesłana – gatunek w Polsce występujący tylko w Tatrach i to na nielicznych stanowiskach. Obszar przełęczy jest częściowo trawiasty, częściowo porośnięty kosodrzewiną. Nieco powyżej przełęczy (w stronę Giewontu) znajduje się skrzyżowanie dwóch popularnych szlaków turystycznych.

Jaskinia Marmurowa

1759 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Marmurowa – jaskinia w Dolinie Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w zboczu Gładkiego Upłaziańskiego, w górnej części Kazalnicy Miętusiej, w pobliżu Jaskini Lejbusiowej, na wysokości 1771 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 681 metrów, a jej deniwelacja 150,5 metrów.

Goryczkowy Kocioł

1757 m, Tatry Zachodnie

Goryczkowy Kocioł – cyrk lodowcowy w najwyższej części Doliny Goryczkowej pod Zakosy. Z trzech stron otaczają go: północny grzbiet Kasprowego Wierchu, odcinek grani głównej Tatr Zachodnich od Kasprowego Wierchu przez Goryczkową Przełęcz nad Zakosy po Pośredni Goryczkowy Wierch i jego północny grzbiet. Goryczkowy Kocioł ma równomiernie na północ pochylone dno i nie posiada typowego dla kotłów lodowcowych progu. Jest trawiasto-piarżysty i suchy. Nie prowadzi przez niego żaden szlak turystyczny, zimą natomiast roi się tutaj od narciarzy zjeżdżających z Kasprowego Wierchu, na który wyjechać można w zimie na 2 sposoby: wyciągiem Goryczkowym z Wyżniej Goryczkowej Równi, kolejką linową na Kasprowy Wierch z Kuźnic. Dołem poniżej Kotła Goryczkowego znajduje się zwężenie zwane Szyjką. Czasami z północno-wschodnich stoków Pośredniego Wierchu Goryczkowego schodzą lawiny.

Świstowy Przechód

1755 m, Tatry Wysokie

Świstowy Przechód (ok. 1755 m) – płytka przełączka w polskich Tatrach Wysokich, pomiędzy Świstową Czubą (1763 m) a północną granią Świstowej Kopy. Nazwa autorstwa Władysława Cywińskiego. Świstowy Przechód znajduje się w odległości około 20 m od wierzchołka Świstowej Czuby. Jest to mało wyraźne wcięcie w grani, ma jednak znaczenie topograficzne, gdyż prowadziła przez nie stara ścieżka szlaku turystycznego z Morskiego Oka do Doliny Pięciu Stawów Polskich. Było to przejście bardzo niebezpieczne, górną trawiastą i bardzo stromą częścią Żlebu Paryskiego. Zdarzały się tutaj liczne i śmiertelne wypadki (opisy w art. Świstowa Czuba). Obecnie szlak poprowadzono inaczej: od Doliny Pięciu Stawów Polskich nie dochodzi już do Świstowego Przechodu, lecz prowadzi po zachodniej stronie grani łączącej Świstową Czubę ze Świstową Kopą na szczyt tej ostatniej.

Dymiąca Woda

1752 m, Tatry Wysokie

Dymiąca Woda – wodospad na progu, jakim Wyżni Czarnostawiański Kocioł obrywa się do Czarnego Stawu pod Rysami w Tatrach Polskich. Struga spadającej wody jest wysoka i wąska. Nazwa wodospadu pochodzi od tego, że czasami wiatr rozdmuchuje ją, i wówczas wygląda, jak gdyby wodospad dymił. Prądy powietrza podnoszą rozpyloną wodę do góry, wbrew grawitacji. Zimą z progu spadają groźne lawiny. Dymiąca Woda jest najwyższym wodospadem w Polsce mierzącym około 80–100 m wysokości. Woda z wodospadu wąskim strumykiem spływa w kierunku północnym, do Morskiego Oka, wsiąkając w Zadni Piarg.

Juhaska Przehyba

1747 m, Tatry Zachodnie

Juhaska Przehyba – płytka i skalista przełęcz w grani Długiego Giewontu w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy Juhaską Turnią a Juhaską Kopą. Na obydwie strony opada skalnymi ścianami. Od południowej strony niemal pionowa ściana opada na trawiasty Wielki Upłaz w Dolinie Kondratowej, od północnej do żlebu Banie w Dolinie Strążyskiej. Po północnej stronie spod przełęczy opada łatwy do przejścia stok, ale po kilkudziesięciu metrach podcięty kilkunastometrowej wysokości progiem, którego przejście wymaga już wspinaczki (VI– stopień w skali trudności UIAA). Poniżej progu zaczyna się depresja Juhaskiej Przehyby. Początkowo ma ona postać średnio stromego, ale głębokiego żlebu. W obrębie trawiastego Dolnego Zachodu, który ma w tym miejscu umiarkowaną stromość i szerokość około 80 m depresja jest ledwie zauważalna.

Dolina Waksmundzka

1745 m, Tatry Wysokie

Dolina Waksmundzka – dolina w Tatrach Wysokich, odgałęzienie Doliny Białki. Wcina się pomiędzy Wołoszyn i Koszystą, sięga pod przełęcz Krzyżne, w okolicy której masywy te łączą się w długą wschodnią grań Świnicy. Otaczające ją grzbiety odgradzają ją od Doliny Roztoki (Wołoszyn) i doliny Pańszczycy (Koszysta). Powierzchnia Doliny Waksmundzkiej wynosi ok. 6,0 km². Powstała na linii dyslokacji tektonicznej a ukształtowana została w wyniku działań lodowca. Zbudowana jest z granitoidów (w części powyżej 1400 m) oraz skał osadowych w niższych partiach. W ukształtowaniu podłużnym widoczne progi polodowcowe. W górnej części występują kotły polodowcowe oraz wisząca dolinka – Świstówka Waksmundzka (w zboczach Małej Koszystej, nazywana też Dolinką Zbójnicką), niżej moreny. Powyżej górnej granicy lasu wykształciły się w dolinie trzy piętra.

Koprowy Żleb

1740 m, Tatry Zachodnie

Koprowy Żleb – żleb w Dolinie Małej Łąki w polskich Tatrach Zachodnich. Opada z północnej grani Kopy Kondrackiej (ok. 1910 m n.p.m.) do dna Wyżniej Świstówki Małołąckiej (górne piętro Doliny Małej Łąki). Różnica wzniesień pomiędzy jego górną i dolną częścią wynosi około 230 m, a szerokość przy dnie Wyżniej Świstówki ponad 100 m. Po orograficznie prawej stronie Koprowego Żlebu ciągnie się trawiasty Mnichowy Upłaz, od lewej strony natomiast żleb ograniczony jest skalistą północno-zachodnią grzędą Kopy Kondrackiej Znajduje się w niej Jaskinia Świstacza i Koprowa Studnia. Koprowy Żleb w dolnej części wcięty jest w zbocze dość głęboko, wyżej coraz płycej. Przejście nim nie stwarza problemów, ale nie prowadzi tędy żaden szlak turystyczny. Z Kopy Kondrackiej (spod samego jej wierzchołka) opada do Wyżniej Świstówki jeszcze inny żleb, nie ma on jednak nazwy.

Tomanowy Przechód

1740 m, Tatry Zachodnie

Tomanowy Przechód – płytka przełęcz w Tomanowym Grzbiecie oddzielającym najwyższą część Wąwozu Kraków od Doliny Tomanowej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tym grzbiecie pomiędzy Kazalnicą (ok. 1680 m) a Niedźwiedziem (ok. 1660 m). Stoki północne opadają do Zadniego Kamiennego, w stokach południowych znajduje się płytki żleb opadający do Niżniej Polany Tomanowej. Czasami Tomanowy Przechód jest błędnie lokalizowany powyżej Kazalnicy, na szlaku turystycznym przez Czerwone Żlebki. Faktycznie zaś znajduje się w odległości kilkudziesięciu metrów na zachód od szlaku i około 20 m niżej. Rejon przełęczy jest trawiasty i znajduje się w górnej granicy piętra kosodrzewiny. Teren powyżej przełączki jest trawiasto-skalisty z pojedynczymi kępami niziutkiej kosodrzewiny. Górna część obydwu stoków jest porośnięta kosodrzewiną, a stoki południowe poniżej kosodrzewiny porasta las.

Niżnie Kasprowe Siodło

1734 m, Tatry Zachodnie

Niżnie Kasprowe Siodło – płytka przełączka w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy kulminacją Uhrocia Kasprowego (1852 m) a Małym Uhrociem Kasprowym (1750 m). Od południowej strony stoki spod przełęczy opadają do Doliny Gąsienicowej. Są całkowicie zarośnięte bujną kosodrzewiną. Od północnej strony stoki opadają do Zielonego Koryciska w Dolinie Kasprowej i są kosodrzewinowo-trawiaste.

Wyżnie Wrótka

1733 m, Tatry Zachodnie

Wyżnie Wrótka (około 1700 m) – płytka i skalista przełęcz w grani Długiego Giewontu w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy Turnią nad Białem a Juhaską Kopą. Północne stoki stromo opadają wybitną depresją do Doliny Suchej (odnoga Doliny Białego), południowe mniej stromo do Doliny Kondratowej powyżej Urwanego Żlebu. W nazewnictwie tatrzańskim wrótkami nazywa się dość głęboko wciętą w grań przełączkę, wąskie wcięcie w skalnym żebrze lub ciasne przejście między skałami. W Tatrach jest ich kilka, najbardziej znane to Wrótka, również znajdujące się w grani Giewontu. Depresja na północnych stokach Wyżnich Wrótek przecięta jest czterema dość trudnymi do pokonania progami, powyżej nich znajdują się zachody. Największe z nich to Górny Zachód i Dolny Zachód. Na Dolnym Zachodzie jeszcze do lat 30. XX wieku wypasano owce.

Maszynka do Mięsa

1729 m, Tatry Wysokie

Maszynka do Mięsa – wielkie żlebisko opadające z dolnej części Bańdziocha do Szerokiego Piargu nad Morskim Okiem w Tatrach Polskich. Pomiędzy gardzielą Maszynki do Mięsa a Bańdziochem znajduje się piarżysto-trawiasty kociołek z trzech stron otoczony ściankami o wysokości około 30 m. Spadają do niego zazwyczaj ubogie w wodę dwa wodospady. Przez lewą ze strug wodnych zasilających te wodospady, zwaną Potoczkiem, prowadzi znakowany szlak turystyczny na Przełęcz pod Chłopkiem. Poniżej kociołka strugi łączą się w jeden wodospad o wysokości 40 m spadający czeluścią Maszynki do Mięsa. Zimą obydwa górne i jeden dolny wodospad stają się lodospadami, na których trenują wspinacze. Prawie nigdy jednak nie jest to miejsce bezpieczne; Maszynka do Mięsa stanowi wylot ogromnej depresji pod Mięguszowieckimi Szczytami i spada nią wszystko z ich północnych ścian – woda, lawiny śnieżne i kamienne.

Skrajny Giewoncki Karbik

1729 m, Tatry Zachodnie

Skrajny Giewoncki Karbik – przełączka w Małym Giewoncie w Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy turniami Zadnia Giewoncka Baszta i Wysoka Giewoncka Baszta. Na zachodnią stronę, do Doliny Małej Łąki opada stromym, częściowo skalistym, częściowo trawiastym stokiem, natomiast na wschodnią do Żlebu Kirkora ścianką. Wejście na przełączkę stokiem zachodnim oraz z przełączki na obydwie wznoszące się nad nią turnie jest dość łatwe, zapewne chodzono tędy już dawno. Obecnie jest to jednak rejon zamknięty dla wspinaczki. Południowo-zachodnim stokiem, poniżej przełączki prowadzi czerwono znakowany szlak turystyczny z Przełęczy w Grzybowcu na Wyżnią Kondracką Przełęcz.

Kondracka Przełęcz

1725 m, Tatry Zachodnie

Kondracka Przełęcz (słow. Kondratovo sedlo) – znajdująca się na wysokości 1725 m przełęcz w północnej grani Kopy Kondrackiej, położona pomiędzy Kopą Kondracką (2005 m) i Giewontem (a dokładniej Kondracką Kopką, ok. 1770 m). Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Piekła w Dolinie Kondratowej, zachodnie do Wyżniego w Dolinie Małej Łąki. Do tej ostatniej doliny ze stoków spod przełęczy opada żleb, który łącząc się ze żlebem opadającym spod Wyżniej Kondrackiej Przełęczy, tworzy Głazisty Żleb. Rejon przełęczy porośnięty jest kosodrzewiną. Poniżej Kondrackiej Przełęczy w 2005 r. znaleziono bardzo rzadką w Polsce roślinę – jastrzębca śląskiego. Jest to jedyne obecnie znane stanowisko tego gatunku w Polsce. Kondracka Przełęcz jest podczas letniego sezonu jednym z najbardziej przez turystów zatłoczonych miejsc. Znajduje się na niej skrzyżowanie szlaków turystycznych.

Czarny Staw Polski

1722 m, Tatry Wysokie

Czarny Staw Polski lub po prostu Czarny Staw – polodowcowe jezioro tatrzańskie położone w południowej części Doliny Pięciu Stawów Polskich. Od południa w jego kierunku opadają zbocza Liptowskich Murów (odcinek od Gładkiego Wierchu do Kotelnicy). Od północy otacza go wał moreny środkowej. Lustro jeziora leży na wysokości 1722 m, jego powierzchnia wynosi 12,7 ha, głębokość – 50,4 m. Nadmiar wód odprowadzany jest potokiem do Wielkiego Stawu. Jezioro przez większość swojej historii było bezrybne. W pierwszej połowie XX w. przezroczystość wód jeziora latem wyrażona jako widzialność krążka Secchiego wynosiła około 13 m. Po utworzeniu parku narodowego, z czym wiązało się ograniczenie wypasu w jego okolicy wzrosła do 15–18 m. Prawdopodobnie w latach 60. XX w. nielegalnie wprowadzono do niego pstrąga źródlanego. Spowodowało to przebudowę planktonu i ichtioeutrofizację wody.

Siwe Stawki

1721 m, Tatry Zachodnie

Siwe Stawki – dwa niewielkie jeziora w Dolinie Pyszniańskiej, będącej górnym odgałęzieniem Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Znajdują się na wschodnich stokach Ornaku, poniżej Siwej Przełęczy, na dnie Siwej Kotlinki, będącej pozostałością dawnego kotła lodowcowego. Nie posiadają ani dopływu, ani odpływu, ponadto znajdują się na dobrze nasłonecznionym, odkrytym stoku, wskutek czego woda w nich jest cieplejsza niż w innych jeziorach tatrzańskich. Poziom wody w nich jest bardzo zmienny w zależności od opadów atmosferycznych. Wyżni Siwy Stawek (południowo-zachodni) położony jest na wysokości 1718 m n.p.m., ma powierzchnię 0,037 ha, rozmiary ok. 29 × 20 m i głębokość 1,0 m Niżni Siwy Stawek (północno-wschodni) położony jest na wysokości 1716 m n.p.m., ma powierzchnię 0,046 ha, rozmiary ok. 32 × 21 m i głębokość 1,8 m.

Lodowe Siodło

1720 m, Tatry Zachodnie

Lodowe Siodło (ok. 1735 m) – przełęcz w polskich Tatrach Zachodnich pomiędzy Lodową Basztą (ok. 1750 m) a zachodnią grzędą Twardej Kopy w masywie Ciemniaka. Rejon przełęczy i jej północne stoki są trawiaste, natomiast w południowo-zachodnim kierunku opada spod przełęczy krótki żleb uchodzący do Lodowego Żlebu. W pobliżu przełęczy, po orograficznie prawej stronie Lodowego Żlebu (ok. 50 m od jego dna) znajduje się otwór wylotowy Jaskini Lodowej w Ciemniaku.

Zadni Giewoncki Karbik

1718 m, Tatry Zachodnie

Zadni Giewoncki Karbik – przełączka w Małym Giewoncie w Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy turnią Giewoncki Chłopek a Zadnią Giewoncką Basztą. Na wschodnią stronę do Żlebu Kirkora opada z niej krótki, ale stromy żlebek, stoki od południowej strony są łagodniejsze. Wejście z Zadniego Giewonckiego Karbika na Giewonckiego Chłopka jest dość trudne (III stopień w skali trudności UIAA), opada on bowiem w tę stronę niemal pionowym uskokiem o wysokości około 10 m, natomiast wejście na Zadnią Giewoncką Basztę jest łatwiejsze (tylko na pierwszych metrach II stopień trudności, potem łatwiej). Obecnie jest to jednak rejon zamknięty dla wspinaczki. Południowym stokiem, kilkadziesiąt metrów poniżej przełączki prowadzi znakowany szlak turystyczny z Przełęczy w Grzybowcu na Wyżnią Kondracką Przełęcz.

Wyżnia Świstówka

1716 m, Tatry Zachodnie

Wyżnia Świstówka – najwyższe piętro Doliny Małej Łąki w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się na wysokości około 1650–1850 m w górnym odgałęzieniu tej doliny, pod Małołącką Przełęczą. Wschodnie obramowanie tworzy północna grań Kopy Kondrackiej, południowe grań główna Tatr Zachodnich na odcinku od Kopy Kondrackiej po Małołączniak, zachodnie Czerwony Grzbiet Małołączniaka. Znajduje się w nim trawiasty Czerwony Upłaz oraz Kotliny. Wyżnia Świstówka to płaskodenny cyrk lodowcowy o dnie położonym na wysokości ok. 1650 m. Od północy podcięta jest skalistym progiem skalnym o wysokości około 60 m, oddzielającym ją od położonego pod nią drugiego cyrku lodowcowego – Niżniej Świstówki. Na niektórych mapach próg ten ma nazwę Przechodu. Do Wyżniej Świstówki opadają trzy żleby; wielki Koprowy Żleb, żleb z Kopy Kondrackiej i żleb z Małołączniaka.

Giewoncka Przełęcz

1709 m, Tatry Zachodnie

Giewoncka Przełęcz – znajdująca się na wysokości 1680 m n.p.m. przełęcz w masywie Giewontu pomiędzy Wielkim Giewontem (1894 m n.p.m.) i Małym Giewontem (1728 m n.p.m.) w Tatrach Zachodnich. Jest to szeroka, skalisto-trawiasta przełęcz zbudowana z wapieni kredowych, na których leżą wapienie i dolomity środkowego triasu płaszczowiny Giewontu. Od jej północnej strony opada do Małej Dolinki wielki Żleb Kirkora. Cieszy się on złą sławą, ponieważ ginie w nim wielu turystów, którzy zbaczają ze szlaku celem skrócenia sobie drogi z Giewontu. Do 2003 r. zginęło w ten sposób ponad 20 osób. Południowe stoki spod przełęczy opadają do górnej części Doliny Małej Łąki.

Dziura pod Świstową Studnią

1701 m, Tatry Zachodnie

Dziura pod Świstową Studnią – jaskinia w Dolinie Małej Łąki w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w ścianach opadających z Kotlin do Niżniej Świstówki, w pobliżu Jaskini Wilczej i jaskini Świstowa Studnia, na wysokości 1692 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 12,5 metrów, a jej deniwelacja 3,5 metra.

Marchwiczny Żleb

1693 m, Tatry Wysokie

Marchwiczny Żleb – żleb w polskich Tatrach Wysokich, opadający z Marchwicznej Przełęczy do Kotła Morskiego Oka w Dolinie Rybiego Potoku. Górą ma lejkowaty kształt o szerokości dochodzącej do 200 m, zimą gromadzi się w nim więc duża masa śniegu. Orograficznie prawe ograniczenie żlebu tworzy wschodnia grzęda Miedzianego, lewe południowo-wschodnia grzęda Opalonego Wierchu. Żleb tworzy głębokie koryto i przecina Ceprostradę. Około 100 m powyżej tego szlaku turystycznego jego koryto zwężone jest skalną bramą o szerokości około 20 m. W bramie tej zaklinował się olbrzymi blok skalny, na którym po większych opadach tworzy się wodospad. Marchwiczny Żleb jest groźnym żlebem lawinowym. Lawiny schodzą nim każdej zimy. Co kilka lat zdarzają się tak duże, że załamują lód na Morskim Oku i dochodzą aż na przeciwległy stok pod Granią Żabiego. Prawdopodobnie największa zdarzyła się w lutym 2000.

Lodowy Żleb

1692 m, Tatry Zachodnie

Lodowy Żleb – jeden z dwóch żlebów opadających z masywu Ciemniaka do Zadniego Kamiennego w polskich Tatrach Zachodnich. Zaczyna się poniżej przełęczy Szerokie Siodło niewielką, szeroką i trawiastą depresją opadającą w zachodnim kierunku. Wyraźnie widoczny jest dopiero w dolnej swojej części. Jego lewe obramowanie tworzy Wysoki Grzbiet, prawe grzbiet odchodzący od Twardej Kopy poprzez Lodowe Siodło do Lodowej Baszty. Z Lodowego Siodła opada do Lodowego Żlebu niewielki, trawiasty żlebek. Powyżej jego ujścia Lodowy Żleb zwęża się. Wyżej na Lodowym Żlebie jest kilka niewielkich progów. Kilkadziesiąt metrów powyżej tych progów po lewej stronie żlebu znajduje się niewielka ścianka o łukowatym okapie. Prowadzący od niej w lewo (przy podchodzeniu żlebem w górę), niewielki zachód po około 50 m doprowadza do wylotu Jaskini Lodowej w Ciemniaku.

Giewoncki Przechód

1690 m, Tatry Zachodnie

Giewoncki Przechód (ok. 1700 m) – przełączka w Małym Giewoncie w Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy turniami Wysoka Giewoncka Baszta i Biała Giewoncka Baszta. Na zachodnią stronę, do Doliny Małej Łąki, opada z niej jedno z dwóch ramion Żlebu z Progiem, natomiast na wschodnią, do Żlebu Kirkora – średnio stroma depresja o dnie pokrytym kruchymi łupkami. Wejście z obydwu tych stron na Giewoncki Przechód jest łatwe (w taternickim rozumieniu). Również wejście z przełączki na turnie znajdujące się po obydwu jej stronach jest łatwe. Dawniej zapewne tędy chadzano, taternicy bywali tutaj bardzo rzadko. Obecnie jest to obszar ochrony ścisłej zamknięty dla turystów i taterników. Południowo-zachodnim stokiem poniżej przełączki prowadzi czerwono znakowany szlak turystyczny z Przełęczy w Grzybowcu na Wyżnią Kondracką Przełęcz.

Dolina Zielona Gąsienicowa

1687 m, Tatry Wysokie

Dolina Zielona Gąsienicowa – południowo-zachodnia część Doliny Gąsienicowej w Tatrach. Znajduje się ona na przedłużeniu Doliny Suchej Wody, gdzie tworzy duży, niemal płaski teren zwany Roztoką Stawiańską, ciągnąc się aż po szczyty głównej grani Tatr i wschodniej grani Świnicy – od Kasprowego Wierchu po Zawratową Turnię. Od Doliny Czarnej Gąsienicowej oddzielona jest na wschodzie grzbietem górskim utworzonym przez Mały Kościelec i Kościelec. Od północnego zachodu ograniczają ją stoki Uhrocia Kasprowego. W jej południowej, górnej części znajdują się kotły polodowcowe: Świnicka Kotlinka i Mylna Kotlinka. Poniżej Mylnej Kotlinki położony jest teren pokryty rumowiskami, zwany Zadnim Kołem. Pod Kasprowym Wierchem znajduje się Dolina Sucha Stawiańska, nazywana również Kotłem Kasprowym lub Gąsienicowym. W Dolinie Zielonej Gąsienicowej znajduje się aż 19 z 21 stawów Doliny Gąsienicowej.

Żabi Żleb

1687 m, Tatry Wysokie

Żabi Żleb (niem. Froschschlucht, słow. Žabí žľab, węg. Békás-vályú) – żleb na zachodnich stokach Żabiej Grani w polskich Tatrach Wysokich. Opada spod Przełączki pod Żabią Czubą (2031 m) nad wschodni brzeg Morskiego Oka (ok. 1400 m). Uchodzi do jego jedynej na wschodnim brzegu zatoki. Koryto w dolnym odcinku żlebu jest płytkie i całkowicie zarośnięte kosodrzewiną. Nieco wyżej, na odcinku około 150 m jest wąskim kanionem o pionowych bocznych ścianach i urwistych progach. Wiele trudnych do pokonania progów występuje również w jego środkowej części, ale wszystkie można obejść z dowolnej strony. Zimą progi żlebu zazwyczaj są całkowicie zasypane śniegiem, wczesną zimą i wiosną tworzą się na nich lodospady W górnej części Żabi Żleb rozgałęzia się na kilka ramion podchodzących pomiędzy żebra Żabiej Czuby i Żabiego Szczytu Niżniego.

Kurtkowiec

1686 m, Tatry Wysokie

Kurtkowiec – należące do Gąsienicowych Stawów niewielkie jezioro oligotroficzne o nieregularnym kształcie w Tatrach. Położone jest w zachodniej części Doliny Gąsienicowej na wysokości 1686 m n.p.m. Czasami nazywa się go również Stawem w Roztoce, gdyż leży na obszarze Roztoki Stawiańskiej. Według danych z przewodnika Tatry Wysokie Witolda Henryka Paryskiego powierzchnia jeziora razem z wyspą wynosi 1,56 ha (długość 212 m, szerokość 139 m), głębokość 4,8 m. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. powierzchnia jest nieco mniejsza i wynosi 1,536 ha. Na jeziorze znajduje się niewielka wysepka (0,067 ha) porośnięta kosodrzewiną. Jest to najwyżej w Polsce położona wyspa (1689 m n.p.m.). Od Zielonego Stawu Kurtkowiec oddzielony jest moreną, przez którą przebiega szlak turystyczny na Świnicę. Od tej trasy odchodzi szlak na przełęcz Karb, prowadzi on pomiędzy Kurtkowcem i Czerwonymi Stawkami.

Przełęcz nad Dziurą

1684 m, Tatry Zachodnie

Przełęcz nad Dziurą (ok. 1700 m) – przełączka w Małym Giewoncie w Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy Skrajną Giewoncką Basztą (ok. 1725 m) i Białą Giewoncką Basztą. Jest najszerszą ze wszystkich przełączek Małego Giewontu. Ma dwa piętra, północne jest o 8 m wyższe od południowego. Na zachodnią stronę, do Doliny Małej Łąki opada z niej jedno z ramion Żlebu z Progiem. Można nim na przełączkę wyjść bez trudności. Na północno-wschodnią stronę w stronę Żlebu Kirkora przełączka opada natomiast pionową ścianą o wysokości około 30 m. Ze ściany tej, około 30 m poniżej przełęczy, opada do Żlebu Kirkora skalisto-trawiasta grzęda, która oddziela od siebie dwa żlebki, niżej łączące się w jeden żleb zwany Dwojakiem. Wyjście tym żlebem na Przełęcz nad Dziurą wymaga już wspinaczki ocenionej na stopień II-IV+ w skali trudności UIAA.

Dwoiśniaczek

1681 m, Tatry Wysokie

Dwoiśniaczek, Dwoiśniaczki – zbiorowa nazwa kilku małych jeziorek tatrzańskich z grupy Gąsienicowych Stawów. Położone są w Dolinie Zielonej Gąsienicowej w kosodrzewinie tuż na północ od stawu Kurtkowiec. W Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej Zofii i Witolda Henryka Paryskich pod tą nazwą opisane są dwa stawki o głębokości ok. 1,5 m, bez podanej powierzchni. W rzeczywistości Dwoiśniaczków przy przeciętnym poziomie wody jest aż cztery. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. mają one odpowiednio 0,019, 0,014, 0,007 i 0,002 ha – dwa ostatnie nie są uwzględniane do tej pory w literaturze tatrzańskiej. Przy niskim stanie wody stawy wysychają i pozostaje ich jeden lub żaden. Dwoiśniaczek nie jest dostępny dla turystów. Najbliższy mu jest czarny szlak turystyczny z Doliny Gąsienicowej na Świnicką Przełęcz. Stawy można też dojrzeć ze zboczy Kościelca.

Kotlinowy Stawek

1680 m, Tatry Wysokie

Kotlinowy Stawek – niewielkie jezioro z grupy Gąsienicowych Stawów w Tatrach. Położone jest w zachodniej części Doliny Gąsienicowej – Dolinie Zielonej Gąsienicowej. Znajduje się w odległości ok. 100 m od Zielonego Stawu Gąsienicowego, po jego północno-zachodniej stronie. Położone jest na wysokości 1680 m n.p.m. w tzw. Kotlinach, pod wschodnimi zboczami Beskidu i przełęczy Liliowe. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. staw zajmuje powierzchnię ok. 0,021 ha. Jego głębokość zazwyczaj wynosi ok. 0,5 m, w suchych okresach stawek wysycha, a na dnie osiada czarny muł. W istocie oprócz jednego stawku tworzą się tutaj okresowo jeszcze inne mniejsze od niego stawki. Wszystkie te jeziorka to młode formy geologiczne – wypełnione wodą zagłębienia, będące pozostałością po martwych bryłach lodu z okresu ostatniego zlodowacenia, tzw. oczka polodowcowe.

Kobylarzowy Żleb

1675 m, Tatry Zachodnie

Kobylarzowy Żleb (ok. 1420–1800 m n.p.m.) – głęboki żleb w Tatrach opadający w zachodnim kierunku z Czerwonego Grzbietu (z okolic Kobylarzowego Siodełka) do Doliny Miętusiej. Od południowej strony jego bardzo strome zbocza tworzą poszarpane turnie Litworowego Grzbietu zakończone Ratuszem Litworowym, od północy Kobylarzowa Turnia. Po północnej stronie z Kobylarzowej Turni opada do niego Szary Żleb tworzący boczne odgałęzienie. Kobylarzowy Żleb rozpoczyna się tuż obok polodowcowego kotła Wielkiej Świstówki. Jest głębokim wąwozem o stromych ścianach, wyciętych w przeszłości w skałach wapiennych przez język lodowca. Wiosną obficie zakwitają tutaj typowe rośliny górskie, z których niektóre rosną tylko w Tatrach.

Zielony Staw Gąsienicowy

1672 m, Tatry Wysokie

Zielony Staw Gąsienicowy lub po prostu Zielony Staw – należące do Gąsienicowych Stawów jezioro polodowcowe w Tatrach Wysokich, położone na wysokości 1672 m n.p.m. w kotle lodowcowym poniżej Skrajnej Turni. Dawniej staw nosił nazwę Suczy Staw (od złej suki kaleczącej owce, którą podobno w nim utopiono, a znaleziono w Jaskini Kasprowej). Zielony Staw jest największym jeziorem Doliny Zielonej Gąsienicowej i ósmym co do wielkości jeziorem polskich Tatr. Według danych z przewodnika Tatry Wysokie Witolda Henryka Paryskiego powierzchnia jeziora wynosi 3,84 ha (długość 275 m, szerokość 238 m), głębokość 15,1 m. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. powierzchnia jest nieco mniejsza i wynosi 3,764 ha. Wody jeziora cechuje duża przeźroczystość (nawet do 10 m) i jasnozielone zabarwienie wywołane niewielką ilością planktonu. Dla wygody dziewiętnastowiecznych turystów w 1896 r.

Czerwone Żlebki

1671 m, Tatry Zachodnie

Czerwone Żlebki – kilka żlebów na zachodnich stokach Ciemniaka z grupy Czerwonych Wierchów w Tatrach Zachodnich. Mają one swój początek w Rzędach, następnie tuż poniżej szlaku turystycznego łączą się w jeden duży Czerwony Żleb, opadający do Doliny Tomanowej w okolicach Wyżniej Polany Tomanowej. Najbardziej lewy z tych żlebków opada spod Małej Przełączki, oddzielając Rzędy od Stołów. Są to trzy małe, oddzielone niewysokimi skalnymi grzędami żleby i kilka mniejszych ich ramion. Ich charakterystyczny czerwony kolor pochodzi od dużej zawartości rud żelaza. W przeszłości złoża te były eksploatowane i zwożone do huty na polanie Stare Kościeliska. Rudy te pochodzą z wapieni z górnego triasu (kajpru) budujących tę okolicę. Powstawały częściowo w morzu, częściowo na lądzie.

Mały Staw Polski

1668 m, Tatry Wysokie

Mały Staw, często nazywany Małym Stawem Polskim dla odróżnienia od Małego Stawu na Słowacji – niewielkie jezioro tatrzańskie położone w Dolinie Pięciu Stawów Polskich pomiędzy Przednim a Wielkim Stawem. Jezioro położone jest na wysokości 1668 m n.p.m., poniżej zboczy Wyżniej Kopy. Jego powierzchnia wynosi według pomiarów Wojskowego Instytutu Geodezyjnego z 1935 ok. 0,18 ha, głębokość 2,1 m. Wymiary ulegają szybkim wahaniom (głębokość od kilku do kilkunastu cm) w zależności od opadów. Dno pokryte jest warstwą ciemnego mułu. Przez jezioro przepływa okresowy potok odprowadzający nadmiar wody z Przedniego Stawu do Wielkiego Stawu. Na południe od stawu mniejsze oczka wodne. W okresie zimowym jezioro zamarza do dna. W stawie występuje traszka górska – jest to najwyżej w Polsce położone miejsce występowania tego płaza.

Przedni Staw Polski

1668 m, Tatry Wysokie

Przedni Staw Polski lub po prostu Przedni Staw – polodowcowe jezioro tatrzańskie położone we wschodniej części Doliny Pięciu Stawów, najbardziej z nich wysunięte na wschód. Lustro jeziora leży na wysokości 1668 m n.p.m., jego powierzchnia wynosi 7,7 ha, a głębokość – 34,6 m. Od południowego wschodu w jego kierunku opadają stoki Opalonego Wierchu, od północy i wschodu otaczają je kopulaste wzgórza mutonów: Wyżnia Kopa (1722 m n.p.m.) i Niżnia Kopa (1711 m). Poniżej Niżniej Kopy, nad brzegiem jeziora, w latach 1948–1953 zbudowano najwyżej położone w Tatrach Polskich schronisko. Nadmiar wód przepływa przez Mały Staw Polski, zasilając Wielki Staw Polski, z którego wypływa potok Roztoka. Do południowej zatoki wpadają krótkie potoczki, płynące spod Miedzianego. Woda w stawie ma barwę zielono-żółtą i cechuje się dużą przejrzystością (13 m). W pierwszej połowie XX w.

Szeroki Żleb

1667 m, Tatry Wysokie

Szeroki Żleb – żleb w masywie Miedzianego w polskich Tatrach Wysokich. Opada z wysokości ok. 2130 m do Półwyspu Miłości nad Morskim Okiem (1395 m), ma więc ok. 735 różnicy wysokości i jest najdłuższą formacją skalną na południowo-wschodnich stokach Miedzianego. Jego orograficznie prawe ograniczenie tworzą Kieszonkowe Turnie, lewe szeroka grzęda oddzielająca go od Marchwicznego Żlebu (w jej dolnej części znajduje się Urwany Żleb). Jest to żleb lawinowy. Nie ma górą tak lejkowatego kształtu, jak sąsiedni Marchwiczny Żleb, jego pole lawinowe jest więc mniejsze, jednak schodzące nim lawiny stale znoszą w dół materiał skalny, powiększając Półwysep Miłości (na niektórych mapach opisany jako Mały Piarżek). Przecina Ceprostradę na wysokości ok. 1500 m. Powyżej tego szlaku turystycznego w Szerokim Żlebie znajduje się wiele niewielkich progów skalnych, a na wysokości ok.

Wielki Staw Polski

1665 m, Tatry Wysokie

Wielki Staw Polski lub po prostu Wielki Staw (słow. Veľký stav, niem. Großer See, węg. Nagy-tó) – największe jezioro tatrzańskie, położone w Tatrach Wysokich na wysokości 1665 m n.p.m., w Dolinie Pięciu Stawów Polskich u zboczy Miedzianego. Powierzchnia jeziora według pomiarów WIG z 1934 r. wynosi 34,14 ha, głębokość 79,3 m. Nowsze sondowanie przeprowadzone przez Adama Choińskiego określiło głębokość na 80,3 m. W wielu publikacjach encyklopedycznych i przewodnikowych jako nieco większe pod względem powierzchni podawane jest (za pomiarami WIG) Morskie Oko, co jednak nie znajduje potwierdzenia we współczesnych badaniach teledetekcyjnych.

Ptasia Studnia

1663 m, Tatry Zachodnie

Ptasia Studnia, właściwie System Ptasia Studnia – jaskinia w Dolinie Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Jest jedną z najdłuższych i najgłębszych jaskiń w Tatrach. Zajmuje siódme miejsce pod względem długości i deniwelacji w Polsce. Niektóre części jaskini są słabo zbadane i udokumentowane. Długość odkrytych dotychczas korytarzy wynosi 6283 metry, a deniwelacja 352 metry. System Ptasia Studnia jest określeniem obejmującym 3 jaskinie poznawane niezależnie od siebie i w wyniku odkryć w pewnym momencie (w różnych latach) łączone ze sobą. Są to: Ptasia Studnia, Jaskinia nad Dachem i Jaskinia Lodowa Litworowa. Obecnie nie jest znana rola hydrologiczna Ptasiej Studni, jednak podejrzewa się, że zasila ona Lodowe Źródło.

Mechy

1662 m, Tatry Zachodnie

Mechy (1662 m n.p.m.) – przełęcz w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy Małym Uhrociem Kasprowym (1750 m) a Kopą Magury (1704 m). Wschodnie zbocza opadają w stronę Hali Gąsienicowej, zachodnie do Starych Szałasisk – wschodniej gałęzi Doliny Kasprowej. Jest to szeroka przełęcz. Znajduje się na niej niewielka polanka, otoczona ze wszystkich stron przez zarośla kosodrzewiny. Na przełęcz łatwo można wejść zarówno z Doliny Kasprowej, jak i Gąsienicowej. Nie prowadzą tu jednak żadne szlaki turystyczne, atrakcyjność widokowa jest też niewielka.

Dwojak

1659 m, Tatry Zachodnie

Dwojak – żleb w północno-wschodnich stokach Małego Giewontu w Tatrach Zachodnich. Opada spod Przełęczy nad Dziurą do Żlebu Kirkora. Nazwa żlebu pochodzi od tego, że jego górna część jest rozdwojona na dwa żlebki obejmujące skalisto-trawiastą grzędę wrastającą w północno-wschodnią ścianę około 30 m poniżej podwójnego siodła Przełęczy nad Dziurą. Powyżej prawego (patrząc od dołu) żlebku w ścianie przełęczy znajduje się bardzo duża nyża, która z daleka wyglądem przypomina jaskinię i od nyży tej pochodzi nazwa Przełęczy nad Dziurą. W dolnej części żlebki łączą się z sobą kilkadziesiąt metrów powyżej Żlebu Kirkora i opadają do niego jednym, wysokim progiem. Następuje to około 30 m powyżej jego ostatniego, najwyżej położonego progu.

Wschodni Dwoisty Staw

1657 m, Tatry Wysokie

Dwoisty Staw Gąsienicowy lub Dwoisty Staw – należące do Gąsienicowych Stawów oligotroficzne jezioro tatrzańskie, położone w zachodniej części Doliny Gąsienicowej (Dolinie Zielonej Gąsienicowej) w Roztoce Stawiańskiej, na wysokości nieco ponad 1657 m.

Zachodni Dwoisty Staw

1657 m, Tatry Wysokie

Dwoisty Staw Gąsienicowy lub Dwoisty Staw – należące do Gąsienicowych Stawów oligotroficzne jezioro tatrzańskie, położone w zachodniej części Doliny Gąsienicowej (Dolinie Zielonej Gąsienicowej) w Roztoce Stawiańskiej, na wysokości nieco ponad 1657 m.

Czerwony Staw

1654 m, Tatry Wysokie

Czerwony Staw Pańszczycki lub po prostu Czerwony Staw – jeziorko tatrzańskie położone na wysokości 1654 m w dolinie Pańszczycy. Powierzchnia jeziora wynosi ok. 0,3 ha (długość 108 m, szerokość 46 m), głębokość 0,9 m. Przy niskich stanach wód jezioro dzieli się na dwa mniejsze, a czasem nawet zanika całkowicie. Jego nazwa ma związek z sinicą Pleurocapsa aurantica, barwiącą na brunatno-czerwony kolor kamienie leżące w pobliżu i na dnie stawu. Dawniej (w XIX wieku) Czerwony Staw nazywano Zielonym Stawem.

Narciarski Żleb

1652 m, Tatry Zachodnie

Narciarski Żleb – górna część Żlebu pod Wysranki w polskich Tatrach Zachodnich. Opada w północno-zachodnim kierunku spod Upłaziańskiej Kopy w północno-zachodniej grani Ciemniaka, ograniczony po bokach jej dwoma grzędami. Jest to dość płytki żleb, w dolnej części nieco porośnięty kosodrzewiną, wyżej trawiasty. Jest suchy, woda płynie nim tylko po większych opadach. Dolna część żlebu znajduje się przy Równi nad Piecem. Pomiędzy Narciarskim Żlebem a Żlebem pod Wysranki znajduje się jeszcze jeden, krótki Skalnisty Żlebek z wodospadem Sikawka. Narciarskim Żlebem prowadzą nieznakowane ścieżki, które opisuje Władysław Cywiński w swoim szczegółowym przewodniku Tatry. Zimą do żlebu wiatry nawiewają duże ilości śniegu i tworzą się w nim bardzo duże zaspy, wskutek czego śnieg w żlebie zalega bardzo długo. Zbocza żlebu są mało strome, zimą nie grożą więc w nim lawiny.

Biały Żleb

1643 m, Tatry Wysokie

Biały Żleb – żleb opadający z południowo-wschodnich stoków Opalonego Wierchu do Doliny Rybiego Potoku w polskich Tatrach Wysokich. Na niektórych mapach jest opisany jako Biały Żlebek, Władysław Cywiński uważa jednak tę nazwę za nieporozumienie. Jest to bowiem duże żlebisko, o różnicy wysokości ok. 700 m i szerokości dochodzącej w najwyższej części do 300 m (od najwyższego wierzchołka Opalonego Wierchu do położonego na północny wschód punktu grani o wysokości ok. 2030 m). Zimą schodzą nim potężne lawiny. Nie są one tak groźne, jak te schodzące Żlebem Żandarmerii, ale tylko dlatego, że najniższa część Białego Żlebu to mało stromy stok porośnięty kosodrzewiną i lawiny tracą tutaj impet, zwykle nie dochodząc do szosy do Morskiego Oka.

Szara Przełączka

1636 m, Tatry Zachodnie

Szara Przełączka (ok. 1640 m) – przełączka w północno-wschodnim żebrze Skrajnej Giewonckiej Baszty (ok. 1725 m) w Małym Giewoncie w Tatrach Zachodnich. Jest to wąskie i skaliste wcięcie w tym żebrze, oddzielające jej wierzchołek od południowego wierzchołka Szarej Turni (ok. 1650 m). Południowe ściany przełączki opadają do żlebu oddzielającego północno-wschodnie i wschodnie żebro Skrajnej Giewonckiej Baszty, w kierunku północnym opada wybitny Szary Żleb uchodzący do Warzechy.

Siodło

1630 m, Tatry Zachodnie

Siodło lub Małołąckie Siodło – znajdująca się na wysokości 1630 m n.p.m. przełęcz w Tatrach Zachodnich pomiędzy Małym Giewontem (1728 m n.p.m.) a Siodłową Turnią (1647 m n.p.m.). Jest to łagodny, trawiasty, miejscami zarastający kosodrzewiną grzbiet zbudowany z wapieni. Atrakcyjne widoki na Dolinę Małej Łąki i jej górne kotły polodowcowe.

Czarny Staw Gąsienicowy

1624 m, Tatry Wysokie

Czarny Staw Gąsienicowy – jezioro polodowcowe z grupy Gąsienicowych Stawów w Tatrach Wysokich.

Dolina Czarna Gąsienicowa

1624 m, Tatry Wysokie

Dolina Czarna Gąsienicowa – południowo-wschodnia część Doliny Gąsienicowej w Tatrach o długości ok. 2,5 km. Znajduje się na przedłużeniu Doliny Suchej Wody, ciągnąc się od ujścia Czarnego Potoku (1425 m n.p.m.) do Suchej Wody aż po szczyty wschodniej grani Świnicy na odcinku od Zawratowej Turni po Skrajny Granat. Od wschodu jej zbocza tworzą Wierch pod Fajki i grzbiet Żółtej Turni. Od Doliny Zielonej Gąsienicowej na zachodzie oddzielona jest północną granią Zawratowej Turni ciągnąca się przez Kościelec i Mały Kościelec(Grań Kościelców) po widły Czarnego Potoku i Suchej Wody Gąsienicowej.

Buczynowa Siklawa

1623 m, Tatry Wysokie

Buczynowa Siklawa – wodospad w Dolinie Roztoki w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się na niewielkim potoku wypływającym z progu Dolinki Buczynowej. Potok ten wypływa nieco poniżej ścieżki szlaku turystycznego i zaraz opada w postaci wodospadu. Buczynowa Siklawa znajduje się na wysokości około 1550 m. Woda z wodospadu spływa wieloma strugami po skalnych płytach tego progu. Zwykle niżej wsiąka w piargi i tylko po większych opadach płynie powierzchniowo na całej długości koryta, uchodząc do Roztoki poniżej Bacowej Wanty.

Litworowy Staw Gąsienicowy

1618 m, Tatry Zachodnie

Litworowy Staw Gąsienicowy lub po prostu Litworowy Staw, dawniej nazywany także Sobkowym Stawem – jeziorko tatrzańskie z grupy Gąsienicowych Stawów. Położone jest w zachodniej części Doliny Gąsienicowej na wysokości 1618 m. Według pomiarów WIG z 1935 r. powierzchnia jeziora wynosi 0,48 ha (długość 116 m, szerokość 66 m), głębokość 1,1 m. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. powierzchnia jest nieco mniejsza i wynosi 0,407 ha. Związane jest to z tym, że staw o bagnistym dnie coraz bardziej zarasta turzycą dzióbkowatą Carex rostrata. W stawie odbywa gody żaba trawna i nielicznie występuje traszka górska. Nazwa stawu związana jest z rosnącym w jego pobliżu arcydzięglem litworem. Wypływa z niego jeden z dopływów potoku Sucha Woda.

Troiśniak

1613 m, Tatry Zachodnie

Troiśniak, zwany także Żabimi Stawkami lub Trójniakiem – niewielkie stawki w zachodniej części Doliny Zielonej Gąsienicowej w Tatrach. Należą do grupy Gąsienicowych Stawów. Znajdują się u wylotu Doliny Suchej Stawiańskiej w tzw. Roztoce Stawiańskiej, ok. 100 m na południe od dolnej stacji wyciągu krzesełkowego na Kasprowy Wierch. W stawkach tych występują traszki: górska i karpacka oraz żaba trawna. Według przewodnika Tatry Wysokie Witolda Henryka Paryskiego Troiśniak składa się z trzech niewielkich stawów: Troiśniak Wyżni (zachodni) – położony na wysokości 1612,6 m n.p.m., o powierzchni 0,003 ha i głębokości 0,6 m, Troiśniak Pośredni (środkowy) – położony na wysokości 1612,6 m n.p.m., o powierzchni 0,023 ha i głębokości 0,6 m, Troiśniak Niżni (wschodni) – położony na wysokości 1611,4 m n.p.m., o powierzchni 0,004 ha i głębokości 0,9 m.

Owczy Żleb

1612 m, Tatry Wysokie

Owczy Żleb (niem. Schäferschlucht słow. Ovčí žľab, węg. Juhász-szakadék) – szeroki żleb w masywie Żabiej Grani, w polskich Tatrach Wysokich, opadający z Owczej Przełęczy do Kotła Morskiego Oka. Górna część żlebu jest szeroka, częściowo piarżysta, częściowo trawiasta. Na wysokości około 1750 m żleb zwęża się. Na tym odcinku znajdują się w nim trzy progi położone blisko siebie. Najwyższy i najbardziej stromy jest dolny. Około 150 m poniżej niego żleb staje się szeroki i płytki, o dnie zbudowanym z gładkich płyt. Zimą powstają tutaj lodospady o długości do 70 m i deniwelacji do 50 m. Ich nachylenie miejscami dochodzi do pionowego. Począwszy od lat 70. XX wieku na lodospadach tych trenowali lodowi wspinacze. W ścianach nad prawym górnym końcem lodospadu zamontowali stałe haki używane do asekuracji. Poniżej tego odcinka głęboko wcięte koryto żlebu opada w gąszczu kosodrzewiny.

Siklawa

1611 m, Tatry Wysokie

Siklawa, Wielka Siklawa (niem. Siklawafall, Siklawa-Wasserfall, słow. Siklawa, węg. Siklawa-vízesés) – wodospad w Tatrach Wysokich na potoku Roztoka. Wodospad spada z progu ściany stawiarskiej oddzielającej doliny: Pięciu Stawów Polskich i Roztoki dwiema lub trzema strugami (w zależności od wysokości poziomu wody w Wielkim Stawie). Nachylenie ściany wynosi około 35°, a wysokość progu – około 65–70 metrów. Jest to największy wodospad w Tatrach, lecz nie najwyższy. Walery Eljasz-Radzikowski w swoich „Szkicach z podróży w Tatry” (1874) pisał: Siklawa jest w całych Tatrach najznakomitszym wodospadem, a tylko mała stosunkowo ilość wody spadającéj przeszkadza jéj mierzyć się z najrozgłośniejszemi wodospadami w Europie. Najwyższym wodospadem w całych Tatrach jest Ciężka Siklawa w Dolinie Białej Wody, na Słowacji. Siklawa jest najwyższym wodospadem w Polsce.

Świński Żleb

1611 m, Tatry Zachodnie

Świński Żleb – żleb na południowo-wschodnich, opadających do Doliny Kondratowej stokach Giewontu w Tatrach Zachodnich. Jego górny koniec znajduje się w dolnej części łąk Wielkiego Upłazu. Żleb opada w kierunku południowo-wschodnim i uchodzi do środkowej części Piekła. Świński Żleb znajduje się w linii spadku Wielkiego Giewontu. Ze szlaku turystycznego wiodącego z Doliny Kondratowej na ten szczyt powyżej tegoż właśnie żlebu jest widoczny Krzyż na Giewoncie. Jest jednym z sześciu nazwanych żlebów opadających z masywu Giewontu do Doliny Kondratowej. W kierunku od zachodu na wschód są to: Kurski Żleb, Świński Żleb, Koński Żleb, Krówski Żleb, Suchy Żleb, Urwany Żleb. Żleby te stanowią najdogodniejsze dojście z dna Doliny Kondratowej pod grań Giewontu, gdyż przez lawiny ogołocone są z chaszczy.

Jaworzyńska Przełęcz

1605 m, Tatry Zachodnie

Jaworzyńska Przełęcz (1605 m) – przełęcz pomiędzy Kopą Magury (1704 m) a Jaworzyńską Czubą (ok. 1625 m) w polskich Tatrach Zachodnich. Jest to płaska i trawiasta przełęcz w grzbiecie odchodzącym na północny zachód od Kopy Magury (a dokładniej WNW) i oddzielającym Dolinę Kasprową od Jaworzynki. Trawiasto-kosówkowy stok opadający do doliny Jaworzynki nosi nazwę Gładkie. Jakieś 100 m poniżej przełęczy znajdują się w nim urwiste ścianki przecięte płytką i krętą depresją. Poniżej tych skałek znajduje się Jaskinia Magurska, która wbrew swojej nazwie nie znajduje się w Kopie Magury, lecz w Jaworzyńskiej Czubie. Rejon przełęczy zbudowany jest ze skał wapiennych. Na przełęcz łatwo można wejść z obydwu tych dolin. Dawniej była wypasana, jej okolice przeszukiwali poszukiwacze skarbów, a później również poszukiwacze jaskiń. Obecnie jednak jest niedostępna turystycznie.

Siodłowa Turnia

1604 m, Tatry Zachodnie

Siodłowa Turnia – turnia wznosząca się w górnej części Doliny Małej Łąki w Tatrach Zachodnich, na południe od Małego Giewontu. Oddzielona jest od niego przełęczą Siodło. Tworzy krótką, wąską grań, w której wyróżnia się szczyt, wznoszący się na wysokość 1647 m n.p.m. Opada on stromym urwiskiem o wysokości ok. 150 m do Głazistego Żlebu. Siodłowa Turnia wraz z Małym Giewontem i Wielką Turnią tworzy panoramę szczytów wznoszących się nad Wielką Polaną w Dolinie Małej Łąki. Dawniej zwana była Turnią Siadłą lub Turnią Spiczastą. Zbudowana jest z białych wapieni serii wierchowej, pochodzących z okresu dolnej kredy. W jej północnych zboczach znajduje się kilka jaskiń. Najbardziej znane to Nyża w Siodłowej Turni oraz Jaskinia Śpiących Rycerzy Wyżnia i Jaskinia Śpiących Rycerzy, znajdujące się w Żlebie Śpiących Rycerzy.

Kurski Żleb

1603 m, Tatry Zachodnie

Kurski Żleb – żleb na południowo-wschodnich, opadających do Doliny Kondratowej stokach Giewontu w Tatrach Zachodnich. Jego górny koniec znajduje się w dolnej części mało stromych w tym miejscu łąk Wielkiego Upłazu, w odległości kilkudziesięciu metrów od kolana szlaku turystycznego wiodącego na Kondracką Przełęcz. Żleb opada w kierunku południowym (z odchyleniem na wschód), przecina szlak turystyczny nieco poniżej źródełka z wodą i uchodzi do Piekła. Kurski Żleb jest najmniejszym z nazwanych żlebów, które opadają z masywu Giewontu do Doliny Kondratowej. Jest też najdalej z tych żlebów wysunięty na zachód. Pozostałe, w kolejności od zachodu na wschód to: Świński Żleb, Koński Żleb, Krówski Żleb, Suchy Żleb, Urwany Żleb. Żleby te stanowią najdogodniejsze dojście z dna Doliny Kondratowej pod grań Giewontu, gdyż przez lawiny ogołocone są z chaszczy.

Koński Żleb

1602 m, Tatry Zachodnie

Koński Żleb – żleb na południowo-wschodnich, opadających do Doliny Kondratowej stokach Giewontu w Tatrach Zachodnich. Jego górny koniec znajduje się w dolnej części łąk Wielkiego Upłazu, poniżej Szczerby. Żleb opada w kierunku południowo-wschodnim i uchodzi do dna doliny na progu oddzielającym Polanę Kondratową od Piekła. Koński Żleb jest jednym z sześciu nazwanych żlebów opadających z masywu Giewontu do Doliny Kondratowej. W kierunku od zachodu na wschód są to: Kurski Żleb, Świński Żleb, Koński Żleb, Krówski Żleb, Suchy Żleb, Urwany Żleb. Żleby te stanowią najdogodniejsze dojście z dna Doliny Kondratowej pod grań Giewontu, gdyż przez lawiny ogołocone są z chaszczy.

Upłazkowa Przełączka

1600 m, Tatry Zachodnie

Upłazkowa Przełączka – znajdująca się na wysokości ok. 1600 m przełęcz między Upłazkową Turnią (1640 m) a masywem Upłaziańskiej Kopy (1796 m), wznoszącymi się po wschodniej stronie Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. W zachodniej części należącej do tej ostatniej Równi nad Karczmą znajduje się zwornik, od którego odbiega grzbiet, poprzez Upłaziańską Przełączkę, Upłaziańską Turnię i Saturna opadający do dna Doliny Kościeliskiej. Zachodnie zbocza spod przełęczy opadają stromo do Pisaniarskiego Żlebu, wschodnie do polodowcowego kotła Przednie Kamienne. Dawniej przełęcz ta nazywana była Przełączką nad Pisaną, a nazwa pochodziła od Polany Pisanej. Rejon przełęczy i okoliczne turnie zbudowane są ze skał wapiennych i dolomitów porośniętych niską murawą z licznie zakwitającymi latem gatunkami roślinności alpejskiej.

Żleb Kirkora

1596 m, Tatry Zachodnie

Żleb Kirkora – wielki żleb w masywie Giewontu w Tatrach Zachodnich. Znajduje się na północnej jego ścianie i opada z Giewonckiej Przełęczy, pomiędzy Wielkim Giewontem (głównym wierzchołkiem masywu) a Małym Giewontem do Małej Dolinki w pobliżu żlebu Warzecha. Jest doskonale widoczny z Doliny Strążyskiej, zwłaszcza spod wodospadu Siklawica. Żleb jest pochodzenia tektonicznego, powstał w miejscu przesunięcia się skał podczas ruchów górotwórczych. Powstała rysa, która szczególnie narażona była na wietrzenie. W wyniku wietrzenia powstał imponujący żleb. Żleb Kirkora ma około 350 m różnicy wysokości. Władysław Cywiński wyróżnia w nim 3 części: część dolna. Jest to wycięty w skale jednolity komin z urwistymi progami o wysokości 15, 20 i 30 m (w kolejności od dołu). Najtrudniejszy do przejścia jest trzeci próg.

Żleb Żandarmerii

1596 m, Tatry Wysokie

Żleb Żandarmerii – żleb opadający z północno-wschodniej grani Opalonego Wierchu do Doliny Rybiego Potoku w polskich Tatrach Wysokich. Bywa mylony z Głębokim Żlebem.

Dolina Gąsienicowa

1595 m, Tatry Wysokie

Dolina Gąsienicowa, dawniej także Dolina Gąsienicowych Stawów (słow. Gąsienicova dolina, niem. Gąsienicatal, węg. Gąsienica-tavak-völgy) – górne piętro Doliny Suchej Wody Gąsienicowej w polskich Tatrach. Oddziela się od niej na wysokości 1425 m (miejsce ujścia Czarnego Potoku do Suchej Wody Gąsienicowej).

Dolina Świńska

1595 m, Tatry Zachodnie

Dolina Świńska, Dolina Goryczkowa Świńska – zachodnie odgałęzienie górnej części Doliny Goryczkowej w Tatrach Zachodnich. Położona jest na wysokości ok. 1350–1700 m n.p.m. Jej zachodnie stoki tworzy Goryczkowa Czuba i jej grzbiet Kondratowy Wierch, wschodnie grzbiet Pośredniego Goryczkowego Wierchu, od południa grań główna Tatr z Goryczkową Przełęczą Świńską. Dolna część doliny kończy się progiem, który na wysokości ok. 1350–1550 m jest wspólny dla niej i dla sąsiadującej od wschodu doliny Pod Zakosy. Znajdująca się powyżej tego progu górna część doliny to Świński Kocioł – dwupiętrowy kocioł lodowcowy. Nazwa doliny jest ludowego pochodzenia. Według juhasów pochodzi od tego, że była w niej marna (czyli świńska) trawa i są w niej liczne dziury, kamienie i piarżyska. Dnem doliny płynie niewielki Świński Potok (miejscami traci on wodę), uchodzący do Goryczkowego Potoku.

Dwoiśniak

1588 m, Tatry Zachodnie

Dwoiśniak – dwa niewielkie stawki (dziś jeden wyschnięty) w Dolinie Zielonej Gąsienicowej w Tatrach. Znajdują się one na Roztoce Stawiańskiej, w odległości ok. 1 km od schroniska „Murowaniec”, tuż poniżej dolnej stacji kolejki krzesełkowej na Kasprowy Wierch. Należą do grupy Gąsienicowych Stawów. W literaturze tatrzańskiej Dwoiśniak jest opisywany jako dwa niewielkie stawki o następujących danych liczbowych: Dwoiśniak Wyżni (południowy). Jest położony na wysokości 1590 m n.p.m., ma powierzchnię 0,003 ha i głębokość 0,2 m. Dwoiśniak Niżni (północny). Jest położony na wysokości 1588,2 m n.p.m., ma powierzchnię 0,015 ha i głębokość 2,8 m. Sytuacja dzisiaj jest nieco inna. Dwoiśniak Niżni jest powoli zasypywany materiałem nanoszonym przez deszcze, jednak nadal jest jeziorem stałym i nie wysycha nawet w czasie suszy. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. ma on powierzchnię 0,007 ha.

Jaskinia Juhaska

1584 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Juhaska, dawniej zwana Grotą Juhaską – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Strążyskiej w Tatrach Zachodnich. Ma dwa otwory wejściowe znajdujące się w północnej ścianie Juhaskiej Turni w masywie Długiego Giewontu, w żlebie Banie, w odległości ok. 100 m w prostej linii od Wyżniej Suchej Przełęczy, na wysokościach 1570 m i 1586 m n.p.m. (Orle Okno). Długość jaskini wynosi 23 metry, a jej deniwelacja 16 metrów.

Czarny Staw pod Rysami

1583 m, Tatry Wysokie

Czarny Staw pod Rysami lub Czarny Staw nad Morskim Okiem (słow. Čierne pleso nad Morským okom, niem. Meerauge, węg. Tengerszem) – tatrzańskie jezioro położone w kotle polodowcowym w Dolinie Rybiego Potoku. Cienie rzucane przez szczyty oraz występująca w wodzie sinica Pleurocapsa polonica i Pleurocapsa minor nadają jezioru ciemny, nieomal czarny kolor, co ma odzwierciedlenie w jego nazwie. Jest to najdalej wysunięte na południe jezioro w Polsce.

Dolina pod Zakosy

1582 m, Tatry Zachodnie

Pod Zakosy, Dolina Goryczkowa pod Zakosy, Goryczkowa pod Zakosy lub Dolina pod Zakosy – jedno z dwóch odgałęzień w górnej części Doliny Goryczkowej w Tatrach Zachodnich.

Wrótka

1579 m, Tatry Zachodnie

Wrótka (1579 m) – trawiasta, ale otoczona stromymi skałami przełęcz we wschodniej grani Długiego Giewontu w polskich Tatrach Zachodnich (). Dawniej miała też nazwę Kalackie Wrótka lub Szklana Brama. Znajduje się tuż po zachodniej stronie Kalackiej Kopy (1601 m). Południowe stoki spod Wrótek opadają stromo do Doliny Kondratowej, północne do Żlebu pod Wrótka (wschodnie odgałęzienie Doliny Białego). W południowych stokach jest bezimienny żleb, wyraźny jednak tylko w swojej najwyższej części. Dawniej przez Kalackie Koryto i Wrótka chadzano na Giewont i prowadził tędy znakowany farbą szlak, po jego zamknięciu używane są już tylko jako łatwy dostęp do grani Długiego Giewontu. Mariusz Zaruski tak pisze o Wrótkach: Jest to wcięcie w grani, utworzone przez dwie pionowe kilkunastometrowe ścianki, istotnie podobne do bramy zamczyska.

Jedyniak

1577 m, Tatry Zachodnie

Jedyniak – niewielki stawek z grupy Gąsienicowych Stawów w Dolinie Gąsienicowej w Tatrach. Znajduje się on w jej zachodniej części, zwanej Doliną Zieloną Gąsienicową, w Roztoce Stawiańskiej, w odległości ok. 700 m od schroniska, po prawej (północno-zachodniej) stronie szlaku ze schroniska „Murowaniec” na Kasprowy Wierch. Położony jest na wysokości ok. 1577 m n.p.m. w odległości kilkunastu kroków od tego szlaku wśród zarośli kosodrzewiny. Według przewodnika Tatry Wysokie Witolda Henryka Paryskiego staw ma rozmiar 12 × 11,5 m, powierzchnię 0,007 ha i głębokość 1,2 m (pomiary WIG z 1934 r.). Od czasu zbadania Jedyniaka niewiele się zmieniło: staw na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. ma powierzchnię 0,006 ha. Staw nie ma dopływu ani odpływu. Zimą zwykle przemarza do samego dna. Pod koniec zimy w 1953 r.

Czarnostawiańska Siklawa

1575 m, Tatry Wysokie

Czarnostawiańska Siklawa – kaskadowy wodospad w polskich Tatrach Wysokich, spadający z progu Czarnostawiańskiego Kotła w Dolinie Rybiego Potoku, powyżej Morskiego Oka. Tworzą go wody Czarnostawiańskiego Potoku, wypływającego z Czarnego Stawu pod Rysami i wpadającego do Morskiego Oka. Potok ten spada wodospadami w dwóch miejscach – bezpośrednio poniżej Czarnego Stawu (ok. 1570 m n.p.m.) oraz kilkadziesiąt metrów powyżej tafli Morskiego Oka (ok. 1460 m). Czarnostawiańską Siklawą nazywane są górne bądź dolne.

Szerokie Siodło

1575 m, Tatry Zachodnie

Szerokie Siodło – płytkie wcięcie w grani Zawratu Kasprowego w polskich Tatrach Zachodnich. Nazwa wprowadzona została przez Władysława Cywińskiego. Zawrat Kasprowy oddziela Jaworzynkę od Doliny Kasprowej, a dokładniej jej odnogi – Starych Szałasisk. Cały zbudowany jest ze skał wapiennych. Do Starych Szałasisk spod Szerokiego Siodła opada pionowa, a częściowo nawet przechylona ściana o wysokości 35 m. Jest to najniższe miejsce w całym skalnym murze Zawratu Kasprowego. Na przeciwną stronę, do doliny Jaworzynki opada spod Szerokiego Siodła żleb Szerokie. Jakieś 200 m niżej łączy się on ze żlebem Rynna i wspólnym, szerokim koryciskiem uchodzą do tzw. Wyżniej Polany Jaworzynka.

Magurska Przełęcz

1573 m, Tatry Zachodnie

Magurska Przełęcz (ok. 1570 m) – płytka przełęcz w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu, pomiędzy Kopą Magury (1704 m) a Małą Kopą Królową (1577 m). Nazwę przełęczy wprowadził Władysław Cywiński w swoim szczegółowym przewodniku Tatry. Północno-zachodnie stoki spod przełęczy opadają do Jaworzynki, południowo-wschodnie na Królową Rówień. Rejon przełęczy zbudowany jest całkowicie ze skał wapiennych. Dawniej był trawiasty, był wypasany i należał do Hali Królowej. Nadmierny wypas doprowadził do silnej erozji tej okolicy. Po zaprzestaniu wypasu teren ten zarasta kosodrzewiną i w 2010 r. były tu już tylko niewielkie skrawki trawnika. Nie ma już dawnej ścieżki prowadzącej na przełęcz z Królowej Równi (zarosła całkowicie kosodrzewiną), również ścieżka do doliny Jaworzynki zanika. Żleb pod Czerwienicą nie opada z Magurskiej Przełęczy, lecz na zachód od niej ze stoków Kopy Magury.

Nadspady

1567 m, Tatry Wysokie

Nadspady – niewielka dolinka zawieszona znajdująca się około 150 m powyżej południowo-zachodniej części Kotła Morskiego Oka w polskich Tatrach Wysokich. Jest to kocioł lodowcowy o płaskim dnie. Od południowo-wschodniej strony ograniczenie Nadspadów tworzą podnóża Turni Zwornikowej, od południowo-zachodniej i zachodniej strony wznoszą się nad nią Mnichowe Baby i próg Doliny za Mnichem, od północno-zachodniej strony należące do Miedzianego stoki opadające z Mnichowej Płaśni. W kierunku wschodnim Nadspady opadają stromym progiem do Morskiego Oka. Pomiędzy Turnią Zwornikową a Mnichem opada do Nadspadów Mnichowy Żleb zasypujący je skalnym gruzowiskiem. Zagłębieniem pomiędzy Nadspadami a stokami Miedzianego spływa niewielki Mnichowy Potok, niżej zanikający w skalnym gruzowisku.

Żleb Szczerby

1566 m, Tatry Zachodnie

Żleb Szczerby – potężny żleb na północnych ścianach masywu Giewontu w Tatrach Zachodnich. Opada on spod przełęczy Szczerba (1823 m), oddzielającej właściwy szczyt Giewontu – Wielki Giewont (1894 m) – od Długiego Giewontu (1867 m). Żleb opada do Małej Dolinki, będącej górną częścią Doliny Strążyskiej. Wyżłobiony w wapieniach i dolomitach żleb w dolnej części, ponad Małą Dolinką lśni białością, gdyż jest szlifowany przez spadające kamienie i lawiny śnieżne. W 1/3 jego wysokości znajduje się próg skalny o wysokości ok. 60 m, który od lat ma ustaloną nazwę Blachy. Jest zbudowany z białych wapiennych płyt skalnych. Na płytach tych zalega śnieg lawinowy, nieraz przez całe lato. Poniżej płyt kilka progów i wnęka po wschodniej stronie żlebu, tuż pod płytami. Ponad płytami bardzo stromy, trawiasty, silnie eksponowany i niebezpieczny odcinek żlebu.

Zawrat Kasprowy

1565 m, Tatry Zachodnie

Zawrat Kasprowy lub Jaworzyńskie Turnie – fragment północno-zachodniej grani Kopy Magury w polskich Tatrach Zachodnich.

Dolina Pańszczyca

1560 m, Tatry Wysokie

Pańszczyca – dolina w polskich Tatrach Wysokich będąca bocznym odgałęzieniem Doliny Suchej Wody Gąsienicowej (odgałęzia się poniżej polany Psia Trawka). Nazwa Pańszczycy związana jest z nazwiskiem dawnych jej właścicieli – góralskiej rodziny Pańszczyków (Pajszczyków) z Białego Dunajca. Dawniej była wypasana (wchodziła w skład hali Pańszczyca).

Wyżnia Sucha Przełęcz

1560 m, Tatry Zachodnie

Wyżnia Sucha Przełęcz (ok. 1550 m) – przełączka pomiędzy Długim Giewontem a boczną, odbiegającą od niego na północ granią oddzielającą Dolinę Strążyską od Doliny Białego. Znajduje się pomiędzy podnóżami północnej ściany Długiego Giewontu (w linii spadku ścian Juhaskiej Kopy) a Suchą Czubką. Wschodnie stoki przełęczy opadają do Doliny Suchej (górna część Doliny Białego), na zachodnią stronę spod przełęczy opada żleb Banie należący do Doliny Strążyskiej. Wyjście na Wyżnią Suchą Przełęcz jest łatwe z obydwu dolin i znane było od dawna. Pasterze wypasali tutaj owce zarówno w Dolinie Suchej, jak i w leżącej po zachodniej stronie przełęczy Dolince pod Banie, a górnicy w środkowej części żlebu Banie wydobywali rudę żelaza. W początkach turystyki przez przełęcz tę chodzono także do Jaskini Juhaskiej, później chodzili tędy taternicy wspinający się na północne ściany Długiego Giewontu.

Skośny Żleb

1554 m, Tatry Zachodnie

Skośny Żleb – żleb w północnych stokach Długiego Giewontu w polskich Tatrach Zachodnich, będący górnym przedłużeniem Doliny Suchej (zachodnia, górna odnoga Doliny Białego). Na mapie Geoportalu ma nazwę Świstówka. Wznosi się w południowo-wschodnim kierunku, podchodząc pod ścianę Turni nad Białem i Wyżnie Wrótka. Orograficznie prawe obramowanie Skośnego Żlebu tworzy lesisty Suchy Grzbiet oddzielający go od Potarganego Żlebu, lewe zaś stoki Turni nad Białem. Od tej strony dochodzą do żlebu dwa trawiaste zachody. Węższy i krótszy z nich to Górny Zachód, który w północnych ścianach Juhaskiej Kopy podchodzi pod północną depresję Juhaskiej Przehyby. Dolny Zachód ma miejscami ponad 100 metrów szerokości i kończy się Juhaskim Siodełkiem w Juhaskim Filarze opadającym z Juhaskiej Turni. Do lat 30. XX wieku wypasano na nim stada owiec.

Kamienisty Żleb

1553 m, Tatry Zachodnie

Kamienisty Żleb – żleb w Dolinie Tomanowej (wschodnie odgałęzienie w górnej części Doliny Kościeliskiej) w Tatrach Zachodnich. Spada on spod Tomanowej Przełęczy do górnej części Wyżniej Polany Tomanowej, z wysokości ok. 1700 m n.p.m. do 1450 m n.p.m. Górna część żlebu znajduje się ok. 300 m na północ od przełęczy, a 200 m na południe od Głazistej Turni. Początkowo żleb spada skośnie do stoku, w kierunku południowo-zachodnim, potem zmienia kierunek na zachodni (mniej więcej w miejscu, gdzie dawniej przekraczała go ścieżka turystyczna). W górnej części tworzy dość głęboki i stromy wąwóz. wyżłobiony w wapiennych skałach, w większości nagich, częściowo porośniętych murawą z bardzo ciekawą florą tatrzańskich roślin wapieniolubnych. W dolnej części zarośnięty kosodrzewiną.

Głęboki Żleb

1552 m, Tatry Wysokie

Głęboki Żleb – żleb opadający z północno-wschodniej grani Opalonego Wierchu do Doliny Rybiego Potoku w polskich Tatrach Wysokich. Bywa mylony ze Żlebem Żandarmerii.

Limbowa Przełęcz

1535 m, Tatry Wysokie

Limbowa Przełęcz (ok. 1530 m) – szeroka przełęcz w długiej północno-wschodniej grani Szpiglasowego Wierchu w polskich Tatrach Wysokich. Nazwa autorstwa Władysława Cywińskiego. Znajduje się w pobliżu północno-wschodniego końca tej grani i oddziela Limbową Ścianę (ok. 1580 m) od Orlej Ściany (ok. 1620 m). W południowo-wschodnim kierunku do Doliny Rybiego Potoku opada z niej dość łagodny stok całkowicie porośnięty lasem i zawalony wiatrołomami, w kierunku północno-zachodnim do Doliny Roztoki opada stroma depresja zwana Orlim Kuluarem. Ma on lejkowaty kształt, górą jest porośnięty kosodrzewiną, lasem i trawami, wśród których występują gołe ścianki i płyty skalne. Dolna część Orlego Kuluaru to głęboko wcięty w skały kanion. Wysokość Orlego Kuluaru wynosi około 230 m. Pierwsze jego przejście: Rafał Chołda i Andrzej Zieliński 25 stycznia 1982 (II stopień w skali trudności UIAA).

Żarskie Siodło

1532 m, Tatry Zachodnie

Żarskie Siodło – szeroka i płytka przełęcz pomiędzy Gubalcem (1550 m n.p.m.) i Żarem (1560 m n.p.m.) w grzbiecie oddzielającym Dolinę Tomanową od Wąwozu Kraków w Tatrach Zachodnich. Znajduje się na wysokości ok. 1540 m n.p.m., w odległości około 90 m od wierzchołka Gubalca i 120 m od wierzchołka Żaru. Obydwa szczyty i przełęcz są zalesione, ale na grzbiecie znajdują się wiatrołomy. Południowe stoki spod przełęczy opadają do Doliny Tomanowej, na północną stronę opada z przełęczy płytki żleb. Dawniej przełęcz i stoki Gubalca i Żaru były wypasane (rejony pasterskie Hali Smreczyny). Przełęcz nie jest dostępna dla ruchu turystycznego.

Siwarowa Przełęcz

1531 m, Tatry Zachodnie

Siwarowa Przełęcz (1531 m) – przełęcz w północno-zachodniej grani Małołączniaka w Tatrach Zachodnich, znajdująca się pomiędzy Zagonną Turnią (1710 m) a Niedźwiedziem (około 1550 m) stanowiącym zakończenie grzbietu Skoruśniaka. Z jej północnych stoków do Doliny Małej Łąki opada Uwieziony Żleb, w kierunku północno-zachodnim do Doliny Miętusiej, ku Wantulom, duży żleb Wodniściak. Uwieziony Żleb jest bezwodny, w Wodniściaku zwykle bywa woda. Obydwoma tymi żlebami można dość łatwo wyjść na Siwarową Przełęcz, z niej zaś dwoma żlebkami stanowiącymi odnogi Wodniściaka na Kobylarzowy Zachód i Zagonną Przełęcz. Rejon ten jednak został przez TPN zamknięty dla turystów i taterników.

Urwany Żleb

1529 m, Tatry Wysokie

Urwany Żleb – żleb w południowo-wschodnich stokach Miedzianego w polskich Tatrach Wysokich. Opada do Kotła Morskiego Oka z dolnej części grzędy oddzielającej Szeroki Żleb od Marchwicznego Żlebu. Dolna część tej grzędy to szeroki stok porośnięty lasem i kosodrzewiną. Urwany Żleb powstał w nim w latach 30. XX wieku, gdy w wyniku obrywu po długotrwałych ulewach zsunęła się wraz z kosówką część stoku. Składa się z kilku żlebków. Na początku zimy powstają na nich mało strome lodospady, później żlebki zasypane zostają śniegiem. Zimą przy głębokim śniegu i zagrożeniu lawinowym grzęda, w której znajduje się Urwany Żleb, jest w miarę bezpiecznym i wygodnym sposobem zejścia z Miedzianego lub Marchwicznej Przełęczy. W żlebie rośnie rzadki w Polsce jarząb nieszpułkowy.

Kamienne Tomanowe

1528 m, Tatry Zachodnie

Kamienne Tomanowe – górna część Wąwozu Kraków w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Jest to kamienno-trawiasty wąwóz z pojawiającymi się już kępami kosodrzewiny. Rozpoczyna się pod stromym urwiskiem Kazalnicy na zachodnich zboczach Ciemniaka (jeden ze szczytów Czerwonych Wierchów) i stromo opada do Płaśni między Progi. Kamienne Tomanowe ograniczone jest od północy zboczami Wysokiego Grzbietu, od południa Tomanowego Grzbietu. Na wapiennym podłożu bogata gatunkowo flora tatrzańskich roślin wapieniolubnych. M.in. rośnie tutaj ostrołódka Hallera, gatunek w Polsce występujący tylko w Tatrach i to na niewielu tylko stanowiskach. Często spotyka się tutaj kozice. Obszar ten jest nieudostępniony turystycznie, ale jest bardzo dobrze widoczny z zielonego szlaku turystycznego z Doliny Tomanowej na Chudą Przełączkę przez Czerwony Żleb (znajduje się tuż poniżej ścieżki).

Kosowinowe Oczko

1528 m, Tatry Zachodnie

Kosowinowe Oczko – niewielki staw znajdujący się w Dolinie Pyszniańskiej, będącej górnym odgałęzieniem Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w części tej doliny zwanej Siwymi Sadami, na wysokości 1527 m n.p.m. Stawek powstał w zagłębieniu terenu pomiędzy morenami dennymi. Ma rozmiar 6,5 × 2 m i głębokość 0,6 m, znajduje się wśród gęstych zarośli kosodrzewiny, na zachód od ścieżki prowadzącej na Pyszniańską Przełęcz. Jego nazwa pochodzi od gwarowej nazwy kosodrzewiny (kosowina). Staw znajduje się w obszarze ochrony ścisłej „Pyszna, Tomanowa, Pisana” i jest niedostępny turystycznie.

Mokra Jama

1522 m, Tatry Zachodnie

Mokra Jama – jezioro tatrzańskie z grupy Gąsienicowych Stawów. Położone jest w Dolinie Zielonej Gąsienicowej, w jej części nazywanej Roztoką Stawiańską. Staw jest nieuwzględniany w klasycznych opracowaniach tatrzańskich (m.in. w przewodniku Tatry Wysokie Witolda Henryka Paryskiego), jednak w porównaniu z kilkoma innymi jest dość znaczący. Na zdjęciu satelitarnym z 2004 r. powierzchnia Mokrej Jamy wynosi 0,048 ha, co daje jej 12. miejsce wśród ok. 21 stawów w Dolinie Gąsienicowej. Staw przez większą część roku jest bezodpływowy, ale przy wysokim stanie wody staje się przepływowy. Rzadko zdarza się, że staw wysycha całkowicie. Mokra Jama znajduje się ok. 320 m od schroniska Murowaniec, przy szlaku na Kasprowy Wierch.

Upłazkowe Siodło

1519 m, Tatry Zachodnie

Upłazkowe Siodło (ok. 1590 m) – przełączka w północno-zachodniej grani Upłazkowej Turni w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Grań ta oddziela Pisaniarski Żleb (Żleb nad Pisaną) od Wąwozu Kraków. Upłazkowe Siodło znajduje się pomiędzy kulminacją Upłazkowej Turni (ok. 1640 m) a Upłazkową Kopą (ok. 1600 m). W południowym kierunku do Upłazkowego Kotła opada spod przełączki szeroki, trawiasty i skalisty zachód, niżej przechodzący w strome piargowe usypisko. Natomiast na północną stronę, do Pisaniarskiego Żlebu opada dużo mniej stromy i łatwy do przejścia trawiasty zachód.

Niskie Siodło

1513 m, Tatry Zachodnie

Niskie Siodło (ok. 1510 m) – przełęcz pomiędzy Wysoką Turnią (1643 m) a Niską Turnią (1520 m) w Dolinie Kościeliskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Położona jest tuż w pobliżu Niskiej Turni. Prowadzą na nią dwa podejścia; jedno z Płaśni między Progi w Wąwozie Kraków, drugie z Zadniego Kamiennego. Obydwa są łatwe do przejścia. Z tego też powodu przejście przez Niskie Siodło musiało być od dawna znane pasterzom dawniej wypasającym w tym rejonie. Rejon przełęczy jest trawiasty.

Niżnia Sucha Przełęcz

1511 m, Tatry Zachodnie

Niżnia Sucha Przełęcz (1508 m) – płytka przełęcz w grzbiecie oddzielającym Dolinę Strążyską od Doliny Białego w Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy Suchą Czubką a Klasztorami – grupą turniczek po południowej stronie Suchego Wierchu (1539 m). Wschodnie stoki przełęczy opadają do Doliny Suchej (górna część Doliny Białego), na zachodnią stronę spod przełęczy na Wielką Rówień w górnej części Doliny Strążyskiej opada Jeleni Żleb. Rejon przełęczy porasta las.

Dolina Sucha Kasprowa

1510 m, Tatry Zachodnie

Dolina Sucha Kasprowa – górna, zachodnia odnoga Doliny Kasprowej w polskich Tatrach Zachodnich. Wschodnie ograniczenie tworzy północna grań Kasprowego Wierchu od jego szczytu po Myślenickie Turnie, południowe północno-wschodnia grań Kasprowego Wierchu (odcinek od Kasprowego Wierchu po kulminację Uhrocia Kasprowego), zachodnie odchodząca od tej kulminacji grzęda Bałda i wał morenowy będący jej przedłużeniem w dół. Dołem łączy się z drugą odnogą Doliny Kasprowej – doliną Stare Szałasiska. Ukształtowanie terenu w Dolinie Kasprowej (a szczególnie brak stałych potoków) jest takie, że trudno dokładnie wskazać miejsce, w którym rozdzielają się te dolinki. W przybliżeniu jest to obszar powyżej zarastającej Kasprowej Polany. Całe otoczenie doliny, z wyjątkiem Myślenickich Turni, zbudowane jest ze skał granitowych.

Szary Żleb

1508 m, Tatry Zachodnie

Szary Żleb – wybitny żleb we wschodnich stokach Małego Giewontu w Tatrach Zachodnich. Ma wylot w żlebie Warzecha około 200 m powyżej Zachodu Pilotów, w górnej części ma odgałęzienie, które jako trawiasta i płytka depresja podchodzi pod północno-wschodnią grań Skrajnej Giewonckiej Baszty. Orograficznie prawe ograniczenie Szarego Żlebu tworzy południowo-wschodnie żebro tej turni. Od strony Szarego Żlebu jest ono łatwe do przejścia.

Zielone Korycisko

1507 m, Tatry Zachodnie

Zielone Korycisko – orograficznie lewe odgałęzienie Starych Szałasisk w polskich Tatrach Zachodnich. Wcięte jest w północne stoki Uhrocia Kasprowego, pomiędzy Bałdę a niewielką grzędę odchodzącą od Małego Uhrocia Kasprowego. Dołem ma postać wąskiego parowu o stromych brzegach, górą rozszerza się i na jego dnie znajduje się niewielki, kosówkowo-trawiasty kocioł lodowcowy. W dolnej części zbocza porasta górnoreglowy las, u góry są kosodrzewinowo-trawiaste. Na zachodnich zboczach Zielonego Koryciska znajdują się skałki zwane Zielonymi Turniami. Dnem spływa niewielki i prawie stały potok będący jednym z dwóch źródłowych cieków Kasprowego Potoku. Obszar ochrony ścisłej niedostępny turystycznie.

Krówski Żleb

1506 m, Tatry Zachodnie

Krówski Żleb – żleb na południowo-wschodnich, opadających do Doliny Kondratowej stokach Giewontu w Tatrach Zachodnich. Jego górny koniec znajduje się w dolnej części łąk Wielkiego Upłazu pod środkową częścią Długiego Giewontu. Żleb opada w kierunku południowo-wschodnim i uchodzi na Polanę Kondratową. Krówski Żleb jest jednym z sześciu nazwanych żlebów opadających z masywu Giewontu do Doliny Kondratowej. W kierunku od zachodu na wschód są to: Kurski Żleb, Świński Żleb, Koński Żleb, Krówski Żleb, Suchy Żleb, Urwany Żleb. Żleby te stanowią najdogodniejsze dojście z dna Doliny Kondratowej pod grań Giewontu, gdyż przez lawiny ogołocone są z chaszczy. Kurski Żleb jest wśród nich największy. Co roku schodzą nim olbrzymie lawiny, szczególnie wiosną, gdy śnieg jest mokry. Powyżej żlebu istnieje wielkie pęknięcie terenu.

Niżnia Świstówka

1505 m, Tatry Zachodnie

Niżnia Świstówka – cyrk lodowcowy w Dolinie Małej Łąki w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się na wysokości około 1450–1580 m n.p.m. w górnym odgałęzieniu tej doliny, pomiędzy ścianą Wielkiej Turni a Mnichowymi Turniami. Jest to dość obszerna dolinka. W jej górnej części znajduje się wysoki próg skalny zwany Przechodem, który oddziela ją od położonego ponad nią drugiego cyrku lodowcowego – Wyżniej Świstówki. Niżnia Świstówka jest sucha, jej dnem nie spływa żaden potok. Odwadniana jest przepływami podziemnymi. Zbudowana jest ze skał osadowych (wapieni i dolomitów), w zboczach Niżniej Świstówki znajduje się wiele jaskiń, w tym druga pod względem wielkości w Polsce jaskinia Śnieżna Studnia. Oprócz jaskiń występują w niej inne jeszcze formy krasowe: żłobki i lejki. Bardzo bogata flora roślin wapieniolubnych.

Bacuch

1504 m, Tatry Zachodnie

Bacuch (1502 m) – przełęcz w Tatrach Zachodnich pomiędzy Małym Giewontem (1728 m) i Grzybowcem (ok. 1515 m). Górale używali nazw Bacuch, Bacuf, Bacuk, jednakże nie oznaczała ona u nich przełęczy, lecz leżące na północ od niej zbocza Grzybowca od strony Doliny Strążyskiej, tzw. Wielki Bacuch i Mały Bacuch. Według Mariusza Zaruskiego prawidłowa jest nazwa Bacug. Na początku XVI w. prowadzili bowiem tutaj i w okolicach Giewontu prace niemieccy górnicy (niem. słowo Bahnzug). Według Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej prawidłowa nazwa to Wielki Bacuch, pochodzenie nazwy jest nieznane. Na niektórych mapach przełęcz jest opisana jako Bacug, według Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych prawidłowa nazwa to Bacuch. Zbocza przełęczy Bacug opadają do Doliny Małej Łąki i Małej Dolinki (górna część Doliny Strążyskiej). Przełęcz znajduje się na górnej granicy lasu, jest w większości zarośnięta.

Skoruszowe Siodło

1503 m, Tatry Zachodnie

Niedźwiedzi Przechód – położona na wysokości około 1500 m n.p.m. płytka przełączka w Tatrach Zachodnich pomiędzy kulminacją 1503 m lesistego Miętusiego Skoruśniaka a znajdującym się w jego grani skalistym Niedźwiedziem (około 1550 m). Na niektórych mapach nosi nazwę Skoruszowego Siodła. Po wschodniej stronie stoki spod tej przełączki opadają do Doliny Małej Łąki, po zachodniej do Doliny Miętusiej. Rejon przełęczy jest zalesiony i niedostępny turystycznie. Przez Niedźwiedzi Przechód przebiega granica pomiędzy własnością Tatrzańskiego Parku Narodowego (powyżej) a własnością Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi (poniżej).

Przełęcz między Kopami

1499 m, Tatry Zachodnie

Przełęcz między Kopami lub Karczmisko – znajdująca się na wysokości 1499 m n.p.m. przełęcz pomiędzy Wielką Kopą Królową (1531 m) a Małą Kopą Królową (1577 m) w Tatrach Zachodnich.

Rówienki

1491 m, Tatry Zachodnie

Rówienki (1491 m n.p.m.) – płaśń i szerokie siodło w północnej grani Kopy Magury w polskich Tatrach Zachodnich. Grzbiet ten oddziela Jaworzynkę od Doliny Kasprowej. Powszechnie używana jest nazwa Rówienki, drugi człon nazwy (Jaworzyńskie) dodawany jest tylko w celu rozróżnienia od innych Rówienek. Na mapie Geoportalu Rówienki są podpisane jako Przełęcz Zawracik, ta nazwa jednak nie jest w ogóle używana w nazewnictwie tatrzańskim. Jest to niewielka, nieco pofałdowana, lekko pochyła płaśń stopniowo, choć powoli zarastająca młodym lasem. Jest zwornikiem dla 3 grani, co w Tatrach jest rzadkością: północno-zachodnia grań Jaworzyńskich Czół opadająca aż do Kuźnic, grań Zawracika Kasprowego opadająca w kierunku północno-zachodnim (dokładniej WNW), grań Zawratu Kasprowego wznosząca się w południowo-wschodnim (dokładniej ESE) kierunku.

Wolarski Przechód

1491 m, Tatry Zachodnie

Wolarski Przechód (ok. 1490 m) – szeroka przełęcz pomiędzy Żarem (1560 m) a Niedźwiedziem (ok. 1660 m) w grzbiecie oddzielającym Dolinę Tomanową od Wąwozu Kraków w polskich Tatrach Zachodnich. Opadające do Doliny Tomanowej stoki południowe są całkowicie zalesione. Po północnej stronie przełęczy znajduje się na mało stromym stoku dość spora polana zwana Wolarnią. Nazwy Wolarski Przechód i Wolarnia to pozostałości pasterskiej przeszłości tych rejonów. Dawniej bowiem tereny te były wypasane i wchodziły w skład Hali Smreczyny Z Wolarni do Wąwozu Kraków, a dokładniej na Płaśń między Progi opada niezbyt stromy Wolarski Żleb.

Suchy Żleb

1488 m, Tatry Zachodnie

Suchy Żleb – żleb na południowo-wschodnich, opadających do Doliny Kondratowej stokach Giewontu w Tatrach Zachodnich. Jego górny koniec znajduje się w dolnej części łąk Wielkiego Upłazu poniżej Szczerbinki. Żleb opada w kierunku południowo-wschodnim i uchodzi do środkowej części Polany Kondratowej. Suchy Żleb jest jednym z sześciu nazwanych żlebów opadających z masywu Giewontu do Doliny Kondratowej. W kierunku od zachodu na wschód są to: Kurski Żleb, Świński Żleb, Koński Żleb, Krówski Żleb, Suchy Żleb, Urwany Żleb. Żleby te stanowią najdogodniejsze dojście z dna Doliny Kondratowej pod grań Giewontu, gdyż przez lawiny ogołocone są z chaszczy.

Żleb Trzynastu Progów

1488 m, Tatry Zachodnie

Żleb Trzynastu Progów – urwisty i skalisty żleb w górnej części Wąwozu Kraków w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Stanowi górną, orograficznie prawą odnogę tego wąwozu. Znajduje się na wysokości ok. 1320–1500 m n.p.m. Wypływa z kotła Zadnie Kamienne i opada w południowo-zachodnim kierunku do Płaśni między Progi, głęboko wcinając się między ściany Wysokiego Grzbietu od południowej strony a ściany Niskiej i Wysokiej Turni od północnej strony. Nazwa żlebu pochodzi od liczby występujących na nim progów skalnych. Faktycznie doliczono się 14 progów, ale utrwalona już nazwa żlebu utrzymała się. Progi są śliskie, a niektóre z nich możliwe do pokonania tylko przy użyciu sprzętu alpinistycznego i posiadaniu odpowiednich umiejętności. Obecnie żleb jest suchy i woda spływa nim okresowo, tylko po większych opadach. Jednak gładkość jego progów wskazuje, że dawniej musiała nim spływać woda.

Upłazkowy Przechód

1486 m, Tatry Zachodnie

Upłazkowy Przechód (ok. 1560 m) – przełączka w północno-zachodniej grani Upłazkowej Turni w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Grań ta oddziela Pisaniarski Żleb (Żleb nad Pisaną) od Wąwozu Kraków. Wąsko wcięty Upłazkowy Przechód znajduje się pomiędzy Upłazkowym Zębem a Upłazkowym Kopiniakiem (ok. 1570 m). W północnym kierunku, do Pisaniarskiego Żlebu opada spod Upłazkowego Przechodu trawiasty i łatwy do przejścia zachód. Biegnie on nad ścianą Upłazkowego Kopiniaka, a poniżej ścian Upłazkowego Zęba i Upłazkowej Kopy. Bardziej stromo, do Upłazkowego Kotła w Wąwozie Kraków opadają stoki południowe. Spod przechodu opada tutaj wzdłuż ścian Upłazkowego Zęba i Upłazkowego Kopiniaka skalisto-trawiasty żlebek, w dole przechodzący w piargi Upłazkowego Kotła. Prowadzi nim droga wspinaczkowa.

Wyżnia Chochołowska Dolina

1483 m, Tatry Zachodnie

Dolina Chochołowska Wyżnia – zachodnie odgałęzienie górnej części Doliny Chochołowskiej, rozpoczynające się nieco powyżej Polany Chochołowskiej i ciągnące się po główną grań Tatr Zachodnich. W dolnej części dolina jest porośnięta lasem świerkowym. Istnieje w nim zarastająca już Polana Chochołowska Wyżnia. Dawniej była ona wypasana i stały na niej szałasy, zwane sołtysimi. Zimą 1944/45 r. mieścił się w nich sztab partyzantów radzieckich kpt. Tichonowa. Dolina wyrzeźbiona została przez lodowiec. Górna jej część pod granią główną to kocioł lodowcowy Dziurawe, ograniczony z trzech stron ścianami i stromymi zboczami Wołowca, Łopaty, Czerwonego Wierchu. Wznoszą się one na wysokość 300–350 m ponad zawalone piargami i blokami morenowymi i porastające kosówką dno kotła. Od północnej strony kocioł ten zablokowany jest wzniesieniem Kopy (1596 m).

Sucha Dolina Kondracka

1479 m, Tatry Zachodnie

Dolina Sucha Kondracka – dolina w polskich Tatrach Zachodnich, będąca bocznym odgałęzieniem Doliny Kondratowej.

Banie

1476 m, Tatry Zachodnie

Banie – żleb w górnej części Doliny Strążyskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się we wschodniej odnodze tej doliny zwanej Doliną Wielkiej Równi lub Dolinką pod Banie. Opada z Wyżniej Suchej Przełęczy, zakręca łuk wokół podnóży środkowej części Długiego Giewontu i uchodzi do górnej części Wielkiej Równi. Nazwa żlebu pochodzi od dawniej tutaj istniejących kopalni rud, które nazywano baniami. Do żlebu Banie z północnych ścian Długiego Giewontu opada kilka wklęsłych i wypukłych formacji skalnych. W kierunku od wschodu na zachód są to: depresja spod Juhaskiej Przehyby, Juhaski Filar opadający z Juhaskiej Turni, Komin Szczerbinki, środkowy filar Długiego Giewontu, Wąski Komin. Żleb Banie stanowi punkt startowy dla kilku dróg wspinaczkowych w ścianach Długiego Giewontu.

Dolina Stare Szałasiska

1474 m, Tatry Zachodnie

Stare Szałasiska – górna, wschodnia odnoga Doliny Kasprowej w polskich Tatrach Zachodnich. Wschodnie ograniczenie tworzy północno-zachodnia grań Kopy Magury (Jaworzyńska Czuba, Zawrat Kasprowy i Zawracik), południowe północno-wschodnia grań Kasprowego Wierchu (odcinek od Kopy Magury po kulminację Uhrocia Kasprowego), zachodnie odchodząca od tej kulminacji grzęda Bałda i wał morenowy będący jej dolnym przedłużeniem. Dołem łączy się z drugą odnogą Doliny Kasprowej – Doliną Suchą Kasprową. Ukształtowanie terenu w Dolinie Kasprowej (a szczególnie brak stałych potoków) jest takie, że trudno dokładnie wskazać miejsce, w którym rozdzielają się te dolinki. W przybliżeniu jest to powyżej zarastającej Polany Kasprowej. Dolina Stare Szałasiska ma jedną orograficznie lewą odnogę. Jest to Zielone Korycisko.

Dolina Małego Szerokiego

1473 m, Tatry Zachodnie

Dolina Małego Szerokiego – górna część Doliny Kondratowej w polskich Tatrach Zachodnich. Taką nazwę podaje Witold Henryk Paryski w Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej. Nazwa doliny jest pochodzenia ludowego i pochodzi od upłazu Małe Szerokie znajdującego się w jej górnej części, po południowej stronie Kondrackiej Przełęczy. Istnieje też upłaz Wielkie Szerokie. Władysław Cywiński woli nazwę Piekło, którą W.H. Paryski stosuje tylko do niewielkiej kotlinki w dolnej części Doliny Małego Szerokiego. Grzęda odchodząca od północnej grani Kopy Kondrackiej (górą określana nazwą Zdziarchy, dołem Krokiew), dzieli górną część tej doliny na dwie odnogi: Długi Żleb (po południowej stronie grzędy) i Dolinę Małego Szerokiego (po północnej stronie).

Diabełek

1470 m, Tatry Zachodnie

Diabełek – położone na wysokości ok. 1470 m siodełko pomiędzy Wielką Kopą Królową (1531 m) a Skupniowym Upłazem (ok. 1475 m) w polskich Tatrach Zachodnich. Nazwa pochodzi od tego, że podczas wichury wiatr porywa tutaj ziarenka piasku i sypie nimi w oczy „jak sam diabeł”. Do Doliny Olczyskiej opada z niej na północ Żleb Roja o deniwelacji ok. 300 m, w południowo-zachodnim kierunku do Długiego Żlebu w Jaworzynce opada stromy, skalisto-trawiasty stok. Przez Diabełka prowadzi jeden z najbardziej zatłoczonych szlaków turystycznych w Tatrach. Władysław Cywiński podaje, że czasami przy wietrznej pogodzie Diabełka pokonywano na czworakach lub nawet na brzuchu. Nie wiadomo, czy jest to spowodowane wyjątkowo silnymi w tej okolicy wiatrami, czy też tylko było to odczucie turystów spowodowane nagłą zmianą warunków.

Siodło za Piecem

1465 m, Tatry Zachodnie

Siodło za Piecem (ok. 1450 m) – płytka przełęcz w północno-zachodniej grani Ciemniaka w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy skałą Piec (1460 m), a Równią nad Piecem w masywie Upłaziańskiej Kopy. Z zalesionych zachodnich stoków poniżej przełęczy opada do Doliny Kościeliskiej górna część Żlebu pod Wysranki. Stoki wschodnie są trawiaste tylko górą, niżej przechodzą w Wołowy Żleb opadający do Doliny Miętusiej (a dokładniej do Wyżniej Równi Miętusiej). Przełęcz jest widokowa i stanowi ulubione miejsce odpoczynku turystów. Dawniej była wypasana – wchodziła w skład Hali Upłaz.

Dwoista Siklawa

1462 m, Tatry Wysokie

Dwoista Siklawa – podwójny wodospad nad Morskim Okiem w polskich Tatrach Wysokich. Opada ze Spadów – progu skalnego pod kotłem lodowcowym Nadspady. W rzeczywistości są to dwa wodospady, położone zaraz powyżej południowo-zachodniego brzegu Morskiego Oka. Prawy (patrząc z dołu) z tych wodospadów to Prosty Wodospad, lewy to opadający skośnym żlebkiem Skośny Wodospad. Więcej wody spływa Prostym Wodospadem, Skośny Wodospad natomiast jest bardziej stromy. Wodospady te powstają na dwóch odnogach Mnichowego Potoku, który zanika w gruzowisku skalnym Nadspadów, a pojawia się dopiero w ich progu. Początkowo ma on jedno koryto, zwykle suche, zaraz jednak rozgałęzia się na dwie odnogi. Dwoistą Siklawą prowadzą zimą drogi taternickie. Lodospad na prawej jej odnodze ma różnicę wzniesień ok. 55 m, szerokość ok. 10 m i długość ok. 80 m. Jego dolna część jest mało stroma, a górna ma nachylenie ok.

Jaskinia Magurska

1460 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Magurska – jaskinia położona w Tatrach Zachodnich w zachodnich zboczach doliny Jaworzynki (Jaworzyńska Czuba). Ma dwa otwory wejściowe położone w żlebie opadającym z Jaworzyńskiej Przełęczy do Żlebu pod Czerwienicą na wysokościach 1460 i 1475 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 1285 (1200) metrów, a jej deniwelacja 59 metrów. Znana jest z odkrytych tu kości lwa jaskiniowego, hieny jaskiniowej, a przede wszystkim niedźwiedzia jaskiniowego.

Iwaniacka Przełęcz

1459 m, Tatry Zachodnie

Iwaniacka Przełęcz (1461 m, według wcześniejszych pomiarów 1459 lub 1457 m) – przełęcz w Tatrach Zachodnich pomiędzy Kominiarskim Wierchem (1829 m) i Suchym Wierchem Ornaczańskim (1835 m) w grzbiecie Ornaku. Wschodnie stoki poniżej przełęczy to Dolinka Iwanowska, stoki zachodnie to Dolina Iwaniacka. Na przełęczy znajduje się niewielka polana. W widocznej z polany Smytniańskiej Grani widoczne są liczne turnie i skały. Iwaniacka Przełęcz znajduje się dokładnie na linii łączącej 3 głębokie przełęcze: Bobrowiecką Przełęcz (po drugiej stronie Doliny Chochołowskiej), Iwaniacką i Tomanową Przełęcz (po drugiej stronie Doliny Kościeliskiej). Jest to rozległe, silnie wgłębione siodło zbudowane z miękkich łupków i dolomitów, pochodzących z dolnego triasu.

Dolina Sucha Tomanowa

1457 m, Tatry Zachodnie

Dolina Sucha Tomanowa – odgałęzienie Doliny Tomanowej w Tatrach Zachodnich, pomiędzy grzbietami Zadniego Smreczyńskiego Grzbietu (od zachodu) oraz zboczami Tomanowego Wierchu Polskiego i Suchego Wierchu Tomanowego (od wschodu). Dolina położona jest na wysokości ok. 1350–1600 m n.p.m. Znajduje się w niej suchy kocioł lodowcowy, którego dno zawalone wielkimi głazami porośnięte jest w większości kosodrzewiną, od dołu zatarasowane moreną czołową o stromych stokach. Jest suche, odwadniane podziemnymi szczelinami. Teren niedostępny turystycznie (ścisły rezerwat przyrody), dobrze widoczny jest z Wyżniej Polany Tomanowej. Dawniej dolina była wypasana, należała do Hali Tomanowej.

Szerokie

1450 m, Tatry Zachodnie

Szerokie – żleb opadający z Zawratu Kasprowego do Jaworzynki w polskich Tatrach Zachodnich. Opada z wcięcia zwanego Szerokie Siodło (ok. 1575 m) w kierunku niemal północnym. Około 200 m poniżej grani Zawratu Kasprowego dołącza do niego żleb Rynna opadający spod Rówienek. Wspólnym koryciskiem uchodzą do niemal już zarośniętej Wyżniej Polany Jaworzynka. W korycisku tym, poniżej miejsca połączenia się żlebów, znajduje się stromy próg mający wysokość ok. 15 m. Dolna część koryciska (powyżej Wyżniej Polany Jaworzynka) porośnięta jest pokrzywami. Całe otoczenie żlebu Szerokie porośnięte jest lasem, a jego koryto zawalone powalonymi drzewami. Mimo więc małego rezerwuaru śniegu i dużych oporów żlebem tym czasami schodzą dość spore lawiny.

Skalnisty Żlebek

1448 m, Tatry Zachodnie

Skalnisty Żlebek – krótki żleb w Dolinie Kościeliskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w Zdziarach Upłaziańskich wznoszących się na południe od polany Upłaz i tworzących górną część zboczy Żlebu pod Wysranki. Na wprost polany Upłaz w Zdziarach Upłaziańskich znajdują się skałki o wysokości około 30 m. Skalnisty Żlebek znajduje się po ich lewej stronie w całkowicie zalesionym zboczu. Natomiast po prawej stronie skałek, w również zalesionym zboczu znajduje się inny żlebek wychodzący od wylotu Jaskini Czarnej. Skalnisty Żlebek wcina się w podłoże, tworząc kanion o pionowych ścianach. Jest w nim kilka progów (trudność przejścia: II stopień). Na najniżej położonym, najwyższym z tych progów przy większej wodzie powstaje wodospad Sikawka o wysokości kilkunastu metrów. Wodospad ten i próg można łatwo obejść.

Wolarski Żleb

1448 m, Tatry Zachodnie

Wolarski Żleb – żleb w Wąwozie Kraków w polskich Tatrach Zachodnich. Opada spod Wolarskiego Przechodu (ok. 1490 m) do Płaśni między Progi (ok. 1320 m). Jest stromy i na całej swojej długości po obydwu stronach ograniczony lasem, ale dno ma trawiaste. Bez trudności można nim z Wąwozu Kraków wyjść na Wolarski Przechód.

Mała Świstówka

1445 m, Tatry Zachodnie

Mała Świstówka – niewielka dolinka wisząca będąca odnogą Doliny Miętusiej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w środkowej części tej doliny, na jej zachodnich zboczach, na wysokości 1140–1775 m n.p.m. Ma wylot w porośniętych lasem Wantulach, około 200 m powyżej Wyżniej Miętusiej Równi. Górą podchodzi pod Przełączkę przy Kopie w północno-zachodniej grani Ciemniaka. Dolinka ma długość około 1200 m, szerokość około 600 m i skaliste ściany. Dolny próg oddzielający ją od Doliny Miętusiej jest mało wyraźny, niewysoki i niezbyt stromy. Północno-zachodnie ściany tworzą Miętusie Turnie, południowo-wschodnie filar Dziurawej Baszty. Również od góry dolinka zamknięta jest skalnym murem o wysokości około 60 m. Są w nim jednak łatwiejsze do przejścia miejsca. W środkowej części tego skalnego muru znajduje się głęboki komin, od którego w górę biegnie piarżysty żlebek do Przełączki przy Kopie.

Czerwony Żleb

1443 m, Tatry Zachodnie

Czerwony Żleb – żleb opadający z zachodnich stoków Ciemniaka w Tatrach Zachodnich w kierunku Doliny Tomanowej. Żleb ma trzy ramiona (Czerwone Żlebki), mające początek w Tomanowych Stołach, które oddzielone są od siebie niewielkimi grzbietami skalnymi. Nazwa żlebu pochodzi od czerwonego koloru skał, spowodowanego zwiększoną zawartością żelaza. Występujące tu skały są silnie zwietrzałe, żleby wypełnione są drobnym piargiem. Na piargach i skałach efektownie zakwitają rzadkie gatunki roślin górskich. M.in. stwierdzono tutaj występowanie ostrołódki polnej – bardzo rzadkiej rośliny, w Polsce występującej tylko w Tatrach i to w nielicznych tylko miejscach. W XIX wieku (szczególnie w latach 1834–1876) w rejonie tym wydobywano rudy żelaza metodą odkrywkową oraz w sztolniach, w których prowadzono prace również w zimie. Wydobytą rudę przetapiano w hucie w Starych Kościeliskach. W 2004 r.

Wyżnia Filipczańska Przełęcz

1434 m, Tatry Wysokie

Wyżnia Filipczańska Przełęcz (1434 m) – płaska, rozległa i niewybitna przełęcz w reglowym paśmie stanowiącym przedłużenie na południe Kop Sołtysich w polskich Tatrach Wysokich. Oddziela Ostry Wierch Waksmundzki (1475 m) od Suchego Wierchu Waksmundzkiego (1485 m). Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do doliny Filipki, zachodnie do doliny Pańszczycy. Przełęcz jest porośnięta lasem i nie prowadzi przez nią żaden szlak turystyczny. Dawniej w dolinie Filipce nad potokiem spływającym spod Wyżniej Filipczańskiej Przełęczy znajdowała się Filipczańska Polana należąca do Hali Filipki. Od nazwy nieistniejącej już hali pochodzi też nazwa przełęczy.

Dolina Kondratowa

1433 m, Tatry Zachodnie

Dolina Kondratowa – dolina w Tatrach Zachodnich stanowiąca zachodnie odgałęzienie Doliny Bystrej.

Urwany Żleb

1429 m, Tatry Zachodnie

Urwany Żleb – jeden ze żlebów w południowych stokach Długiego Giewontu w Tatrach Zachodnich. Górny jego koniec znajduje się poniżej wierzchołka Turni nad Białem. Opada w południowo-wschodnim kierunku na Polanę Kondratową. Jego wylot znajduje się na północnym brzegu tej polany, w lesie nieco powyżej schroniska PTTK na Hali Kondratowej. Żlebem tym zimą schodzą lawiny. Lawiny śnieżne nie zagrażają schronisku. W 1953 jednak pod granią Długiego Giewontu zawaliła się jedna z turniczek i Urwanym Żlebem zeszła lawina kamienna. Dwa duże głazy zatrzymały się tuż przed budynkiem schroniska. Jeden z nich miał masę ok. 50 ton. Trzeci duży głaz, o wadze około 30 ton uderzył w schronisko, wbijając się w jego narożnik. Zbocza Urwanego Żlebu porośnięte są kosodrzewiną i lasem, koryto jest trawiaste.

Upłazkowe Wrótka

1425 m, Tatry Zachodnie

Upłazkowe Wrótka (ok. 1505 m) – dwie przełączki w północno-zachodniej grani Upłazkowej Turni w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Grań ta oddziela Pisaniarski Żleb (Żleb nad Pisaną) od Wąwozu Kraków. Przełączki znajdują się pomiędzy Upłazkowym Kopiniakiem (ok. 1570 m) a Przełączką za Upłazkową Basztą (ok. 1500 m). Oddzielone są niewielką turniczką, którą można łatwo obejść od strony Żlebu nad Pisaną. Wschodnia przełączka znajduje się bezpośrednio pod ścianą Upłazkowego Kopiniaka, zachodnia oddzielona jest od Przełączki za Upłazkową Basztą jeszcze zębem skalnym. Na południową stronę (do Żlebu nad Pisaną) opadają spod obydwu przełączek trawiaste i łatwe do przejścia niewielkie zachody. Natomiast w południowo-zachodnim kierunku, pomiędzy ścianami Upłazkowego Kopiniaka i Upłazkowej Baszty opada w rejon Przełęczy za Saturnem stroma depresja. Różnica wzniesień wynosi ok.

Jaskinia Kasprowa Wyżnia

1424 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Kasprowa Wyżnia (Jaskinia Wyżnia Jaworzyńska, Jaskinia Jaworzyńska) – jaskinia w dolinie Stare Szałasiska w Tatrach Zachodnich. Ma trzy otwory wejściowe w Zawraciku Kasprowym powyżej Jaskini Kasprowej Średniej na wysokości 1438, 1463 i 1467 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 100 metrów, a jej deniwelacja 24,7 metra.

Jaskinia Kasprowa Średnia

1423 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Kasprowa Średnia (Wyżnia Grota Kasprowa, Jaskinia Jaworzyńska) – jaskinia w dolinie Stare Szałasiska w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w Zawraciku Kasprowym na wysokości 1407 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 150 metrów, a jej deniwelacja 53 metry. Powyżej niej położona jest Jaskinia Kasprowa Wyżnia.

Waksmundzka Przełęcz

1418 m, Tatry Wysokie

Waksmundzka Przełęcz – położona na wysokości 1418 m płaska, rozległa i szeroka przełęcz oddzielająca Małą Koszystą (2014 m) od Suchego Wierchu Waksmundzkiego (1485 m). Po wschodniej stronie Waksmundzkiej Przełęczy znajduje się Dolina Waksmundzka, po zachodniej dolina Pańszczyca. Na przełęczy znajduje się polana Rówień Waksmundzka, dawniej wchodząca w skład Hali Waksmundzkiej. Przez Waksmundzką Przełęcz przebiega dział wodny pomiędzy dorzeczami Białki i Białego Dunajca. Znajduje się tutaj także rozdroże szlaków turystycznych. Najciekawszy widok z przełęczy rozpościera się w kierunku Tatr Bielskich.

Styrżnikowy Żleb

1414 m, Tatry Zachodnie

Styrżnikowy Żleb – niewielki żleb w polskich Tatrach Zachodnich. Opada spod wielkiej płyty północno-zachodniego filara Długiego Giewontu do lewego, górnego kąta Małej Dolinki (górna odnoga Doliny Strążyskiej). Ma wylot w pobliżu wylotu Żlebu Szczerby. Styrżnikowy Żleb jest częściowo lesisty, częściowo trawiasty. Jego orograficznie lewe obramowanie tworzy niewielki grzbiecik zwany Małym Styrżnikiem, prawe znacznie od niego większy grzbiet Styrżnika (dla odróżnienia czasami nazywany Wielkim Styrżnikiem). Dla taterników Styrżnikowy Żleb dla stanowił najdogodniejsze dojście na najwyższy punkt Styrżnika, od którego zaczynały się cztery drogi wspinaczkowe w ścianach Długiego Giewontu.

Jaskinia Psia

1413 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Psia – największa jaskinia w stokach Gubalca opadających do wąwozu Kraków w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej jest położone na wysokości 1410 metrów n.p.m., 180 m ponad dnem wąwozu. Długość korytarzy wynosi 1076 metrów, deniwelacja 62 metry.

Przełączka za Upłazkową Basztą

1407 m, Tatry Zachodnie

Przełączka za Upłazkową Basztą (ok. 1500 m) – przełączka w północno-zachodniej grani Upłazkowej Turni w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Grań ta oddziela Pisaniarski Żleb (Żleb nad Pisaną) od Wąwozu Kraków. Przełączka znajduje się tuż po zachodniej stronie Upłazkowej Baszty. Od następnej na zachód przełączki (Upłazkowe Wrótka, ok. 1505 m) oddzielona jest skalnym zębem. Spod Przełączki za Upłazkowa Basztą w południowym kierunku opada kilkudziesięciometrowej wysokości skalista ściana, w której znajduje się głęboki komin i kilka nyż. Ściana ta ma podnóże nieco powyżej Przełączki za Saturnem. Łatwiejsze wyjście prowadzi od północnej strony (z Pisaniarskiego Żlebu). Spod przełączki opada tutaj płytowa, częściowo porośnięta trawnikami załupa (I stopień trudności).

Roztockie Siodło

1405 m, Tatry Wysokie

Roztockie Siodło (1405 m) – przełęcz w zakończeniu długiej północno-wschodniej grani Szpiglasowego Wierchu w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się pomiędzy Roztocką Czubą (1425 m) a Limbową Ścianą (ok. 1580 m). Jest to szeroka przełęcz położona tuż po południowej stronie wierzchołka Roztockiej Czuby, od Limbowej Ściany jest znacznie dalej. Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Białki, stoki północno-zachodnie do Doliny Roztoki. Rejon przełęczy i jej stoki są całkowicie porośnięte lasem i zawalone wiatrołomami.

Skrajna Sucha Dolina Smreczyńska

1405 m, Tatry Zachodnie

Skrajna Sucha Dolina Smreczyńska, nazywana też Spadami – lewoboczne odgałęzienie Doliny Tomanowej w polskich Tatrach Zachodnich. Jest to długa (ok. 2 km) i wąska dolinka opadająca w północno-zachodnim kierunku z grani pomiędzy Smreczyńską Przełęczą (1799 m) a niższym, wschodnim wierzchołkiem Smreczyńskiego Wierchu (2066 m). Od wschodniej strony ograniczona jest Pośrednim Smreczyńskim Grzbietem, za którym znajduje się Zadnia Sucha Dolina Smreczyńska, od zachodniej Skrajnym Smreczyńskim Grzbietem, za którym znajduje się Dolinka (w górnej części) i Jaferowy Żleb (w dolnej części). Dolinka była zlodowacona. W jej górnym piętrze znajduje się dwupoziomowy kocioł lodowcowy; jego wyższa część znajduje się na wysokości 1730–1700 m, niższa 1520–1430 m. W środkowej części dolinki powstaje potok tworzący wiele wodospadów na stromym progu skalnym doliny.

Zadnia Sucha Dolina Smreczyńska

1402 m, Tatry Zachodnie

Zadnia Sucha Dolina Smreczyńska – lewoboczne odgałęzienie Doliny Tomanowej w polskich Tatrach Zachodnich. Jest to długa i wąska dolinka opadająca w północno-zachodnim kierunku spod Smreczyńskiej Przełęczy (1799 m) do dna Doliny Tomanowej (na wysokości ok. 1200 m) pomiędzy dwoma długimi bocznymi grzbietami odchodzącymi w północno-zachodnim kierunku od grani głównej Tatr Zachodnich. Od wschodniej strony doliny jest to Zadni Smreczyński Grzbiet, od zachodniej Pośredni Smreczyński Grzbiet. W górnej części, pod Smreczyńską Przełęczą znajduje się Zadni Smreczyński Upłaz, poniżej niego na stokach Pośredniego Smreczyńskiego Grzbietu znajdują się Zadnie Nadspady. Dolina ma długość ok. 2 km i w jej górnej części znajduje się dwupoziomowy, wydłużony kocioł lodowcowy. Jego wyższa część znajduje się na wysokości 1700–1730 m, niższa 1430–1520 m.

Rynna

1401 m, Tatry Zachodnie

Rynna – żleb opadający z zachodnio-północno-zachodniej grani Kopy Magury do dJaworzynki w polskich Tatrach Zachodnich. Opada z płaśni Rówienki (1459 m) w północno-wschodnim kierunku. Około 200 m poniżej grani dołącza do niego żleb Szerokie. Wspólnym koryciskiem uchodzą do niemal już zarośniętej Wyżniej Polany Jaworzynka. W korycisku tym, poniżej miejsca połączenia się żlebów znajduje się stromy próg mający wysokość ok. 15 m. Rynna opada ze stromego stoku całkowicie porośniętego lasem świerkowym. Górna część żlebu jest trawiasto-kamienista. Znajduje się tu wejście do Jaskini pod Limbą. Dolna część koryciska (powyżej Wyżniej Polany Jaworzynka) porośnięta jest pokrzywami. To pozostałości dawnej pasterskiej przeszłości. Cała dolina Jaworzynka była intensywnie wypasana, należała do Hali Jaworzynka.

Zadnia Sołtysia Przełęcz

1399 m, Tatry Wysokie

Zadnia Przełęcz Sołtysia (1387 m) – niewybitna przełęcz w reglowym paśmie Kop Sołtysich w polskich Tatrach Wysokich. Oddziela Ostry Wierch Waksmundzki (1475 m) od Zadniej Kopy Sołtysiej (1420 m). Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do doliny Filipki, zachodnie do doliny Pańszczycy. Rejon przełęczy porasta las świerkowy i nie prowadzi przez nią żaden szlak turystyczny. Dawniej był wypasany. Stoki wschodnie należały do hali Filipka, zachodnie do hali Pańszczyca.

Żleb pod Banie

1399 m, Tatry Zachodnie

Żleb pod Banie – żleb we wschodnich stokach Ornaku w Tatrach Zachodnich. Opada on spod Suchego Wierchu Ornaczańskiego do Dolinki Iwanowskiej, będącej górnym, zachodnim odgałęzieniem Doliny Kościeliskiej. W podwierzchołkowych partiach jest trawiasty i zarastający kosodrzewiną, w dolnej części kamienisty. Żleb słynny jest z tego, że już w XV wieku wydobywano tutaj rudy srebra i miedzi, później rudy żelaza. Kiedy w latach 1765–1768 na zlecenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego górnicy odnawiali tu kopalnie, byli zaskoczeni ogromem prowadzonych w tym miejscu dawniej prac górniczych. Odkryli oni m.in. 7 starych sztolni. Podczas badań archeologicznych prowadzonych przez Stefana Zwolińskiego w latach 1958–1959 odkryto 2 stare sztolnie, prażalnię rudy i resztki pieca do wytopu miedzi i srebra.

Żleb pod Czerwienicą

1397 m, Tatry Zachodnie

Żleb pod Czerwienicą – orograficznie lewe odgałęzienie Jaworzynki w polskich Tatrach Zachodnich, wcinające się pomiędzy Małą Kopę Królową i Kopę Magury. Nazwa pochodzi od czerwonych stoków Małej Kopy Królowej po prawej stronie żlebu. Podawana w niektórych opracowaniach nazwa Żleb pod Czerwieńcem jest błędna. Bardziej popularna nazwa tego żlebu to Stare Kopalnie. Pochodzi ona od tego, że dawniej wydobywano tutaj rudy żelaza. Jest to długi żleb o krętym przebiegu; najpierw opada w kierunku północno-zachodnim, potem zachodnim, potem znów północno-zachodnim. W górnej części tego żlebu w latach 1766–1871 drążono sztolnie, w których wydobywano rudę żelaza (limonit) i były to najwydajniejsze w Tatrach kopalnie. Rocznie wydobywano 300-400 ton rudy o zawartości 30–32% żelaza. Jeszcze w latach 30. XX wieku widoczne były wejścia do tych sztolni, później jednak zostały zasypane.

Morskie Oko

1395 m, Tatry Wysokie

Morskie Oko (słow. Morské oko) – drugie pod względem powierzchni i objętości wód jezioro w Tatrach, położone w Dolinie Rybiego Potoku u stóp Mięguszowieckich Szczytów, na wysokości 1395 m n.p.m.

Potargany Żleb

1389 m, Tatry Zachodnie

Potargany Żleb – żleb będący jedyną odnogą Doliny Suchej (odgałęzienie Doliny Białego) w polskich Tatrach Zachodnich. Jego zachodnie obramowanie tworzy Suchy Grzbiet, wschodnie bezimienny grzbiet z Zameczkami, obydwa opadają na północ z grani pomiędzy Turnią nad Białem a Wrótkami. Żleb również opada w północnym kierunku, dopiero w końcowym odcinku zakręca na północny zachód i uchodzi do Doliny Suchej powyżej miejsca, w którym żółty szlak turystyczny wiodący Doliną Białego łączy się ze Ścieżką nad Reglami. W dolnej części Potarganego Żlebu znajduje się wiele progów o wysokości od kilku do kilkunastu metrów. Niektóre z nich dają się przejść, pozostałe można obejść po lewej (patrząc od dołu) stronie. W górnej części żlebu nie ma już progów, zarośnięty jest natomiast kosodrzewiną.

Zawracik Kasprowy

1389 m, Tatry Zachodnie

Zawracik Kasprowy – grzbiet odgałęziający się od Rówienek w polskich Tatrach Zachodnich i będący przedłużeniem Zawratu Kasprowego. Od Rówienek opada w kierunku zachodnio-północno-zachodnim, kończąc się przy Kasprowej Polanie. Od strony wschodniej jego stoki to strome, zarośnięte lasem urwiska, zaś od strony zachodniej do Starych Szałasisk opada skalnym murem o wysokości do 100 m. Z Rówienek przez Zawracik Kasprowy opadają dwa żleby; jeden piarżysty biegnie w kierunku zachodnim, oddzielając od siebie Zawracik i Zawrat Kasprowy, drugi zalesiony opada w północno-zachodnim kierunku do Kasprowej Polany. Zawracik Kasprowy zbudowany jest całkowicie ze skał wapiennych, w których silnie rozwinięte są zjawiska krasowe. Odkryto tutaj wiele jaskiń, grot, wnęk i dziur. Największe z nich to: Jaskinia Kasprowa Niżnia, Średnia i Wyżnia, Jaskinia pod Szczytem, Jaskinia Korytarzowa.

Kasprowe Wywierzysko

1388 m, Tatry Zachodnie

Kasprowe Wywierzysko – wywierzysko w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się na wysokości 1388 m n.p.m. w dolinie Stare Szałasiska, będącej wschodnią odnogą Doliny Kasprowej. Położone jest w orograficznie lewym zboczu Starych Szałasisk, poniżej miejsca, w którym łączą się dwa niewielkie potoki; jeden z nich spływa głównym ciągiem Starych Szałasisk, drugi ich odnogą – Zielonym Koryciskiem. Jest to średniej wielkości wywierzysko. Maksymalna jego wydajność nie przekracza 100 l/s. Woda z wywierzyska spływa niewielkim potokiem o długości około 40 m, który uchodzi do Kasprowego Potoku jako jego lewy dopływ.

Limbowy Żleb

1383 m, Tatry Wysokie

Limbowy Żleb – żleb w orograficznie prawych zboczach Doliny Roztoki w polskich Tatrach Wysokich. Nazwa autorstwa Władysława Cywińskiego. Żleb ten jest widoczny ze szlaku prowadzącego przez Dolinę Roztoki. Znajduje się po zachodniej stronie Orlej Ściany i ma wylot nieco poniżej wylotu Skalnistego Żlebu opadającego z grani Wołoszyna. Dolna część Limbowego Żlebu jest wąska i głęboko wcięta, górna jest płytka i łatwa do przejścia. Sporo poniżej grzbietu żleb zanika zupełnie. Jest na nim kilka stromych progów. Okolice żlebu porastają dorodne limby. Pierwsze przejście żlebu: Andrzej Sikorski i Andrzej Skłodowski 12 marca 1973, II stopień w skali trudności UIAA (progi żlebu obchodzili jego grzędami). Pierwsze przejście letnie Władysław Cywiński 21 lipca 2003.

Jaskinia Czarna

1381 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Czarna – jaskinia w Tatrach Zachodnich w masywie Organów w Dolinie Kościeliskiej. Jest jedną z największych i najobszerniejszych jaskiń w Tatrach. Zajmuje szóste miejsce pod względem długości i dziewiąte pod względem deniwelacji w Polsce. Ma cztery otwory wejściowe: dwa (w tym główny) u podnóży Czarnej Turni nad Polaną Pisaną na wysokości 1326 i 1294 metrów n.p.m., trzeci w zboczu Żlebu pod Wysranki, nad Halą pod Upłazem, na wysokości 1404 metrów n.p.m., i czwarty położony parę metrów powyżej głównego otworu na wysokości 1330 metrów n.p.m. Niektóre części jaskini są słabo zbadane i udokumentowane. W czerwcu 2016 roku długość odkrytych korytarzy wynosiła 7247 metrów, a deniwelacja 303,5 metra.

Ptakowy Przechód

1379 m, Tatry Zachodnie

Ptakowy Przechód – przechód w Upłazkowej Turni w Wąwozie Kraków w Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy górną częścią masywu Upłazkowej Turni a Ptakową Turnią stanowiącą zakończenie jej południowo-zachodniej grzędy. Przez Ptakowy Przechód prowadzą dwie drogi taternickie opisane przez Władysława Cywińskiego w tomie 3. przewodnika Tatry (droga nr 91 i 107). Od Ptakowego Przechodu ciągnie się w górę trawiasty zachód, wyżej przechodzący w wybitny komin. Kominem tym (droga nr 91, wyciąg, III stopień trudności) można wydostać się na południowo-zachodnią, skalistą grzędę Upłazkowej Turni, i dalej na jej wierzchołek (w górnym odcinku miejscami trudności stopień IV, A0, A1).

Piwnica Miętusia

1377 m, Tatry Zachodnie

Piwnica Miętusia – jaskinia w północno-zachodnim fragmencie stoków Dziurawego w Dolinie Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się blisko wylotu Małej Świstówki na wysokości 1392 m n.p.m. Jest zwrócone w stronę północno-wschodnią. Długość jaskini wynosi 196 metrów, deniwelacja 16,3 metrów. W pobliżu znajduje się kilkanaście innych jaskiń, m.in.: Jaskinia Miętusia i Świstowa Szczelina.

Dolinka

1376 m, Tatry Zachodnie

Dolinka – boczne odgałęzienie Doliny Pyszniańskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Jest to długa i wąska dolinka opadająca w północno-zachodnim kierunku spod Hlińskiej Przełęczy (1907 m) pomiędzy dwoma długimi bocznymi grzbietami odchodzącymi na północny zachód od grani głównej Tatr Zachodnich. Od wschodniej strony doliny są to Skrajny Smreczyński Grzbiet i Jaferowy Grzbiet, od zachodniej Dolinczański Grzbiet. W górnej części Dolinki, pod Hlińską Przełęczą, znajduje się Dolinczański Upłaz, w środkowej rówień zwana Dolinczańską Wolarnią. Wylot Dolinki znajduje się na wysokości ok. 1100 m, powyżej wylotu Ornaczańskiego Żlebu. Dnem doliny, mniej więcej od połowy jej długości spływa Dolinczański Potok, będący prawym dopływem Pyszniańskiego Potoku. Dolinka znajduje się poza szlakami turystycznymi.

Piszczałki

1370 m, Tatry Zachodnie

Piszczałki – dwa żleby na północno-wschodnich stokach Suchego Wierchu Ornaczańskiego w Tatrach Zachodnich. Opadają w północno-wschodnim kierunku do górnej części Dolinki Iwanowskiej i na wysokości około 1300 m uchodzą wspólnym ujściem do jej dna. Obydwoma żlebami spływają źródłowe cieki Iwanowskiego Potoku. Przeciwległym stokiem dolinki, niewysoko nad dnem potoku prowadzi żółty szlak turystyczny od schroniska PTTK na Hali Ornak na Iwaniacką Przełęcz. Na mapach żlebem Piszczałki zwykle określa się tylko górny z dwóch żlebów.

Warzecha

1366 m, Tatry Zachodnie

Warzecha – żleb opadający z przełęczy Bacuch (1502 m n.p.m.) pomiędzy Małym Giewontem a Grzybowcem w Tatrach Zachodnich. Żleb ten opada do Małej Dolinki pod Giewontem (górne odgałęzienie Doliny Strążyskiej). Jest stromy, ale możliwy do przejścia. Dawniej prowadził nim turystyczny szlak na Giewont, obecnie zamknięty. Żleb jest suchy i ma trawiaste dno, obydwa jego zbocza porasta górnoreglowy las świerkowy. Dawniej był mniej zarośnięty i był wypasany (tereny Hali Giewont). Obecnie stopniowo zarasta. Zbocze Grzybowca po jego orograficznie lewej stronie nosi nazwę Mały Bacuch. Nazwa żlebu pochodzi od drewnianej łyżki – warzechy, która dawniej na Podhalu służyła do mieszania w kotle i nabierania, np. żentycy.

Suchy Żleb

1365 m, Tatry Zachodnie

Kalackie Koryto, Suchy Żleb lub Suchy Żleb Kalacki – żleb opadający ze wschodnich stoków masywu Długiego Giewontu na polanę Kalatówki w polskich Tatrach Zachodnich. Górny koniec ma pod Kalacką Kopą (1592 m). Opada stromo, początkowo we wschodnim, później północno-wschodnim kierunku i uchodzi na wysokości około 1200 m na polanę Kalatówki. Żleb jest trawiasty. Orograficznie prawe jego zbocza tworzy Kalacka Turnia, lewe Kalacki Upłaz. Wylot żlebu znajduje się przed boczną moreną dawnego lodowca Doliny Bystrej. Dawniej Kalacki Żleb był wypasany, wchodził w skład Hali Kalatówki. Stanowił też jedną z kolebek narciarstwa zjazdowego w polskich Tatrach. Przed II wojną światową odbywały się w nim zawody sportowe, np. w 1939 przeprowadzono tutaj slalom narciarski w ramach mistrzostw świata FIS. Również obecnie jest wykorzystywany przez narciarzy.

Wielka Świstówka

1361 m, Tatry Zachodnie

Wielka Świstówka – wielki kocioł polodowcowy w Tatrach Zachodnich. Znajduje się na wysokości ok. 1350–1400 m n.p.m., w środkowej części Doliny Miętusiej, ponad Wantulami, a poniżej progów dwóch siostrzanych dolinek wiszących: Doliny Litworowej i Doliny Mułowej. Jest z trzech stron otoczony bardzo stromymi ścianami Kobylarzowej Kazalnicy, Ratusza Litworowego, wspólną ścianą Litworowego Progu, Ratusza Mułowego i Mułowego Progu oraz Twardej Galerii. Tylko od północno-zachodniej strony dna Wielkiej Świstówki w dolnej części Twardej Galerii występuje bardziej łagodne zbocze Dziurawego. Na dnie kotła, na wysokości 1348 m n.p.m. znajduje się wielki wapienny głaz (muton), a na nim krasowe wyżłobienia, najbardziej typowe w Tatrach. Ściany Wielkiej Świstówki to częsty obiekt badań paleontologów. Występują w nich duże ilości najlepiej w całych Karpatach zachowanych muszli amonitów z okresu jury.

Dziadula

1360 m, Tatry Wysokie

Dziadula – duża skała w Dolinie Roztoki w polskich Tatrach Wysokich. Znajduje się tuż przy ścieżce szlaku turystycznego, pomiędzy tym szlakiem a potokiem Roztoka. Jest to podłużny blok granitu, widziany z boku przypomina kształtem żebraczkę i stąd jego nazwa. Znajduje się na wysokości około 1360 m, w górnej części Doliny Roztoki, nieco poniżej wylotu Litworowego Żlebu i Urwanego Żlebu, w miejscu, gdzie las przerzedza się i widoczne są stoki Wołoszyna i Koziego Wierchu. W Tatrach znajdują się jeszcze inne skały o nazwie Dziadula, m.in. turniczka Dziadula w orograficznie lewej grzędzie Żlebu Żandarmerii w Dolinie Rybiego Potoku.

Podtatranská brázda

1357 m, Tatry Zachodnie

Rów Podtatrzański (514.14), słow. Podtatranská brázda – mezoregion fizycznogeograficzny leżący u północnego podnóża Łańcucha Tatrzańskiego i stanowiący część Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego. Oddziela on Góry Choczańskie i Tatry od Pogórza Spisko-Gubałowskiego.

Bobrowiecka Przełęcz

1356 m, Tatry Zachodnie

Bobrowiecka Przełęcz (słow. Bobrovecké sedlo) – znajdująca się na wysokości 1356 m w Tatrach Zachodnich wybitna przełęcz pomiędzy Grzesiem (1653 m) po południowej stronie przełęczy i Bobrowcem (1663 m) (a właściwie jego przedszczytem – Jamborowym Wierchem) po północnej stronie przełęczy. Znajduje się w długiej północnej grani Wołowca odgałęziającej się od grani głównej Tatr w północnym kierunku. Przez grań tę przebiega granica polsko-słowacka. Po polskiej stronie zbocza spod przełęczy opadają Bobrowieckim Żlebem do Doliny Chochołowskiej, po słowackiej stronie do Doliny Bobrowieckiej Orawskiej. Spod przełęczy spływają dwa potoki, obydwa o takiej samej nazwie. Są to: słowacki Bobrowiecki Potok (Bobrovecký potok) spływający do Doliny Bobrowieckiej i polski Bobrowiecki Potok będący dopływem Chochołowskiego Potoku.

Dolina Rybiego Potoku

1342 m, Tatry Wysokie

Dolina Rybiego Potoku (niem. Fischseetal, słow. dolina Rybieho potoka, węg. Halas-tavi-völgy, dawniej także Dolina Morskiego Oka, Dolina Mickiewicza) – dolina w Tatrach Wysokich, odgałęzienie Doliny Białki. Powierzchnia doliny wynosi ok. 11,5 km², długość ok. 5,5 km. Granice doliny tworzą: północno-wschodnia grań Szpiglasowego Wierchu grań główna Tatr na odcinku od Szpiglasowego Wierchu po Rysy północna grań Rysów po Siedem Granatów Dolina odgałęzia się na wysokości około 1150 m, w odległości około 4, 5 km na południe od Łysej Polany. Ma jedno odgałęzienie – Dolinkę za Mnichem i typową dla dolin polodowcowych budowę piętrową. W środkowym piętrze doliny znajduje się największe jezioro tatrzańskie – Morskie Oko. Wyższe piętra to podcięte progami lodowcowymi Czarnostawiański Kocioł, Bańdzioch, Kocioł Kazalnicy i Dolina za Mnichem.

Przełączka za Saturnem

1342 m, Tatry Zachodnie

Przełęcz za Saturnem (ok. 1350 m) – szeroka przełęcz w grani opadającej od Równi nad Karczmą do dna Doliny Kościeliskiej w polskich Tatrach Zachodnich, znajdująca się pomiędzy Saturnem (1391 m) i Upłazkową Basztą (ok. 1515 m). W Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej ma nazwę Przełączki za Saturnem i wysokość ok. 1340 m. Jest trawiasta. Jej północne stoki opadają do Pisaniarskiego Żlebu, południowe do Wąwozu Kraków. Z obydwu tych stron można na przełęcz wyjść bez trudności, ale prowadzące na przełęcz ścieżki zarastają już młodym lasem. W południowo-zachodnim kierunku do Wąwozu Kraków opada spod przełęczy szeroka depresja, w dolnej części przekształcająca się w żleb. Jej orograficznie prawe zbocza tworzy zalesiona grzęda, zbocza lewe natomiast opadają ściankami do Kotła pod Saturnem. Ścianki te można bez większych problemów pokonać tylko w niektórych miejscach.

Jeleni Żleb

1341 m, Tatry Zachodnie

Jeleni Żleb – żleb w zachodnich stokach grzbietu oddzielającego Dolinę Białego od Doliny Strążyskiej w Tatrach Zachodnich. Główny ciąg żlebu opada spod Niżniej Suchej Przełęczy na Wielką Rówień w południowo-wschodniej części Doliny Strążyskiej, zwanej Doliną Wielkiej Równi. Południowe obramowanie żlebu tworzy Jeleni Grzbiet, północne Koński Grzbiet. W górnej części krótki i skalisty grzbiecik odchodzący od Klasztorów dzieli żleb na dwie części. Jeleni Żleb jest szeroki, płytko wcięty i łatwy do przejścia, gdyż nie rosną w nim uciążliwe gąszcze, jak w otaczających go grzbietach. Jego zbocza są lesiste, a w górnych partiach skaliste. Z Końskiego Grzbietu opadają do nich ścianki o wysokości do kilkudziesięciu metrów.

Siwarowe Siodło

1340 m, Tatry Zachodnie

Siwarowe Siodło lub Sywarowe Siodło (ok. 1340 m) – płytka i rozległa przełęcz pomiędzy dwoma wierzchołkami w masywie Krokwi w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy głównym wierzchołkiem Krokwi (1378 m) a Małą Krokwią (1365 m). Na zachodnią stronę spod Siwarowego Siodła opada do Doliny Białego jedna z odnóg Siwarowego Żlebu, na wschodnią do Doliny Bystrej Szeroki Żleb, przy którym znajduje się klasztor Albertynów na Śpiącej Górze. Rejon przełęczy porasta las. Nazwa przełęczy i inne nazwy w jej otoczeniu pochodzą od słowa sýwar (szuwar), oznaczającego w podhalańskiej gwarze rosnące na podmokłych terenach kwaśne trawy, turzyce i sity.

Średnia Sołtysia Przełęcz

1335 m, Tatry Wysokie

Średnia Przełęcz Sołtysia (1335 m) – niewybitna przełęcz w reglowym paśmie Kop Sołtysich w polskich Tatrach Wysokich. Oddziela Zadnią Kopę Sołtysią (1420 m) od Średniej Kopy Sołtysiej (1326 m). Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do leja źródliskowego Jaworzyńskiego Żlebu, zachodnie do leja źródliskowego doliny Skalnite. Rejon przełęczy porasta las świerkowy i nie prowadzi przez nią żaden szlak turystyczny.

Wyżnia Przełęcz Białego

1331 m, Tatry Zachodnie

Wyżnia Przełęcz Białego (1331 m) – przełęcz w masywie Giewontu w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w Białym Grzbiecie pomiędzy Kalacką Kopą (ok. 1620 m) a Białą Czubką (1333 m). Dawna góralska nazwa tej przełęczy to Szałasiska, na niektórych mapach podawana jest też inna jej wysokość – 1325 m. Południowo-wschodnie stoki przełęczy opadają na polanę Kalatówki, na północno-zachodnią stronę opada z nich do Doliny Białego odnoga Żlebu pod Patyki. Wyżnia Przełęcz Białego jest bardzo płytko wcięta w grani, Biała Czubka wznosi się zaledwie 2 m powyżej siodła przełęczy. Przełęcz ma jednak znaczenie topograficzne i turystyczne, gdyż prowadzi przez nią znakowany szlak turystyczny (Ścieżka nad Reglami).

Mokra Koleba

1325 m, Tatry Zachodnie

Mokra Koleba – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Kondratowej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej położone jest w południowym zboczu Kalackiej Turni, na wysokości 1285 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 11 metrów, a jej deniwelacja 2,5 metrów.

Dolina Małej Łąki

1320 m, Tatry Zachodnie

Dolina Małej Łąki – dolina walna w polskich Tatrach Zachodnich, położona pomiędzy Doliną Bystrej i Doliną Kościeliską.

Dolina Roztoki

1317 m, Tatry Wysokie

Dolina Roztoki – dolina w Tatrach Wysokich będąca odgałęzieniem Doliny Białki. Jej górną częścią jest Dolina Pięciu Stawów Polskich.

Wyżni Kopieńcowy Przechód

1316 m, Tatry Zachodnie

Wyżni Kopieńcowy Przechód – położona na wysokości ok. 1320 m nieznaczna przełączka w północnej grani Trzydniowiańskiego Wierchu w Tatrach Zachodnich, oddzielająca grzbiet Kulawca od Małego Kopieńca (1329 m). Znajduje się tuż po południowej stronie wierzchołka Małego Kopieńca. Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do dolnej części Doliny Starorobociańskiej, zachodnie do żlebu Krowiniec (często nazywanego Krowim Żlebem), wciętego w północne stoki Trzydniowiańskiego Wierchu. Przełęcz jest całkowicie porośnięta lasem i nie prowadzi przez nią żaden szlak turystyczny. U jej wschodnich podnóży, w Dolinie Starorobociańskiej znajduje się polana Dudówka.

Jaskinia Miętusia

1313 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Miętusia – jaskinia w Dolinie Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Jest jedną z największych jaskiń w Tatrach. Zajmuje czwarte miejsce pod względem długości i ósme miejsce pod względem deniwelacji w Polsce. Jest też jaskinią o największej rozciągłości horyzontalnej w Polsce (około 1150 metrów). Ma jeden otwór wejściowy położony u podnóża Dziurawego, pomiędzy Wielką a Małą Świstówką, na wysokości 1273 metrów n.p.m. Niektóre części jaskini są słabo zbadane i udokumentowane. Długość odkrytych korytarzy wynosi 10780 metrów, a deniwelacja 305 metrów.

Przełęcz w Grzybowcu

1311 m, Tatry Zachodnie

Przełęcz w Grzybowcu (1310 m, według wcześniejszych pomiarów 1311 m) – przełęcz w Tatrach Zachodnich, oddzielająca Łysanki (1447 m) od Grzybowca. W kierunku zachodnim zbocza spod przełęczy opadają do Doliny Małej Łąki, w kierunku wschodnim do Doliny Grzybowieckiej, dnem której płynie Grzybowiecki Potok (dopływ Strążyskiego Potoku). Rejon przełęczy zbudowany jest z czerwonych łupków triasowych i jest zalesiony. Przełęczą czasami wędrują niedźwiedzie, w jej rejonie oraz w lasach Grzybowca odbywają tokowiska rzadkie ptaki głuszce.

Dolina Jarząbcza

1304 m, Tatry Zachodnie

Dolina Jarząbcza – jedna z trzech odnóg w górnej części Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Wyrzeźbiona została przez lodowiec. Jej dnem płynie Jarząbczy Potok; po połączeniu się z Wyżnim Chochołowskim Potokiem tworzą Chochołowski Potok.

Dolina Tomanowa

1304 m, Tatry Zachodnie

Dolina Tomanowa – dolina znajdująca się w polskiej części Tatr Zachodnich i stanowiąca górne, wschodnie odgałęzienie Doliny Kościeliskiej. Jest jednym z głównych odgałęzień tej doliny.

Czerwona Przełęcz

1301 m, Tatry Zachodnie

Czerwona Przełęcz (1301 m) – przełęcz pomiędzy Sarnią Skałą (1377 m) a Suchym Wierchem (1539 m) w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w grzbiecie oddzielającym Dolinę Białego od Doliny Strążyskiej. Na wschodnią stronę do Doliny Suchej (górna część Doliny Białego) opada z niej płytko wcięty żlebek, natomiast na zachodnią stronę do Doliny Strążyskiej głęboko wcięty Sarni Żleb. Przełęcz powstała w rejonie słabo odpornych na wietrzenie czerwonych łupków z okresu kajpru. Dawniej przez miejscową ludność zwana była Wolarzyskiem, obecną nazwę nadano jej w 1900 r. od koloru łupków. Prowadziły przez nią ścieżki wydeptane przez pasterzy i turystów. W 1900 r. Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało prowadzącą przez tę przełęcz Ścieżkę nad Reglami oraz altanę dla turystów, która była niszczona przez huragany.

Dolina Trzydniowiańska

1294 m, Tatry Zachodnie

Dolina Trzydniowiańska – jedno z wielu bocznych odgałęzień Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Jest to głęboko wcięta dolina pomiędzy dwoma grzbietami Trzydniowiańskiego Wierchu (1758 m n.p.m.): północnym grzbietem Kulawca, Małego i Wielkiego Kopieńca oraz północno-zachodnim zakończonym wzniesieniem zwanym Ropą. Obydwa te grzbiety opadają z Trzydniowiańskiego Wierchu do Doliny Chochołowskiej. Położona na wysokości ok. 1100–1500 m n.p.m. dolina nie była zlodowacona. Będąca głęboką kotliną Dolina Trzydniowiańska jest w dolnej części porośnięta lasem, w górnej trawiasta. Na początku XVIII w. prowadzono w niej roboty górnicze. Była wypasana, wchodziła w skład Hali Trzydniówki. Po zniesieniu wypasu trawiaste jej tereny zaczęły stopniowo zarastać kosodrzewiną. Nazywano ją Trąbową Doliną, Trzydniówką, Halą. Dnem kotliny płynie potok Ptasiniec z jednym wodospadem.

Kasprowy Stawek

1290 m, Tatry Zachodnie

Kasprowy Stawek – niewielkie jeziorko w Dolinie Kasprowej w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w zagłębieniu wału morenowego oddzielającego dolne części dwóch odnóg Doliny Kasprowej: Doliny Suchej Kasprowej i doliny Stare Szałasiska. Położony jest po zachodniej stronie tego wału, a więc przynależy do Doliny Suchej Kasprowej. Znajduje się na wschód od Myślenickich Turni, oddzielony od nich dużymi i bardzo głębokimi lejami. Zasilany jest podziemnymi dopływami, również odpływ ma podziemny. Ma owalny kształt. Wielka encyklopedia tatrzańska podaje jego rozmiary: 18 × 13 m i głębokość 1 m, ale jego wielkość i głębokość ulegają dużym zmianom. Przy niskim stanie wód czasami całkowicie zanika, natomiast przy wysokim stanie wód tworzy się obok niego drugi, mniejszy stawek. Np. w maju 2006 r.

Wielka Szczelina

1288 m, Tatry Zachodnie

Wielka Szczelina – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Ma dwa otwory wejściowe położone w skałach leżących nad Kazalnicą w Stołach, na wysokościach 1280 i 1285 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 28 metrów, a jej deniwelacja 10,30 metrów.

Długi Żleb

1286 m, Tatry Zachodnie

Długi Żleb – górne, orograficznie prawe odgałęzienie Jaworzynki w polskich Tatrach Zachodnich. Jest to żleb opadający spod Przełęczy między Kopami (1499 m), początkowo w północno-zachodnim kierunku, potem zakręcający bardziej na zachód. Wcina się między stoki Małej Kopy Królowej a stoki po przeciwległej stronie Skupniowego Upłazu. Dołączają do niego dwa mniejsze żleby: górny zwany Żlebem Wściekłych Węży (oryginalnie: Wężów) i dolny – Żłóbki. Obydwa znajdują się na północno-wschodnich stokach Małej Kopy Królowej i oddzielone są grzędą, od dołu zakończoną skałką zwaną Kogutkiem. Żleb Wściekłych Węży opada z wierzchołka Małej Kopy Królowej. Nazwę nadał mu Mariusz Zaruski (od kształtu śladu nart, jaki pozostawił za sobą po zjeździe tym żlebem). Żleb Żłóbki bierze początek około połowy wysokości stoków Małej Kopy Królowej i jest całkowicie zalesiony.

Skupniów Przechód

1283 m, Tatry Zachodnie

Skupniów Przechód (ok. 1275 m) – płytka przełęcz w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się pomiędzy Skupniowym Upłazem (ok. 1475 m) a Wysokim (1287 m). Nazwę przełęczy wprowadził Władysław Cywiński w swoim szczegółowym przewodniku Tatry. Siodło znajduje się na zalesionym terenie w grzbiecie oddzielającym Jaworzynkę od Doliny Olczyskiej. W północno-wschodnim kierunku do Doliny Olczyskiej opada spod przełęczy zalesiona depresja, w dolnej części przechodząca w suche zazwyczaj koryto potoku. W przeciwnym, południowo-wschodnim kierunku, do Jaworzynki opada depresja, górą szeroka, niżej przekształcająca się w głęboko wcięty Skupniów Żleb uchodzący na polanie Jaworzynce nieco powyżej szałasów. Przez Skupniów Przechód prowadzi bardzo popularny, znakowany szlak turystyczny.

Dolina Kasprowa

1281 m, Tatry Zachodnie

Dolina Kasprowa – dolina w polskich Tatrach Zachodnich. Jest dużym, prawostronnym odgałęzieniem Doliny Bystrej.

Wołowy Żleb

1281 m, Tatry Zachodnie

Wołowy Żleb – żleb w orograficznie lewych zboczach Doliny Miętusiej (odnoga Doliny Kościeliskiej) w Tatrach Zachodnich. Ma wylot na wysokości około 1200 m n.p.m. na zachodnim obrzeżu Wyżniej Miętusiej Równi, górą podchodzi pod Siodło za Piecem. Ma dwie orograficznie prawe odnogi podchodzące pod Rówień nad Piecem i dolną część Źródlisk. Zimą żlebem i jego odnogami schodzą lawiny. Dawniej był wypasany (tereny pasterskie Hali Miętusiej). Od czasu zaprzestania wypasu większa część żlebu uległa zalesieniu i tylko koryto żlebu jest kamienisto-trawiaste. Żleb jest suchy, woda płynie nim tylko po większych opadach. Dolna odnoga ma znaczenie dla narciarzy. Władysław Cywiński pisze: „...zimą przy dobrych śniegach, stanowi tak dla zjeżdżających na nartach, jak i na siedzeniach, szybki i wygodny wariant”.

Koński Żleb

1279 m, Tatry Zachodnie

Koński Żleb – żleb w polskich Tatrach Zachodnich po północnej stronie Giewontu. Opada z Suchego Wierchu w północno-zachodnim (z odchyleniem na zachód) kierunku, do Doliny Strążyskiej. Jego wylot znajduje się przy górnym końcu Polany Strążyskiej, na wysokości około 1050 m n.p.m. W górnej części żlebu spływa niewielki strumyk, niżej zanika w podłożu porowatych skał węglanowych budujących ten rejon Tatr. Na północ od Końskiego Żlebu znajduje się drugi, równoległy Sarni Żleb opadający spod Czerwonej Przełęczy również do Doliny Strążyskiej. Pomiędzy tymi żlebami prowadzi Ścieżka nad Reglami, odcinek z Czerwonej Przełęczy do Doliny Strążyskiej. W Końskim Żlebie i jego najbliższej okolicy rośnie kilka rzadkich w Polsce gatunków roślin: rozrzutka alpejska, jarząb nieszpułkowy, irga kutnerowata i obuwik pospolity.

Kościół

1279 m, Tatry Zachodnie

Kościół – formacja skalna w orograficznie prawych zboczach Wąwozu Kraków w polskich Tatrach Zachodnich. Stanowi dolną część opadającej do Rynku w Wąwozie Kraków Ptakowej Turni, znajdującej się zakończeniu południowo-zachodniej grzędy Upłazkowej Turni. Jest to pionowa ściana o wysokości około 50 m, w dolnej części mająca przewieszenie o głębokości około 8 m. W przewieszeniu tym znajduje się nyża o długości około 60 m, wysokości około 12 m, od góry mająca okap o głębokości około 8 m (tyle co przewieszenie ściany). W nyży jest kilka bloków skalnych. Największy z nich ma wysokość około 4 m. Są to tzw. Święci. Nazwa pochodzi od tego, że formacja oglądana z dalsza przypomina kościół z posągami świętych. Okap nad nimi nazywa się Okapem nad Świętymi, całą zaś formację Władysław Cywiński w 3. tomie przewodnika Tatry nazywa „skalnym tworem”.

Wyżni Zbójnicki Przechód

1273 m, Tatry Zachodnie

Zbójnicki Przechód – dwie przełęcze w północno-zachodnich stokach Gubalca w polskich Tatrach Zachodnich: Wyżni Zbójnicki Przechód – szerokie i zalesione siodło (wiatrołomy obsadzone modrzewiem) w północno-zachodniej grzędzie Gubalca opadającej do Doliny Kościeliskiej. Znajduje się pomiędzy wierzchołkiem Gubalca (1550 m) a Zbójnicką Turnią, która wznosi się około 15 m powyżej siodła przełęczy. Niżni Zbójnicki Przechód. Znajduje się w tej samej grzędzie, pomiędzy Zbójnicką Turnią a mniejszą i niżej położoną Zbójnicką Igłą. Zbójnicka Turnia wznosi się nad Niżnim Zbójnickim Przechodem uskokiem o wysokości około 40 m. Z lesistego grzbietu powyżej Wyżniego Zbójnickiego Przechodu opada do Wąwozu Kraków (na Plac pod Ratuszem) zalesiony żleb.

Dolina Goryczkowa

1271 m, Tatry Zachodnie

Dolina Goryczkowa – dolina w Tatrach Zachodnich, będąca odgałęzieniem Doliny Bystrej.

Wyżnie Stanikowe Siodło

1271 m, Tatry Zachodnie

Wyżnie Stanikowe Siodło – położona na wysokości około 1275 m niewybitna przełęcz pomiędzy Hrubym Reglem (1339 m) a Czerwonym Gronikiem (1294 m) w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w grzbiecie ograniczającym od południa dolinkę Staników Żleb, na wschodnim skraju zarastającej polany Jaworzynka Miętusia. Rejon przełęczy porasta las.

Dolina Starorobociańska

1264 m, Tatry Zachodnie

Dolina Starorobociańska (Dolina Starej Roboty) – największe, orograficznie prawe odgałęzienie Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich.

Jaskinia Skoruszowa

1262 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Skoruszowa (Kominowa) – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Ma dwa otwory wejściowe znajdujące się na wschodnim zboczu Wąwozu Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni, poniżej Jaskini Jagnięcej, na wysokościach 1236 i 1238 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 23 metry, a jej deniwelacja 8 metrów.

Dudzia Dziura

1261 m, Tatry Zachodnie

Dudzia Dziura – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w Wąwozie Kraków, na stoku Żaru poniżej Wielkiej Turni, na wysokości 1201 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 23 metry, a jej deniwelacja 6 metrów.

Jaskinia Goryczkowa

1255 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Goryczkowa (w Kasprowej I) – jaskinia w rejonie Myślenickich Turni w Dolinie Goryczkowej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się u północno-zachodniego podnóża Myślenickich Turni na wysokości 1263 m n.p.m. Nieco na północ od jaskini położone jest Goryczkowe Wywierzysko. Otwór wejściowy znajduje się około 40 metrów nad dnem doliny, a 25 metrów powyżej starej nartostrady, pod najniższą ścianką Myślenickich Turni. Długość jaskini wynosi 605 metrów, a jej głębokość 31 metrów. Tuż ponad Jaskinią Goryczkową znajduje się druga jaskinia, Myślenicka Dziura.

Jaskinia Przeziorowa

1254 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Przeziorowa – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Główne wejście do niej znajduje się w zboczu Gubalca na wysokości 1229 metrów n.p.m. Położone jest dokładnie na wprost Raptawickiej Turni, po przeciwległej stronie żlebu od Jaskini za Smrekiem, powyżej Schronu pod Przeziorową. Długość jaskini wynosi 420 metrów, deniwelacja 17,7 metrów. Jaskinia ma cztery otwory, które przypominają przeziory, czyli w gwarze podhalańskiej otwory w tylnej ścianie izby, przez które można zobaczyć co się dzieje z tyłu domu. Stąd nazwa jaskini.

Wołoszyński Stawek

1254 m, Tatry Wysokie

Wołoszyński Stawek – niewielkie, okresowe jeziorko morenowe położone kilkadziesiąt metrów na północ od Polany pod Wołoszynem w Tatrach Wysokich, na wysokości około 1245 m n.p.m. Przy niskim stanie wody początkowo rozdziela się na dwa stawki, a następnie wysycha, choć rzadko w zupełności. Zazwyczaj jego długość i szerokość wynoszą po kilkanaście metrów.

Ornaczański Żleb

1253 m, Tatry Zachodnie

Ornaczański Żleb – wielki żleb na wschodnich stokach Ornaku w Tatrach Zachodnich. Opada w północno-wschodnim kierunku spod Ornaczańskiej Przełęczy do Wielkiej Polany Ornaczańskiej znajdującej się w Dolinie Pyszniańskiej, będącej górną częścią Doliny Kościeliskiej. Orograficznie prawe obramowanie żlebu tworzy grzbiet Jaworzynki, lewe Skoruśniak. Żleb mający charakter wąskiej kotliny między dwoma grzbietami górskimi jest w większości zalesiony, jedynie powyżej górnej granicy lasu jest trawiasty. Dolna część koryta jest piarżysto-kamienista. Jego dnem spływa z Ornaku Ornaczański Potok wpadający na Wielkiej Polanie Ornaczańskiej do Pyszniańskiego Potoku. W rejonie tego żlebu i również sąsiedniego Żlebu pod Banie istniały niegdyś kopalnie rud metali.

Jaskinia przy Perci

1251 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia przy Perci (Dziura pod Kominową, Dziura przy Ścieżce) – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej położone jest w Wąwozie Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni, w pobliżu Jaskini Skoruszowej, poniżej Jaskini nad Percią, na wysokości 1225 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 17 metrów, a jej deniwelacja 3 metry.

Jaskinia Kalacka

1239 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Kalacka (Grota Kalatowska, Jaskinia Kalacka Wyżnia) – jaskinia położona w Dolinie Bystrej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się na wschodnim zboczu Kalackiej Turni opadającym na polanę Kalatówki, powyżej Wywierzyska Bystrej, nieco powyżej znakowanego szlaku turystycznego do Doliny Kondratowej, na wysokości 1230 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 405 metrów (w tym 60 metrów szacowanych), a jej deniwelacja 19 metrów.

Jaskinia Kasprowa Niżnia

1239 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Kasprowa Niżnia (W Kasprowej II, Kasprowa Dolna, Dziura za Polaną, Kasprowa Grota) – jaskinia położona u podnóża Zawraciku Kasprowego w Dolinie Kasprowej w Tatrach Zachodnich na wysokości 1228 metrów n.p.m. Długość zbadanych korytarzy jaskini wynosiła w kwietniu 2016 roku 3100 metrów, a jej deniwelacja 47 metrów.

Spękana Szczelina

1239 m, Tatry Zachodnie

Spękana Szczelina – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej położone jest w Wąwozie Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni, w pobliżu Jaskini przy Perci, na wysokości 1230 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 11,5 metrów, a jej deniwelacja 5 metrów.

Jaskinia nad Percią

1238 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia nad Percią – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w Wąwozie Kraków, w skałce na stokach Upłazkowej Turni, powyżej Jaskini przy Perci, na wysokości 1240 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 15 metrów, a jej deniwelacja 5,5 metrów.

Dolina Lejowa

1236 m, Tatry Zachodnie

Dolina Lejowa – dolina reglowa w polskich Tatrach Zachodnich, położona pomiędzy Doliną Kościeliską a Doliną Chochołowską. Jest środkową odnogą doliny Czarnego Dunajca.

Żleb pod Wrótka

1230 m, Tatry Zachodnie

Żleb pod Wrótka – żleb w Dolinie Białego w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się we wschodniej, górnej i pozbawionej własnej nazwy odnodze tej doliny. Opada spod przełęczy Wrótka (1579 m) w północno-wschodnim kierunku. Niżej łączy się ze schodzącym spod Niżniej Przełęczy Białego Żlebem pod Patyki. Następuje to w miejscu, gdzie znakowany szlak turystyczny opuszcza dno Doliny Białego i idzie w kierunku Przełączki za Igłą. Żleb ma długość około 1 km i na całej swojej długości jest głęboko wcięty i wąski. Brak na nim natomiast większych progów, jest tylko kilka niewielkich z małymi wodospadami. Orograficznie lewe obramowanie żlebu tworzy grzbiet odchodzący na północ ze wschodniej grani nieco poniżej Turni nad Białem, który poprzez Zameczki i Igłę opada do dna Doliny Białego. Prawe zbocza żlebu tworzy Biały Grzbiet.

Arkada

1228 m, Tatry Zachodnie

Arkada (Most, Brama) – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Ma dwa otwory wejściowe znajdujące się we wschodnim zboczu Wąwozu Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni, w tym samym żlebie co Dziura pod Arkadą, Jaskinia nad Arkadą i Schron przy Arkadzie, na wysokościach 1194 i 1201 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 8 metrów, a jej deniwelacja 7 metrów.

Mała Gawra

1228 m, Tatry Zachodnie

Mała Gawra – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej położone jest w Wąwozie Kraków, w zboczu Upłazkowej Turni opadającym do Upłazkowego Kotła, w pobliżu jaskini Gawra i Jaskini Jagnięcej, na wysokości 1300 metrów n.p.m. (1305 metrów n.p.m.) Długość jaskini wynosi 6 metrów, a jej deniwelacja 2 metry.

Jaskinia nad Arkadą

1226 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia nad Arkadą (Nad Mostem, Za Bramą, Za Arkadą, Arkada) – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się we wschodnim zboczu Wąwozu Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni, w tym samym żlebie co jaskinia Arkada, Dziura pod Arkadą i Schron przy Arkadzie, na wysokości 1206 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 21 metrów, a jej deniwelacja 8 metrów.

Schron przy Arkadzie

1226 m, Tatry Zachodnie

Schron przy Arkadzie (Szczelina przy Arkadzie, Dziura pod Arkadą) – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się we wschodnim zboczu Wąwozu Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni, w pobliżu jaskini Arkada, Dziura pod Arkadą i Jaskini nad Arkadą, na wysokości 1200 metrów n.p.m. Jaskinia jest pozioma, a jej długość wynosi 6 metrów.

Smreczyński Staw

1226 m, Tatry Zachodnie

Smreczyński Staw – polodowcowe jezioro morenowe w polskich Tatrach Zachodnich. Nazwa pochodzi od dawnej Hali Smreczyny.

Niżni Zbójnicki Przechód

1218 m, Tatry Zachodnie

Zbójnicki Przechód – dwie przełęcze w północno-zachodnich stokach Gubalca w polskich Tatrach Zachodnich: Wyżni Zbójnicki Przechód – szerokie i zalesione siodło (wiatrołomy obsadzone modrzewiem) w północno-zachodniej grzędzie Gubalca opadającej do Doliny Kościeliskiej. Znajduje się pomiędzy wierzchołkiem Gubalca (1550 m) a Zbójnicką Turnią, która wznosi się około 15 m powyżej siodła przełęczy. Niżni Zbójnicki Przechód. Znajduje się w tej samej grzędzie, pomiędzy Zbójnicką Turnią a mniejszą i niżej położoną Zbójnicką Igłą. Zbójnicka Turnia wznosi się nad Niżnim Zbójnickim Przechodem uskokiem o wysokości około 40 m. Z lesistego grzbietu powyżej Wyżniego Zbójnickiego Przechodu opada do Wąwozu Kraków (na Plac pod Ratuszem) zalesiony żleb.

Szeroki Żleb

1218 m, Tatry Zachodnie

Szeroki Żleb – orograficznie lewa odnoga Doliny Miętusiej w polskich Tatrach Zachodnich. Jest to wąska dolinka wcinająca się w północne stoki Upłaziańskiej Kopki (1460 m). Ma wylot na wysokości 1015 m n.p.m., mniej więcej na wprost wylotu Gronikowskiego Żlebu. Początkowo biegnie w południowo-wschodnim kierunku, potem zakręca w kierunku południowym i dochodzi do wysokości ok. 1350 m. Jest całkowicie zalesiona. U jej wylotu wypływają źródła zasilające Miętusi Potok, powyżej nich dnem dolinki woda płynie tylko okresowo. Szerokim Żlebem nie prowadzi żaden szlak turystyczny, jedynie czarny szlak (Ścieżka nad Reglami) przechodzi tuż nad jego wylotem. Dawniej Szerokim Żlebem prowadziła ścieżka, obecnie wyraźna tylko w dolnej części, górą już całkowicie zanikła.

Ukryty Schron

1218 m, Tatry Zachodnie

Ukryty Schron – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się we wschodnim zboczu Wąwozu Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni, na wysokości 1174 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 5 metrów, a jej deniwelacja 1 metr.

Dolina Iwaniacka

1217 m, Tatry Zachodnie

Dolina Iwaniacka – dolina w Tatrach Zachodnich pomiędzy stokami Kominiarskiego Wierchu i Ornaku, zbiegająca spod Iwaniackiej Przełęczy (1459 m n.p.m.) do Doliny Starorobociańskiej. Jej wylot znajduje się na wysokości ok. 1085 m. Nazwa doliny pochodzi od polany Iwanówka, znajdującej przy wylocie doliny, na jej północnym stoku. Dawniej dolina była wypasana, wchodziła w skład hali Iwanówka. Dolina wycięta jest głównie w czerwonych piaskowcach kwarcystycznych. Jej dnem spływa Iwaniacki Potok uchodzący do Starorobociańskiego Potoku. Miejscami gubi on wodę, która wsiąka w przepuszczalne podłoże. Cała dolina jest porośnięta świerkowym lasem. W dolinie znajduje się kilkanaście niewielkich jaskiń, m.in. Schronisko pod Dziobem I, Schronisko pod Dziobem II, Schronisko pod Dziobem III, Schron Zachodni w Iwanówce, Szczelina w Iwanówce i Schron w Ścianie pod Szczytem.

Dolina Sucha

1215 m, Tatry Zachodnie

Dolina Sucha Giewoncka – górne, zachodnie odgałęzienie Doliny Białego w polskich Tatrach Zachodnich. Ciągnie się od miejsca, w którym Biały Potok rozgałęzia się na dwa potoki aż po grań Długiego Giewontu. W górnej części rozgałęzia się na dwa żleby: Skośny Żleb i Potargany Żleb. Orograficznie lewe zbocza Doliny Suchej tworzy Juhaska Turnia, Wyżnia Sucha Przełęcz, Sucha Czubka, Niżnia Sucha Przełęcz, Suchy Wierch, Czerwona Przełęcz, Sarnia Skała i jej północno-wschodnia grań opadająca do Łomika. Zbocza prawe tworzy grzbiet odbiegający ze wschodniej grani Turni nad Białem w północnym kierunku przez Zameczki i Igłę i kończący się zalesionym stokiem, u podnóży którego Dolina Białego rozgałęzia się. Dnem doliny spływa jeden ze źródłowych cieków Białego Potoku. Niewielkie potoczki spływają również dolną częścią Skośnego Żlebu i Potarganego Żlebu.

Dolina Bystrej

1209 m, Tatry Zachodnie

Dolina Bystrej, rzadziej Dolina Bystrego Potoku – walna dolina w polskich Tatrach Zachodnich, której wylot znajduje się w Kotlinie Zakopiańskiej pomiędzy stokami Nosala i Krokwi.

Dziura pod Arkadą

1208 m, Tatry Zachodnie

Dziura pod Arkadą (Jaskinia pod Bramą) – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się we wschodnim zboczu Wąwozu Kraków, w stoku opadającym spod Upłazkowej Turni, w tym samym żlebie co Arkada, Jaskinia nad Arkadą i Schron przy Arkadzie, na wysokości 1187 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 5,5 metrów, a jej deniwelacja 1 metr.

Kopieńcowy Przechód

1205 m, Tatry Zachodnie

Kopieńcowy Przechód – położona na wysokości 1205 m przełęcz w zakończeniu północnej grani Trzydniowiańskiego Wierchu, pomiędzy Wielkim Kopieńcem (1257 m) a Małym Kopieńcem (1329 m) w polskich Tatrach Zachodnich. Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do dolnej części Doliny Starorobociańskiej, zachodnie do żlebu Krowiniec (często nazywanego Krowim Żlebem), wciętego w północne stoki Trzydniowiańskiego Wierchu. Przełęcz jest całkowicie porośnięta lasem i nie prowadzi przez nią żaden szlak turystyczny.

Mała Dolinka

1204 m, Tatry Zachodnie

Mała Dolinka – jedna z dwóch górnych odnóg (zachodnia) Doliny Strążyskiej położonych ponad wodospadem Siklawica. Od wschodniej strony opadają do niej zbocza Styrżnika, od zachodu Małego Bacucha i Wielkiego Bacucha, od południa cały horyzont przesłaniają potężne ściany Giewontu. Do górnych odnóg Małej Dolinki uchodzą 3 wielkie żleby: Żleb Szczerby, Żleb Kirkora i Warzecha. Oprócz tych dobrze znanych żlebów wpadają do Małej Dolinki jeszcze dwa mniejsze i mniej znane żleby: Styrżnikowy Żleb ze Styrżnika i Cisowy Żleb z Grzybowca. W dolince, u podnóża Żlebu Kirkora, znajduje się jaskinia Szczelina w Żlebie Kirkora. Mała Dolinka dawniej była dość często zwiedzana, prowadził nią bowiem znakowany szlak turystyczny przez żleb Warzecha i przełęcz Bacug na Giewont. Z rzadka bywali w niej taternicy zdobywający północne ściany masywu Giewontu.

Dolina Wielkiej Równi

1202 m, Tatry Zachodnie

Dolina Wielkiej Równi lub Dolinka do Bani – wschodnia, górna odnoga Doliny Strążyskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Pierwszą nazwę podaje Wielka encyklopedia tatrzańska, nazwa ta pochodzi od znajdującej się w dolinie Wielkiej Równi. Władysław Cywiński używa nazwy Dolinka do Bani i nazwa ta pochodzi od istniejących tutaj dawniej bani, czyli kopalni rud. Dolinka położona jest pod ścianami Długiego Giewontu. Jej zachodnie zbocza tworzy zalesiony, krótki i stromy grzbiet Styrżnika opadający od ścian Długiego Giewontu w północno-zachodnim kierunku do Siklawicy. Oddziela on Dolinę Wielkiej Równi od Małej Dolinki – drugiego odgałęzienia Doliny Strążyskiej, również położonego pod ścianami Giewontu.

Wąwóz Kraków

1200 m, Tatry Zachodnie

Wąwóz Kraków lub Kraków – boczna, orograficznie prawa odnoga Doliny Kościeliskiej w polskich Tatrach Zachodnich, wcięta głęboko w stoki masywu Ciemniaka i Upłaziańskiej Kopy.

Goryczkowe Wywierzysko

1198 m, Tatry Zachodnie

Goryczkowe Wywierzysko – duże wywierzysko znajdujące się w dolnej części Doliny Goryczkowej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się na wysokości ok. 1176 m n.p.m. Ma wydajność ok. 500 l/s, a wypływająca z niego woda ma stałą przez cały rok temperaturę 5 °C. Zasila ona Goryczkowy Potok, który od tego miejsca ma stały przepływ, powyżej wywierzyska ma charakter okresowego potoku. Goryczkowe Wywierzysko znajduje się u podnóża wapiennych ścian Myślenickich Turni. Wywierzysko to nie tylko odwadnia krasowe ściany Myślenickich Turni, ale zasilane jest także wodą pochodzącą z dość odległego ponoru poniżej Litworowego Stawu Gąsienicowego w Dolinie Gąsienicowej. Woda ta przepływa więc popod cały masyw Kasprowego Wierchu. Badania wykazały, że potrzebny jest na to czas 13–24 godz., zależnie od pory roku.

Jaskinia Bystrej

1192 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Bystrej, dawniej także Niżnia Kalacka Jaskinia – jaskinia położona w Tatrach Zachodnich w Dolinie Bystrej, u podnóża Kalackiej Turni. Razem z Jaskinią Kalacką i Jaskinią Dudnicą stanowi część systemu odwadniającego masyw Giewontu.

Wywierzysko Bystrej

1192 m, Tatry Zachodnie

Wywierzysko Bystrej, nazywane także Kalackim Wywierzyskiem – dwa duże i położone blisko siebie (50 m) wywierzyska, znajdujące się w Dolinie Bystrej w Tatrach Zachodnich. Położone są na wysokości ok. 1175 i 1165 m n.p.m. na wschodnich zboczach Kalackiej Turni, tuż poniżej Kondrackich Rówienek. Woda wypływa poprzez jaskinię Dudnica z wapieni przysypanych morenowymi głazami. Wywierzyska te odwadniają głównie masyw Giewontu. Mają wydajność ok. 200 l/s, a wypływająca z nich woda ma prawie stałą przez cały rok temperaturę 4,1 °C. Zasila potok Bystra, płynący dnem Doliny Bystrej. Tuż poniżej wypływu z górnego wywierzyska dołącza koryto zazwyczaj suchego Kondratowego Potoku. Wywierzyska Bystrej nie są dostępne dla turystów. Znajdują się w lesie, ok. 50 m poniżej niebieskiego szlaku turystycznego z Kuźnic przez Kalatówki na Doliną Kondratową.

Jaskinia Wołoszyńska Niżnia

1185 m, Tatry Wysokie

Jaskinia Wołoszyńska Niżnia (Wołoszyńska Dolna, Wołoszyńska Jaskinia) – jaskinia w Dolinie Białki w Tatrach Wysokich. Wejście do niej znajduje się we wschodnim zboczu Wołoszyna 20 metrów poniżej Jaskini Wołoszyńskiej Wyżniej na wysokości 1130 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 46,4 metra, a jej deniwelacja 15,7 metra.

Jaskinia Wołoszyńska Wyżnia

1185 m, Tatry Wysokie

Jaskinia Wołoszyńska Wyżnia (Wołoszyńska Górna, Wołoszyńska Jaskinia) – jaskinia w Dolinie Białki w Tatrach Wysokich. Wejście do niej znajduje się we wschodnim zboczu Wołoszyna na wysokości 1150 metrów n.p.m., 20 metrów powyżej Jaskini Wołoszyńskiej Niżniej. Długość jaskini wynosi 44 metry, a jej deniwelacja 10,2 metra.

Dudnica

1181 m, Tatry Zachodnie

Dudnica (Elektrownia, Mała Jaskinia) – jaskinia w Dolinie Bystrej w Tatrach Zachodnich. Ma dwa, blisko siebie znajdujące się, otwory wejściowe u podnóża Kalackiej Turni na wysokości 1181 metrów n.p.m. niedaleko wylotu Jaskini Bystrej. Długość jaskini wynosi 185 metrów, a deniwelacja 12 metrów.

Żleb pod Patyki

1179 m, Tatry Zachodnie

Żleb pod Patyki – żleb w Dolinie Białego w polskich Tatrach Zachodnich. Opada spod Niżniej Przełęczy Białego (1305 m) w zachodnim kierunku do górnej, wschodniej części Doliny Białego. Ma wylot na wysokości około 1070 m, w miejscu, w którym żółty szlak turystyczny prowadzący od wylotu Doliny Białego w górę ostro zakręca w prawo – na zachód. Szlak ten przekracza wylot Żlebu pod Patyki. Długość żlebu wynosi 620 m, a jego nazwa pochodzi od dawnej nazwy Przełęczy Białego (Przełęcz na Patykach). Żleb jest zalesiony i znajduje się na obszarze ochrony ścisłej Zakopiańskie Regle.

Przełączka za Igłą

1176 m, Tatry Zachodnie

Przełączka za Igłą – zalesiona przełączka w Dolinie Białego w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w dolnej części bezimiennego grzbietu o długości około 1,5 km, który odgałęzia się od grani Długiego Giewontu około 200 m na zachód od Wrótek i opada w kierunku północnym do Doliny Białego, dzieląc jej górną część na dwie odnogi. W grzbiecie tym, w kolejności z południa na północ kolejno wyróżnia się: Zameczki, Przełączkę za Igłą i Igłę. Wschodnie stoki Przełączki za Igłą opadają do głównego ciągu Doliny Białego, zachodnie do jej odnogi – Doliny Suchej. Przez Przełączkę za Igłą prowadzi znakowany szlak turystyczny. Szlaki turystyczne wylot doliny Białego – Przełączka za Igłą – Ścieżka nad Reglami. Czas przejścia: 1:10 h, ↓ 55 min.

Szeroki Żleb

1176 m, Tatry Zachodnie

Szeroki Żleb – żlebowata dolinka w masywie Krokwi w polskich Tatrach Zachodnich. Charakter żlebu mają tylko dwa koryta w jej górnej części; jedno opada z północno-wschodnich stoków Małej Krokwi (1365 m), drugie spod przełęczy Siwarowe Siodło. Wkrótce łączą się w jedną wąską dolinkę dość łagodnie opadającą w północno-wschodnim kierunku. U podnóży południowo-wschodniego ramienia Krokwi dolinka ta ostro zmienia kierunek na południowo-wschodni, potem znów na północno-wschodni. Dnem Szerokiego Żlebu spływa niewielki potok, który w Kuźnicach uchodzi do Bystrej (na wysokości 1001 m). Orograficznie lewe zbocza Suchego Żlebu tworzy grzbiet Mała Krokiew – Siwarowe Siodło – główny wierzchołek Krokwi oraz jej północno-wschodni grzbiet, niżej zakręcający w południowo-wschodnim kierunku.

Samkowe Siodło

1173 m, Tatry Zachodnie

Samkowe Siodło – przełęcz pomiędzy Samkowym Zwornikiem (1317 m) a Samkową Czubą (1189 m) w północno-wschodnim grzbiecie Łysanek w polskich Tatrach Zachodnich. Cały rejon przełęczy porastają lasy. Zachodnie stoki opadają do Suchego Żlebu, ze wschodnich natomiast do Doliny Strążyskiej opada Samkowy Żleb – w górnej części depresja, w dolnej przechodząca w żleb. W rejonie tej depresji znajdują się najlepiej w całych polskich Tatrach zachowane płaty naturalnego lasu bukowo-jodłowego. Nazwa pochodzi od Samkowej Czuby, źródłem zaś tej nazwy jest podhalańskie nazwisko lub przezwisko Samek.

Żleb pod Wysranki

1168 m, Tatry Zachodnie

Żleb pod Wysranki – duży żleb i dolinka po wschodniej stronie Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Ma wylot tuż ponad polaną Stare Kościeliska, poniżej mostka i Lodowego Źródła.

Jaskinia Zimna

1155 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Zimna (Duda, Jaskinia Biała, Biała nad Łukami) – jaskinia położona w Tatrach Zachodnich we wschodnich zboczach Doliny Kościeliskiej, nieopodal turystycznie udostępnionej Jaskini Mroźnej. Ma dwa otwory wejściowe położone w skałkach Organów: dolny (główny) na wysokości 1120 metrów n.p.m. i górny (Jaskinia Biała) na wysokości 1260 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 5420 metrów, a deniwelacja 176 metrów. Zajmuje ona obecnie 12. miejsce pod względem głębokości i 8. miejsce pod względem długości w Tatrach Polskich. Około 60 metrów poniżej niej znajduje się Jaskinia Naciekowa.

Dolina Chochołowska

1151 m, Tatry Zachodnie

Dolina Chochołowska – najdłuższa i największa dolina w polskich Tatrach, znajdująca się na zachodnim skraju polskich Tatr Zachodnich i stanowiąca orograficznie lewą odnogę doliny Czarnego Dunajca. Zajmuje obszar ponad 35 km² i ma długość ok. 10 km. Jest doliną walną. Administracyjnie leży na terenie wsi Witów.

Dolina Grzybowiecka

1151 m, Tatry Zachodnie

Dolina Grzybowiecka – dolina w Tatrach Zachodnich opadająca spod Przełęczy w Grzybowcu do Doliny Strążyskiej i będąca jej górną odnogą. Zbocza Doliny Grzybowieckiej tworzy górna część północno-wschodniego grzbietu Łysanek oraz północne stoki Grzybowca z Wielkim Bacugiem. Dolina jest całkowicie zalesiona, jej dnem płynie Grzybowiecki Potok, uchodzący do Strążyskiego Potoku. W lesie na zboczach Łysanek znajdują się oryginalnego kształtu wapienne skały zwane Czarną Turnią i Kapeluszami, zaś w grani grzbietu Jatki. Nazwa doliny pochodzi od wznoszącego się po południowej stronie nad doliną grzbietu zwanego Grzybowcem.

Jaskinia Raptawicka

1146 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Raptawicka – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach. Wraz z Jaskinią Mylną i Jaskinią Obłazkową stanowi system Jaskiń Pawlikowskiego. Ścieżka prowadząca do niej jest w odległości 4,4 km od Kir, 100 m powyżej Skały Pisanej, w Raptawickiej Turni, po zachodniej stronie doliny. Otwór jaskini, położony ok. 180 m powyżej koryta Kościeliskiego Potoku (1146 m n.p.m.), widoczny jest z drogi prowadzącej dnem doliny. Jaskinię można zwiedzać samodzielnie, bez przewodnika, jednak niezbędne jest posiadanie źródła światła. Wewnątrz panuje niska temperatura.

Dolina Kryta

1145 m, Tatry Zachodnie

Dolina Kryta – dolina będąca bocznym, zachodnim odgałęzieniem Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Jej wylot znajduje się nieco poniżej polany Huciska, sama zaś kręta dolina ciągnie się aż pod Furkaskę (1491 m) w granicznym polsko-słowackim grzbiecie zbiegającym od Bobrowca na północ. Od sąsiedniej na południe Doliny Długiej oddzielona jest niewysokim, lesistym grzbietem Pośrednie. Od północnej strony jej zbocza tworzy grzbiet z Tyrałową Czubą (1401 m) i Krytą Czubą (1246 m), za którym znajdują się Wielkie Koryciska. Dnem spływa potok będący dopływem Chochołowskiego Potoku. Dolinę Krytą porasta las. U jej wylotu znajduje się niewielka Kryta Polana. Pod szczytem Tyrałowej Czuby znajduje się polana Tyrałówka. Obydwie te polany wchodziły w skład Hali Krytej, nazywanej także Halą Krytą – Koryciska – Tyrałówka.

Sarni Żleb

1142 m, Tatry Zachodnie

Sarni Żleb – żleb w Dolinie Strążyskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Opada spod Czerwonej Przełęczy w zachodnim kierunku (z niewielkim odchyleniem na północ). Jego wylot znajduje się nieco poniżej Polany Strążyskiej, na wysokości około 1020 m n.p.m. Żlebem spływa niewielki strumyk uchodzący do Strążyskiego Potoku. Żleb jest całkowicie porośnięty lasem. Jest to głęboko wcięty i całkowicie zalesiony żleb. Od południowej strony jego zbocza tworzy Sarni Grzbiet, od północnej zachodnie stoki Sarniej Skały. Sarnim Żlebem prowadzi Ścieżka nad Reglami, odcinek z Czerwonej Przełęczy do Doliny Strążyskiej, ale nie jego dnem, lecz zboczami Sarniego Grzbietu.

Jaskinia Naciekowa

1141 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Naciekowa – jaskinia we wschodnich zboczach Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Położona jest w dolomitowo-wapiennym masywie Organów, ok. 60 m powyżej Jaskini Zimnej, w pobliżu Zbójnickiej Nyży, Jaskini pod Ostrewką i Jaskini Krwawego Nosa, obok Schronu przy Naciekowej i Korytarza do Naciekowej. Jest to jaskinia rozwinięta horyzontalnie, o trzech otworach wejściowych położonych na wysokościach 1188 m (otwór główny), 1199 m, 1180 m n.p.m.. Jej długość wynosi 1210 metrów, a deniwelacja 97 metrów. Jaskinia słynie z licznych nacieków, które wśród tatrzańskich jaskiń należą do najlepiej rozwiniętych. Od nacieków tych pochodzi nazwa jaskini.

Upłaziański Żleb

1141 m, Tatry Zachodnie

Upłaziański Żleb – żleb w orograficznie prawych zboczach Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Ma wylot przy górnym końcu polany Stare Kościeliska. Jest to kręty żleb wcinający się w południowo-zachodnie stoki Adamicy. Ma dwie, orograficznie lewe i krótkie odnogi schodzące z szerokiej grzędy oddzielającej Upłaziański Żleb od Żlebu pod Wysranki. Jest całkowicie zalesiony i prowadzi nim (z Doliny Kościeliskiej do połączenia z czerwonym znakowanym szlakiem na Czerwone Wierchy) nieznakowana ścieżka opisana w szczegółowym przewodniku Tatry Władysława Cywińskiego. Dolną częścią żlebu biegnie znakowany szlak turystyczny do udostępnionej turystycznie Jaskini Mroźnej.

Głębowiec

1140 m, Tatry Zachodnie

Głębowiec – dolina będąca bocznym, zachodnim odgałęzieniem Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Wcięta jest głęboko pomiędzy północne stoki Bobrowca i Hrubasa a południowe stoki Parzątczaka i Jaworzyńskiego Przysłopu. W zboczach północnych znajduje się kilka żlebów: Skrajniak, Szeroki Żleb, Ciemny Żleb i Dwojakowy Żleb. Wylot doliny znajduje się nieco powyżej Polany pod Jaworki, naprzeciwko wylotu Doliny Dudowej, w górnym swoim końcu Głębowiec podchodzi pod Juraniową Przełęcz (1375 m). Na dnie doliny znajduje się koryto potoku Głęboka Woda, który na większej części swojej długości jest potokiem okresowym. Dolina jest niemal w całości porośnięta lasem. Dawniej była wypasana, wchodziła w skład Hali Jaworzyna pod Furkaską. Nie jest udostępniona turystycznie. Z rzadkich w Polsce roślin stwierdzono tutaj występowanie m.in. złoci małej i zarzyczki górskiej. W 1948 r. prof.

Dolinka Chłabowska

1123 m, Tatry Zachodnie

Dolinka Chłabowska – dolina reglowa w polskich Tatrach Zachodnich, znajdująca się pomiędzy Doliną Olczyską i Doliną Suchej Wody. Nazwę wprowadził Władysław Cywiński, dawniej dolina ta nie miała nazwy. Dolinka sięga górą pod Przysłop Olczyski, od południa opierając się o Królowy Grzbiet, od zachodu o Wielki Kopieniec i Mały Kopieniec. Od wschodu jej ograniczenie tworzy niska i podłużna wypukłość odgałęziająca się od Królowego Grzbietu kilkadziesiąt metrów na wschód od Wielkiej Szatry i ciągnąca się po Toporową Cyrhlę. Dolina ma wylot na wysokości ok. 975 m n.p.m. przy wielkim zakręcie drogi Oswalda Balzera pomiędzy Jaszczurówką a Toporową Cyrhlą. Około 200 m poniżej znajduje się wylot Doliny Suchej opadającej z Przełęczy między Kopieńcami i będącej odnogą Dolinki Chłabowskiej. Jest to już poniżej Tatr, za umowną granicę których w tym miejscu uznaje się drogę Oswalda Balzera.

Jaskinia Obłazkowa

1122 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Obłazkowa – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wraz z Jaskinią Mylną i Jaskinią Raptawicką jest częścią systemu Jaskinie Pawlikowskiego. Znajduje się u podnóża wapiennej turni, zwanej Raptawicką Turnią, po zachodniej stronie doliny, na wysokości 1096 m n.p.m., 130 m nad korytem Kościeliskiego Potoku. Ścieżka prowadząca do niej znajduje się w odległości 4,4 km od Kir, 100 m powyżej Skały Pisanej. Udostępniona jest dla turystów, można ją zwiedzać samodzielnie, bez przewodnika, przez cały rok. Wewnątrz jaskini panuje niska temperatura. Jaskini Obłazkowej nie należy mylić z Jaskinią Obłazową, znaną z odkryć archeologicznych.

Siklawica

1122 m, Tatry Zachodnie

Siklawica – wodospad w Tatrach Zachodnich, w górnej części Doliny Strążyskiej (według kryteriów ściśle geograficznych już na obszarze Małej Dolinki), pod północną ścianą Giewontu. Wodospad opada z dwóch prawie pionowo nachylonych ścian (pod kątem 80°). Jest to wodospad dwuczęściowy.Wysokość dolnej części wynosi 12 m, górnej również 12 m. W niewielkiej odległości nad górną częścią jest jeszcze trzecia część o wysokości 9 m. Pomiędzy górną i dolną jego częścią istnieje skalna półka, w której w skale wymyte zostało siłą uderzenia wody i niesionych przez nią odłamków skalnych wgłębienie wypełnione wodą, tzw. kocioł eworsyjny. Nazwa wodospadu pochodzi od Siklawy w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Dawniej nazywany był także Siczącą, Siczawą, Siklawą. Był odwiedzany od samych początków turystyki w Tatrach. Ludwik Zejszner w 1849 r. pisał o nim: „...godzien ze wszech miar widzenia”.

Wyżni Wodogrzmot

1122 m, Tatry Wysokie

Wodogrzmoty Mickiewicza, często Wodogrzmoty, także Wodospady Mickiewicza (słow. Mickiewiczove vodopády, niem. Mickiewiczfälle, Mickiewicz-Wasserfälle, węg. Mickiewicz-vízesések) – wodospady w Tatrach Wysokich utworzone z trzech większych i kilku mniejszych kaskad (od 3 do 10 m) na potoku Roztoka (w Dolinie Roztoki) wypływającym z Pięciu Stawów Polskich, ok. 1 km od jego ujścia do Białki. Trzy większe noszą nazwy: Wyżni Wodogrzmot, Pośredni Wodogrzmot i Niżni Wodogrzmot. Powstały one w miejscu, w którym woda pokonuje próg skalny, jakim Dolina Roztoki schodzi do Doliny Białki. Powyżej piętrzą się urwiska Turni nad Szczotami w masywie Wołoszyna. Nad Wodogrzmotami, na stokach Roztockiej Czuby rośnie reliktowy drzewostan modrzewiowo-limbowy. Wodospady te nazwane zostały Wodogrzmotami z racji huku, jaki powoduje spadająca nimi woda, zwłaszcza po dużych opadach.

Dolina Dudowa

1121 m, Tatry Zachodnie

Dolina Dudowa – jedno z orograficznie prawych odgałęzień Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Nazwa pochodzi od góralskiego nazwiska Duda. Wylot znajduje się na wysokości 995 m n.p.m., w pobliżu Polany pod Jaworki. Dolina wznosi się w kierunku południowo-wschodnim, podchodząc pod Przełączkę pod Kufą (1476 m). Od południa wznosi się nad nią masyw Kominiarskiego Wierchu (1829 m), opadający wysokimi wapiennymi urwiskami Dudowych Spadów (pomiędzy Kościołem na zachodzie a Kufą na wschodzie). Północne ograniczenie stanowi lesisty grzbiet z Wielkim (1485 m) i Małym Opalonym Wierchem (1448 m), Spaloną Czubą (1257 m) i Jamską Czubą (1108 m). Dolna część Doliny Dudowej ma postać skalnego wąwozu zwanego Między Ściany, w ścianach którego znajdują się liczne jaskinie. Wyżej rozszerza się, a na jej prawym zboczu rozciąga się rozległa rówień – Wyżnia Dudowa Rówień.

Wyżni Toporowy Staw

1121 m, Tatry Zachodnie

Toporowy Staw Wyżni – tatrzańskie jezioro polodowcowe leżące w zachodniej części Doliny Suchej Wody Gąsienicowej, na wysokości ok. 1120 m n.p.m., w pobliżu Toporowego Stawu Niżniego. Jezioro ma powierzchnię ok. 0,03 ha i powoli zanika, przekształcając się w torfowisko. Wymiary stawu to ok. 30 × 15 m, a głębokość 1,1 m. Podane wartości należy traktować orientacyjnie, gdyż ulegają silnym wahaniom. W okolicy stawu znajduje się jeszcze wiele innych niewielkich stawków, które okresowo wysychają. W Toporowym Stawie Wyżnim występuje ciekawa flora torfowiskowo-bagienna. Z rzadkich w Karpatach roślin w stawie i nad jego brzegami występują m.in. takie gatunki, jak: bagnica torfowa, bagno zwyczajne, gwiazdnica długolistna, siedmiopalecznik błotny, modrzewnica pospolita, turzyca bagienna, turzyca skąpokwiatowa, widlicz Isslera.

Dolina Jaworzynka

1119 m, Tatry Zachodnie

Jaworzynka – dolina w Tatrach, stanowiąca wschodnie odgałęzienie Doliny Bystrej.

Pośredni Wodogrzmot

1114 m, Tatry Wysokie

Wodogrzmoty Mickiewicza, często Wodogrzmoty, także Wodospady Mickiewicza (słow. Mickiewiczove vodopády, niem. Mickiewiczfälle, Mickiewicz-Wasserfälle, węg. Mickiewicz-vízesések) – wodospady w Tatrach Wysokich utworzone z trzech większych i kilku mniejszych kaskad (od 3 do 10 m) na potoku Roztoka (w Dolinie Roztoki) wypływającym z Pięciu Stawów Polskich, ok. 1 km od jego ujścia do Białki. Trzy większe noszą nazwy: Wyżni Wodogrzmot, Pośredni Wodogrzmot i Niżni Wodogrzmot. Powstały one w miejscu, w którym woda pokonuje próg skalny, jakim Dolina Roztoki schodzi do Doliny Białki. Powyżej piętrzą się urwiska Turni nad Szczotami w masywie Wołoszyna. Nad Wodogrzmotami, na stokach Roztockiej Czuby rośnie reliktowy drzewostan modrzewiowo-limbowy. Wodospady te nazwane zostały Wodogrzmotami z racji huku, jaki powoduje spadająca nimi woda, zwłaszcza po dużych opadach.

Przełęcz między Kopieńcami

1109 m, Tatry Zachodnie

Przełęcz między Kopieńcami (1109 m) lub przełęcz Kopieniec – przełęcz między Wielkim (1328 m) i Małym Kopieńcem (1167 m) w polskich Tatrach Zachodnich. Południowo-zachodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Olczyskiej. Są strome i zalesione, nieco pod przełęczą znajduje się w nich głęboki i wąski żleb. Po północnej stronie przełęczy znajduje się Polana między Kopieńcami o niewielkim północnym nachyleniu. Jej lejkowato zwężony dolny koniec stanowi górną część Doliny Suchej. Rejon przełęczy zbudowany jest ze skał wapiennych. Dawniej polana i cały rejon przełęczy były wypasane, wchodziły w skład Hali Kopieniec. Później weszła w skład Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wypas został zniesiony, a polana zarasta lasem. Nie prowadzi tędy żaden znakowany szlak turystyczny.

Jaskinia Mroźna wejście

1108 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Mroźna – jaskinia we wschodnim zboczu Doliny Kościeliskiej w Tatrach, w masywie Organów, 120 m ponad dnem doliny. Wejście do jaskini znajduje się na wysokości 1100 m n.p.m., a otwór wyjściowy na wysokości 1112 m n.p.m. Całkowita długość jaskini wynosi 773 m. W jej pobliżu znajdują się nieudostępnione turystycznie jaskinie, m.in. Jaskinia Zimna i Jaskinia między Żleby.

Nosalowa Przełęcz

1103 m, Tatry Zachodnie

Nosalowa Przełęcz – znajdująca się na wysokości 1101 m przełęcz w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu pomiędzy grzbietem Nosala (1206 m) i Nieboraka (1219 m). Zachodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Bystrej, wschodnie do Doliny Olczyskiej. W obydwa stoki przełęczy wcinają się żleby z niewielkimi potoczkami. Obszar przełęczy porasta górnoreglowy las świerkowy. Przełęcz jest ważna z punktu widzenia turystów i narciarzy – znajduje się na niej skrzyżowanie szlaków turystycznych i nartostrad. Oprócz znakowanych szlaków turystycznych i nartostrad wychodzą stąd nieznakowane ścieżki. Łącznie wszystkich ścieżek zaczynających się lub kończących się na Nosalowej Przełęczy jest 9, co jest tatrzańskim rekordem.

Dolina Kościeliska

1099 m, Tatry Zachodnie

Dolina Kościeliska – dolina walna, tj. sięgająca od podnóża Tatr do głównego grzbietu – grani głównej Tatr. Jest orograficznie prawą odnogą doliny Czarnego Dunajca, do której uchodzi w Kirach. Jest drugą co do wielkości doliną polskich Tatr (po Dolinie Chochołowskiej) i najbardziej atrakcyjną pod względem ilości wapiennych form skalnych, wąwozów, jaskiń, a także historii. Jest też jednym z najczęściej przez turystów odwiedzanych miejsc w Tatrach.

Siwarowy Żleb

1099 m, Tatry Zachodnie

Siwarowy Żleb lub Sywarowy Żleb – żleb na zachodnich stokach masywu Krokwi w polskich Tatrach Zachodnich. Ma wylot na wysokości ok. 1000 m n.p.m. do dna środkowej części Doliny Białego, tuż poniżej miejsca, gdzie rozdziela się ona na dwie górne części. Wyżej żleb rozgałęzia się na dwie odnogi; jedna podchodzi pod szczyt Krokwi (1378 m), druga pod Siwarowe Siodło. Dnem żlebu spływa niewielki potok i jest to jedyny stały dopływ Białego Potoku. Od południowej strony Siwarowy Żleb ograniczony jest opadającą z Małej Krokwi grzędą zwaną Siwarowe Gazdowskie, od północy grzędą Siwarowe Pańskie. Długość żlebu wynosi około 700 m. Nazwa żlebu i inne nazwy w jego otoczeniu pochodzą od słowa sýwar (szuwar), oznaczającego w podhalańskiej gwarze rosnące na podmokłych terenach kwaśne trawy, turzyce i sity.

Niżni Toporowy Staw

1096 m, Tatry Zachodnie

Toporowy Staw Niżni – tatrzańskie jezioro położone na wysokości 1089 m n.p.m., na wale morenowym w zachodniej części Doliny Suchej Wody Gąsienicowej, blisko Drogi Oswalda Balzera, poniżej Toporowego Stawu Wyżniego. Toporowy Staw Niżni ma częściowo bagniste brzegi i powoli zanika. Powierzchnia stawu to 0,617 ha. Staw ma 185,5 m długości, 51,3 m szerokości, a głębokość 5,9 m. Jest najniżej położonym stawem w obrębie Tatr Polskich. Nad brzegami tego jeziora występują rzadkie w Karpatach gatunki roślin: bagno zwyczajne i widlicz Isslera. W 1951 r. po raz pierwszy w polskich Tatrach znaleziono tutaj rzadki gatunek rośliny – jeżogłówkę pokrewną (wcześniej roślina ta opisana była tylko na jednym zaledwie stanowisku przy słowackich Rohackich Stawach).

Niżni Wodogrzmot

1096 m, Tatry Wysokie

Wodogrzmoty Mickiewicza, często Wodogrzmoty, także Wodospady Mickiewicza (słow. Mickiewiczove vodopády, niem. Mickiewiczfälle, Mickiewicz-Wasserfälle, węg. Mickiewicz-vízesések) – wodospady w Tatrach Wysokich utworzone z trzech większych i kilku mniejszych kaskad (od 3 do 10 m) na potoku Roztoka (w Dolinie Roztoki) wypływającym z Pięciu Stawów Polskich, ok. 1 km od jego ujścia do Białki. Trzy większe noszą nazwy: Wyżni Wodogrzmot, Pośredni Wodogrzmot i Niżni Wodogrzmot. Powstały one w miejscu, w którym woda pokonuje próg skalny, jakim Dolina Roztoki schodzi do Doliny Białki. Powyżej piętrzą się urwiska Turni nad Szczotami w masywie Wołoszyna. Nad Wodogrzmotami, na stokach Roztockiej Czuby rośnie reliktowy drzewostan modrzewiowo-limbowy. Wodospady te nazwane zostały Wodogrzmotami z racji huku, jaki powoduje spadająca nimi woda, zwłaszcza po dużych opadach.

Żleb nad Kamieniołomem

1095 m, Tatry Zachodnie

Żleb nad Kamieniołomem – niewielka dolina reglowa w Tatrach Zachodnich, wcięta w północne zbocza Krokwi (1378 m n.p.m.). Otoczona jest przez grzbiety opadające na północ i północny wschód z Opalonego – północno-wschodniego ramienia Krokwi. Wylot znajduje się nad zakopiańską dzielnicą Bogówka, około 200 m na wschód od ujścia Doliny nad Capkami, na wysokości 970 m. Dolinka ma długość 720 metrów, wznosi się w kierunku południowym i jest w całości zalesiona. Od strony wschodniej sąsiaduje z Doliną Bystrej. Żleb nad Kamieniołomem cechuje się dużym nachyleniem i stromymi, ale gładkimi zboczami. Zbudowany jest w górnej części z wapieni dolomitycznych, a w dolnej z eoceńskich wapieni numulitowych. W dolince nie ma żadnego cieku wodnego. Nazwa pochodzi od założonego pod żlebem kamieniołomu, czynnego w latach 1908–1934. Wydobywany tu kamień użyto do budowy m.in.

Krowi Żleb

1093 m, Tatry Zachodnie

Krowi Żleb – boczna, lewa odnoga Doliny Miętusiej (odgałęzienie Doliny Kościeliskiej) w polskich Tatrach Zachodnich. Wcina się pomiędzy północno-wschodnie stoki Adamicy i Upłaziańskiego Wierszyka a zachodnie nienazwanej grzędy opadającej z Upłaziańskiej Kopki. Jest to niewielka i całkowicie zalesiona, wąska dolinka. W jej dolnej części znajduje się krótka i ślepo kończąca się droga używana tylko przez robotników leśnych, a powyżej jej końca kilka źródeł. Wypływające z nich strumyki łączą się w jeden potok uchodzący do Miętusiego Potoku ok. 500 m na wschód powyżej polany Zahradziska. Dawniej Krowi Żleb był wypasany, stąd jego nazwa. Wchodził w skład Hali Miętusiej. W Tatrach jest jeszcze jeden żleb (w Dolinie Chochołowskiej), przez turystów często nazywany Krowim Żlebem, jednak na mapach oraz w przewodniku Józefa Nyki nosi on nazwę Krowiniec.

Olczyskie Wywierzysko

1086 m, Tatry Zachodnie

Wywierzysko Olczyskie – wywierzysko położone na Olczyskiej Polanie w Dolinie Olczyskiej w Tatrach Zachodnich, na wysokości 1063 m n.p.m., u podnóży Skupniowego Upłazu, po zachodniej stronie rozległej hali. Jest to największe wywierzysko w całych polskich Tatrach. Według pomiarów z 1900 r. jego wydajność wynosiła 500 l/s, obecnie jest mniejsza i bardzo zmienna. Przy wysokich stanach wód wynosi nawet 6000 l/s, a przy niskich spada do 130–200 l/s. Po silnych opadach w górnej części wywierzyska można zaobserwować strumień wody wypływający ze szczeliny skalnej i wznoszący się na kilkadziesiąt centymetrów w górę. Otwór tego wywierzyska znajduje się na linii wielkiego pęknięcia tektonicznego, oprócz głównego otworu w pobliżu znajdują się jeszcze dwa mniejsze źródła.

Dolina Strążyska

1075 m, Tatry Zachodnie

Dolina Strążyska (poprawnie Dolina Strążysk) – dolina w polskich Tatrach Zachodnich, położona pomiędzy Doliną ku Dziurze a Doliną za Bramką. Właściwa nazwa doliny pochodzi od słowa strąga, w gwarze podhalańskiej oznaczającego rodzaj zagrody przeznaczonej do dojenia owiec.

Mały Żlebek

1075 m, Tatry Zachodnie

Mały Żlebek – niewielka reglowa dolina w polskich Tatrach Zachodnich. Jest jedną z trzech dolin Łysanek, najbardziej zachodnią. Od wschodniej strony jej obramowanie tworzy grzbiet Pośredniego Wierszyka, oddzielający ją od Doliny za Bramką, od zachodniej północno-zachodni grzbiet Łysanek oddzielający ją od Doliny Małej Łąki. Mały Żlebek to wąska dolinka o krętym przebiegu. Początkowo opada w północno-zachodnim kierunku, niżej skręca w kierunku północno-wschodnim i uchodzi do Rowu Zakopiańskiego przy Drodze pod Reglami na wysokości około 924 m n.p.m., powyżej osiedla Stare Krzeptówki. W dolince tej ma swoje źródła Krzeptowski Potok. Mały Żlebek znajduje się na obszarze ochrony ścisłej Regle Zakopiańskie Tatrzańskiego Parku Narodowego i jest całkowicie zalesiony. Nie prowadzi przez niego szlak turystyczny, jedynie Droga pod Reglami przechodzi przez wylot dolinki.

Dolina Długa

1070 m, Tatry Zachodnie

Dolina Długa – dolina będąca bocznym, zachodnim odgałęzieniem Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Nazwa doliny pochodzi od Długiej Polany. Rejon doliny zbudowany jest ze skał osadowych z okresu dolnej jury. Jej wylot znajduje się na wprost polany Huciska, po drugiej stronie Chochołowskiego Potoku, sama zaś kręta dolina ciągnie się aż pod Furkaskę (1491 m), Przełęcz pod Furkaską i Parzątczak (1486 m) w granicznym polsko-słowackim grzbiecie zbiegającym od Bobrowca na północ. Od sąsiedniej na północ Doliny Krytej oddzielona jest niewysokim, lesistym grzbietem Pośrednie. Od północnej strony, spod Jaworzyńskiego Przysłopu opada do doliny żleb Wielki Ciemniak. Dnem doliny spływa okresowy potok. Znajdująca się w paśmie reglowym Dolina Długa jest zalesiona. U jej wylotu znajduje się niewielka Długa Polana, niewidoczna z drogi prowadzącej Doliną Chochołowską.

Dolina Sucha

1059 m, Tatry Zachodnie

Dolina Sucha – dolina reglowa w polskich Tatrach Zachodnich. Taka jest prawidłowa nazwa, trzeci człon nazwy (Chłabowska) został dodany tylko dla odróżnienia od innych Dolin Suchych. Jest to niewielka dolinka opadająca z Przełęczy między Kopieńcami (1109 m) w północnym (z odchyleniem na wschód) kierunku. Ma około 1 km długości i około 200 m poniżej drogi Oswalda Balzera uchodzi do Dolinki Chłabowskiej, stanowiąc jej zachodnią odnogę. Ten ostatni jej odcinek znajduje się już w Rowie Podtatrzańskim, gdyż północną granicę Tatr prowadzi się tutaj umownie wzdłuż Drogi Oswalda Balzera. Niektórzy jednak prowadzą granicę inaczej (ścinając zakręty), tak więc według tych kryteriów cała dolinka znajduje się w obrębie Tatr. Najwyższą częścią dolinki jest Polana między Kopieńcami. Jest pochyła, nachylona ku północy i od czasu zaprzestania wypasu zarasta lasem.

Jaskinia Wodna pod Raptawicką

1058 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Wodna pod Raptawicką (Wodna w Raptawickiej, Wodna Raptawicka, Wodna pod Raptawicą) – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich, znajdująca się u podnóża wapiennego masywu Raptawickiej Turni. Znajduje się w odległości 4,4 km od Kir, po zachodniej stronie doliny, ok. 100 m na północ od Skały Pisanej. Ma pięć otworów wejściowych znajdujących się tuż przy Kościeliskim Potoku, dokładnie poniżej ścieżki prowadzącej do Jaskiń Pawlikowskiego (Mylnej, Raptawickiej i Obłazkowej) na wysokościach 1027 i 1032 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 170 metrów, a jej deniwelacja 5 metrów.

Dolina nad Capkami

1056 m, Tatry Zachodnie

Dolina nad Capkami – dolina reglowa w Tatrach Zachodnich o długości około 1,4 km, wcięta w północne zbocza Krokwi (1378 m n.p.m.). Wylot znajduje się nad zakopiańską dzielnicą Bogówka, około 150 m na wschód od Średniej Krokwi, na wysokości 930 m. Dolina wznosi się w kierunku południowo-zachodnim, podchodząc pod główny wierzchołek Krokwi. Dolina nad Capkami ograniczona jest północno-zachodnim i północno-wschodnim ramieniem Krokwi (to ostatnie ma nazwę Opalone). Na wysokości nieco powyżej 1200 m oba grzbiety rozwidlają się, a pomiędzy odgałęzienia wcinają się lesiste żleby, sąsiadujące z doliną. Po stronie zachodniej jest to Żleb pod Kogutkami, a po wschodniej – Żleb nad Kamieniołomem. W górnej części (powyżej rozgałęzień) Dolina nad Capkami graniczy od zachodu z Doliną Białego, a od wschodu z Doliną Bystrej. Jest w całości zalesiona. Jej zbocza są w dolnej części (poniżej ok.

Wyżnia Chochołowska Brama

1055 m, Tatry Zachodnie

Wyżnia Brama Chochołowska (pod Zawiesistą) – ciasne, zbudowane z dolomitów wrota skalne w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Znajdują się na wysokości ok. 1030 m n.p.m., na odcinku pomiędzy Polaną pod Jaworki a leśniczówką TPN (dawne schronisko Blaszyńskich). Utworzone są przez czoła grzbietów Kominiarskiego Wierchu i Bobrowca (tzw. Chochołowskie Czoła), w których Chochołowski Potok wyżłobił wąwóz. Część jego wód zanika tutaj w ponorze, płynąc podziemnymi, wymytymi w skale szczelinami, wypływa dopiero niżej w Wywierzysku Chochołowskim. W stromych ścianach masywu Bobrowca (po zachodniej stronie) znajduje się największa jaskinia Doliny Chochołowskiej – Szczelina Chochołowska oraz kilka mniejszych jaskiń. (Schron przy Szczelinie, Dziura w Zawiesistej, Zbójnicka Dziura, Kamienne Mleko, Jaskinia Rybia, Dziura nad Potokiem, Jaskinia Mała).

Brama Kraszewskiego

1053 m, Tatry Zachodnie

Pośrednia Kościeliska Brama, zwana też Bramą Kraszewskiego – wąwóz skalny w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich o długości ok. 0,5 km. Znajduje się w odległości 2,5 km od przysiółka Kiry (35 min pieszo), powyżej polany Stare Kościeliska. Jego zbudowane z jasnych wapieni, niemal pionowe ściany osiągają wysokość do 100 m. Po wschodniej stronie znajduje się w nich turnia Okręt. Porośnięte są świerkowym lasem górnoreglowym, w dużej części pierwotnym, nienaruszonym przez człowieka. Rosnące na skałach drzewa przyjmują osobliwe nieraz formy (tzw. las urwiskowy). Dnem wąwozu płynie Kościeliski Potok, obok niego prowadzi droga jezdna i trasa turystyczna. Po lewej stronie (dla idących w górę doliny) odchodzi czarny szlak turystyczny do Jaskini Mroźnej, a 50 m wyżej na prawo niebieski szlak na Stoły i Halę na Stołach.

Jaskinia Wodna pod Pisaną

1053 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Wodna pod Pisaną, nazywana także Jaskinią Pisaną – jaskinia znajdująca się w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Jaskinia ma trzy otwory, łączna długość wynosi 450 m, położona jest na wysokości 1023–1028 m n.p.m. Najbardziej znany wylot jaskini znajduje się w odległości 4,3 km od Kir, powyżej Polany Pisanej, pod wapienną Skałą Pisaną. W miejscu tym wypływa z jaskini woda, która podziemnymi korytami i szczelinami przesącza się z Kościeliskiego Potoku, a także z Wąwozu Kraków. Wchodząc do jaskini tym otworem, brnie się po pas w zimnej wodzie. Silny prąd utrudnia poruszanie się. Jednak duża część jaskini jest pozbawiona wody, dlatego do jaskini wchodzi się najczęściej dwoma pozostałymi, łatwo dostępnymi otworami. Jeden znajduje się kilkanaście metrów na południe od otworu wylotowego z wodą, prawie w drodze prowadzącej Doliną Kościeliską. W latach 90.

Skała Pisana

1053 m, Tatry Zachodnie

Skała Pisana – kilkunastometrowej wysokości pionowa, płaska skała wapienna znajdująca się w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Położona jest w odległości 4,3 km od Kir, powyżej Polany Pisanej, w skalnej gardzieli Kościeliskiego Potoku, zwanej Wyżnią Kościeliską Bramą (Bramą Raptawicką). Skała znajduje się tuż obok drewnianego mostka na Kościeliskim Potoku, po wschodniej stronie doliny, stronę zachodnią skalnej gardzieli tworzą w tym miejscu urwiska Raptawickiej Turni. Cała skała pokryta jest prawie już niewidocznymi autografami kilku pokoleń turystów sprzed lat, między którymi są również podpisy znanych ludzi, np. malarza Henryka Siemiradzkiego. W 1832 r. dwukrotnie oglądał ją Seweryn Goszczyński. Po sierpniowej wycieczce notował w swym „Dzienniku podróży do Tatrów”: Naga skalista ściana, dosyć wysoka (...). Jest ona gościnną księgą dla zwiedzających Dolinę Kościeliską.

Wielka Sucha Dolina

1051 m, Tatry Zachodnie

Wielka Sucha Dolina – orograficznie prawa odnoga Doliny Chochołowskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Ma wspólny wylot z Małą Suchą Doliną. Znajduje się on zaraz powyżej Siwej Polany, na wysokości 935 m n.p.m. Wielka Sucha Dolina biegnie w południowym kierunku, w górnej części zakręca na wschód i podchodzi pod przełęcz Lejowe Siodło (1245 m). Ma jedną odnogę – Rosochowaty Żleb odchodzący od jej dolnej części w południowo-wschodnim kierunku. Oddzielone są od siebie bocznym ramieniem odchodzącym od Zadniej Rosochy. Zarówno głównym ciągiem Wielkiej Suchej Doliny, jak i Rosochowatym Żlebem spływają niewielkie potoki. Wielka Sucha Dolina jest całkowicie porośnięta lasem i nie prowadzi nią żaden szlak turystyczny.

Suchy Żleb

1047 m, Tatry Zachodnie

Suchy Żleb – reglowa dolina wcięta w północne stoki Łysanek w polskich Tatrach Zachodnich. Jest jedną z trzech dolin Łysanek, najbardziej wschodnią. Opada spod Samkowego Zwornika (1317 m) w północnym kierunku, do Kotliny Zakopiańskiej. Ma wylot na wysokości ok. 900 m n.p.m. powyżej należącego do Zakopanego osiedla Mraźnica. Jej wschodnie obramowanie tworzy północno-wschodni grzbiet Łysanek oddzielający ją od Doliny Strążyskiej, zachodnie Samkowy Grzbiet oddzielający ją od Doliny za Bramką. Dnem doliny spływa potok Miśkowiec, który czasami wysycha – stąd nazwa dolinki. Jest to niewielka dolinka o charakterze żlebu i jest całkowicie zalesiona. Podłoże skalne zbudowane jest w większości z odpornych na erozję wapieni i dolomitów, w części północnej występują też mniej odporne dolomity, łupki i wapienie eoceńskie.

Dziura Wyżnia

1045 m, Tatry Zachodnie

Dziura Wyżnia – Lisia Jama – system dwóch jaskiń w Dolinie ku Dziurze w Tatrach Zachodnich. Wejścia do niego znajdują się na wschodnim stoku Doliny ku Dziurze, w tej samej skale co jaskinia Dziura, lecz od strony południowej, na wysokości 1040 metrów n.p.m. (Dziura Wyżnia) i 1037 metrów n.p.m. (Lisia Jama). Długość tego systemu jaskiniowego wynosi około 160 metrów, a jego deniwelacja 14 metrów.

Sowa

1045 m, Tatry Zachodnie

Sowa – turnia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się po zachodniej stronie tej doliny, niemal naprzeciwko ścieżki zejściowej od Jaskini Mroźnej, poniżej masywu Stołów. Jej strome białe ściany wznoszą się ponad lasem tuż przy Kościeliskim Potoku na wysokość ok. 1050 m n.p.m. Jest także doskonale widoczna ze znajdującej się w odległości 600 m na południe Polany Pisanej. Zbudowana jest z wapieni i ma charakterystyczny kształt, który kojarzył się z twórcom nazwy z sową. Powyżej Sowy, w odległości 200 m od niej, wznosi się dużo wyższa od niej Kazalnica. W Sowie i w jej bezpośrednich okolicach istnieje kilkanaście jaskiń z których największa jest Zimna Szczelina I. Oprócz niej są też m.in.: Schron przed Sową I, Schron przed Sową II, Schron przed Sową III, Sowia Jama I, Sowia Jama II, Sowia Jama III, Zimna Szczelina II, Zimna Szczelina III.

Sowia Jama Pierwsza

1045 m, Tatry Zachodnie

Sowia Jama I – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Ma dwa otwory wejściowe znajdujące się pod szczytem Sowy, w pobliżu Przełączki pod Sową, na wysokości 1049 i 1050 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 18 metrów, a jej deniwelacja 9 metrów.

Sowia Jama Trzecia

1044 m, Tatry Zachodnie

Sowia Jama III (Dziura nad Sową) – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się nad Sową, na wysokości 1060 metrów n.p.m. Jaskinia jest pozioma, a jej długość wynosi 5 metrów.

Zimna Szczelina Trzecia

1037 m, Tatry Zachodnie

Zimna Szczelina III – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się ponad skałami Sowy, w pobliżu jaskini Zimna Szczelina I i Zimna Szczelina II, na wysokości 1117 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 8 metrów, a jej deniwelacja 4 metry.

Zimna Szczelina Pierwsza

1033 m, Tatry Zachodnie

Zimna Szczelina I – jaskinia w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się ponad skałami Sowy, w pobliżu jaskini Zimna Szczelina II i Zimna Szczelina III, na wysokości 1132 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 25 metrów, a jej deniwelacja 7,50 metra.

Zimna Szczelina Druga

1031 m, Tatry Zachodnie

Zimna Szczelina II – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się ponad skałami Sowy, w pobliżu jaskiń: Zimna Szczelina I i Zimna Szczelina III, na wysokości 1130 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 15,5 metra, a jej deniwelacja 7 metrów.

Żleb pod Kogutkami

1031 m, Tatry Zachodnie

Żleb pod Kogutkami – niewielka dolina reglowa w Tatrach Zachodnich, wcięta w północne zbocza Krokwi (1378 m). Otoczona jest przez grzbiety odchodzące z rozwidlającego się północno-zachodniego ramienia Krokwi. Wylot znajduje się na wysokości 920 m, pomiędzy kompleksem skoczni narciarskich Średniej Krokwi a Wielką Krokwią. Od strony zachodniej żleb sąsiaduje z Doliną Białego, od wschodu z Doliną nad Capkami. Żleb wznosi się w kierunku południowym (z lekkim odchyleniem na zachód), ma długość około 700 metrów i jest w całości porośnięty lasem. Nie prowadzą nim żadne szlaki turystyczne. Podłożem geologicznym Żlebu pod Kogutkami są w większej części wapienie dolomityczne, przy wylocie natomiast eoceńskie wapienie numulitowe. Zbocza są w większości strome, a dno bez cieku wodnego.

Dolina za Bramką

1024 m, Tatry Zachodnie

Dolina za Bramką – dolina reglowa w Tatrach Zachodnich znajdująca się pomiędzy Doliną Strążyską a Doliną Małej Łąki.

Dolina ku Dziurze

1022 m, Tatry Zachodnie

Dolina ku Dziurze – dolinka reglowa w Tatrach Zachodnich o długości 1,6 km i powierzchni 85 ha. Nazwa pochodzi od jaskini Dziura, znajdującej się w środkowej części doliny. Dolina ku Dziurze wyrzeźbiona została przez potok w północnych zboczach Sarniej Skały, pomiędzy grzbietami Spaleńca (na wschodzie) i Grześkówek (na zachodzie). Wylot doliny znajduje się na wysokości 897 m przy Drodze pod Reglami. Na wysokości około 930 m dolina rozwidla się na dwa żleby wznoszące się pod grańkę Sarniej Skały. Dolna i górna część doliny jest dość wąska, a w dnie występują niewielkie skalne progi. W odcinku środkowym dolina rozszerza się, a na jej prawym orograficznie zboczu znajduje się Ściana nad Dziurą o długości około 100 metrów i maksymalnej wysokości 52 metrów. Roślinność występująca w dolinie ma charakter typowej roślinności regla dolnego (świerk, buk, jodła).

Dolina Huciańska

1021 m, Tatry Zachodnie

Dolina Huciańska – orograficznie prawe odgałęzienie Doliny Chochołowskiej. Nazwa pochodzi od znajdującej się u wylotu doliny polany Huciska.

Dziura

1016 m, Tatry Zachodnie

Dziura – niewielka jaskinia położona w Tatrach Zachodnich, w Dolinie ku Dziurze. Otwór wejściowy jaskini, o szerokości 3 m i wysokości 2 m, znajduje się u stóp Ściany nad Dziurą, na wysokości 1002 m n.p.m. w grzbiecie Spaleńca (po wschodniej stronie doliny). Do wejścia prowadzi niebieski szlak turystyczny. Jaskinia utworzyła się w skałach wapiennych i składa się z jednej dużej sali, na której końcu w stropie znajduje się drugi otwór, położony na wysokości 1018 m (16 m wyżej od głównego). Dno zasłane jest butwiejącymi liśćmi bukowymi, próchnicą, gliną i gruzem. W jaskini przez całe lato utrzymuje się zimne powietrze, jego temperatura na końcu jaskini waha się od −6 °C w zimie do +4 °C na początku jesieni. We wnętrzu żyją chrząszcze. Jaskinia jest przeznaczona do indywidualnego zwiedzania. Przydatne własne źródło światła.

Spadowiec

1015 m, Tatry Zachodnie

Spadowiec – reglowa dolina na północnej stronie Tatr, znajdująca się pomiędzy Doliną Białego a Doliną ku Dziurze. Ma wylot przy Drodze pod Reglami powyżej osiedla Spadowiec w Zakopanem, górą podchodzi pod wierzchołek Łomika. Jej obramowanie tworzą dwa odchodzące od Łomika ramiona grzbietu, obydwa o nazwie Spaleniec. Ramię północno-wschodnie oddziela ją od Doliny Białego, ramię północno-zachodnie od Doliny ku Dziurze. Dnem Doliny Spadowiec spływa potok Spadowiec. Jest to nieduża, całkowicie porosnięta lasem dolinka mająca charakter żlebu. Znajduje się na obszarze ochrony ścisłej Regle Zakopiańskie. Nie prowadzi przez nią szlak turystyczny, jedynie Droga pod Reglami przecina wylot dolinki i przekracza mostkiem spływający nią potok.

Mała Sucha Dolina

1011 m, Tatry Zachodnie

Mała Sucha Dolina – niewielka, żlebowata dolinka w polskich Tatrach Zachodnich. Jest orograficznie prawą odnogą Doliny Chochołowskiej. Ma wspólny wylot z Wielką Suchą Doliną. Znajduje się on zaraz powyżej Siwej Polany, na wysokości 935 m n.p.m. Mała Sucha Dolina biegnie w południowym kierunku, równolegle do Wielkiej Suchej Doliny, wcinając się w północno-zachodnie stoki Skrajnej Rosochy. Jest nieco rozgałęziona. Jej dnem spływa niewielki potok. Mała Sucha Dolina jest całkowicie porośnięta lasem i nie prowadzi nią żaden szlak turystyczny. Przy jej wylocie 27 grudnia 1939 gestapo zamordowało 9 Polaków. Była to jedna z pierwszych egzekucji niemieckich na Podhalu. Upamiętnia to pamiątkowy nagrobek.

Niżnia Chochołowska Brama

1007 m, Tatry Zachodnie

Niżnia Brama Chochołowska – ciasne, zbudowane z dolomitów wrota skalne w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. W tym miejscu zbocza Doliny Chochołowskiej zwierają się w ciasny wąwóz. Miejsce to znajduje się na wysokości 987 m n.p.m., na odcinku pomiędzy polaną Huciska a Polaną pod Jaworki. Po wschodniej stronie drogi biegnącej doliną znajduje się wysoka, stroma dolomitowa skała nazywana Skałą Kmietowicza. W 1901 r. zamontowano na niej tablicę upamiętniającą ks. Józefa Leopolda Kmietowicza i innych organizatorów powstania chochołowskiego. Umieszczono na niej również medalion upamiętniający wizytę w dolinie Jana Pawła II w 1983 r. Około 30 m powyżej skały, przed mostkiem na Chochołowskim Potoku odbiega na wschód krótka ścieżka (1 min) do Wywierzyska Chochołowskiego – jednego z największych wywierzysk w Tatrach.

Dolina Olczyska

1006 m, Tatry Zachodnie

Dolina Olczyska, dawniej nazywana Olczyskiem – tatrzańska dolina mająca wylot w Jaszczurówce, a górą podchodząca pod szczyt Kopy Magury (1704 m).

Dolina Białego

992 m, Tatry Zachodnie

Dolina Białego – dolina reglowa w Tatrach Zachodnich, położona pomiędzy grzbietami Krokwi i Sarniej Skały.

Wywierzysko Chochołowskie

988 m, Tatry Zachodnie

Wywierzysko Chochołowskie lub Wielkie Chochołowskie Wywierzysko, także Chochołowskie Źródło lub Wielkie Chochołowskie Źródło – duże wywierzysko w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się na odcinku pomiędzy polaną Huciska a Polaną pod Jaworki, po wschodniej stronie drogi, ok. 30 m od Skały Kmietowicza. Prowadzi do niego krótka (1 min) ścieżka. Wywierzysko znajduje się na wysokości 988 m n.p.m. Zasilane jest częściowo przez wody Chochołowskiego Potoku, którego część wody ok. 1,5 km powyżej, przy Wyżniej Bramie Chochołowskiej zanika w ponorach i płynąc podziemnymi szczelinami tutaj właśnie wypływa. Część wód pochodzi z krasowego systemu jaskiń powyżej jaskini Szczelina Chochołowska. Według przeprowadzonych pomiarów barwienia tych wód stwierdzono, że na pokonanie ponadkilometrowego podziemnego odcinka wodzie potrzeba ok. 40 h.

Lodowe Źródło

985 m, Tatry Zachodnie

Lodowe Źródło – duże wywierzysko w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się ono po wschodniej stronie doliny, przy drodze prowadzącej do Jaskini Mroźnej, ok. 50 m za mostkiem na Kościeliskim Potoku, w odległości 2,3 km od Kir (pieszo 35 min). W miejscu tym spod skały pod ciśnieniem obficie wypływa woda o stałej przez cały rok temperaturze ok. 4,3–4,7 °C i trzema odpływami w różnych kierunkach wpływa do Kościeliskiego Potoku. Powierzchnia wypływu wynosi kilkadziesiąt metrów kwadratowych i tworzy nieduże rozlewisko. Źródło ma wydajność 500–800 l/s i odwadnia Dolinę Miętusią oraz górną część Doliny Małej Łąki, a także większą część masywu Czerwonych Wierchów, co potwierdziły przeprowadzone w 1961 r. próbne barwienia fluoresceiną wody w Jaskini Śnieżnej i Miętusiej. Zabarwiona woda z tych jaskiń, odległych o 4 km, po kilku dniach wypłynęła właśnie w Lodowym Źródle.

Trzy Korony (Okrąglica)

982 m, Pieniny

Trzy Korony (słow. Tri Koruny) – najwyższa góra Pienin Środkowych należąca do Masywu Trzech Koron.

Brama Kantaka

972 m, Tatry Zachodnie

Niżnia Kościeliska Brama zwana dawniej Międzyściany, a następnie Bramą Kantaka – ciasne wrota skalne, o pionowych niemal skałach, wyrzeźbione przez Kościeliski Potok w bardzo twardych jurajskich wapieniach w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Ma szerokość około 10 m, długość około 30 m, a jej dno znajduje się na wysokości 935 m. Tworzące ją wapienne skały porastają m.in. wawrzynek wilczełyko, suchodrzew czarny i naskalne murawy ze stokrotnicą górską, skalnicą gronkową i paprociami. Znajduje się w odległości 0,5 km od wylotu doliny – przysiółka Kiry. Zachodnie obramowanie tworzą zbocza Przedniej Kopki, wschodnie Małego Regla. Pomiędzy nimi znajduje się droga i trasa turystyczna przez dolinę. Od pierwszej połowy XIX w., kiedy Tatry stały się celem turystycznych wypraw, jednym z najczęstszych ich celów była Dolina Kościeliska.

Przełęcz nad Łapszanką

943 m, Podhale

Przełęcz nad Łapszanką (943 m) – przełęcz na Pogórzu Spiskim w grzbiecie ciągnącym się od Bryjowego Wierchu poprzez Holowiec (1035 m), Petrelovkę (940 m) i Malorówkę do Zubrovki. Znajduje się w tym grzbiecie pomiędzy Holowcem a nienazwanym wzgórzem o wysokości 980 m (po wschodniej stronie należącego do miejscowości Rzepiska przysiółka Grocholów Potok. Grzbietem tym i przez Przełęcz nad Łapszanką prowadzi droga z Łapsz Wyżnych przez Łapszankę i Rzepiska do Jurgowa. W pobliżu Przełęczy nad Łapszanką prowadzi granica polsko-słowacka, nie biegnie ona jednak wierzchołkiem grzbietu, lecz nieco poniżej, jego południowymi stokami. Spod przełęczy, z obydwu jej stoków spływają dwa potoki. Na północną stronę spływa potok Łapszanka, w dolinie którego znajduje się polska miejscowość Łapszanka. Tuż przy przełęczy i poniżej niej znajduje się przysiółek Łapszanki zwany Wyżnim Końcem.

Kapralowa Wysoka

935 m, Pieniny

Kapralowa Wysoka – znajdująca się na wysokości 950 m n.p.m. niewielka przełęcz w grzbiecie Małych Pienin, pomiędzy szczytem Wysokie Skałki (1050 m), a granią na wschód od szczytu Borsuczyny (939 m), w której to grani znajduje się jeszcze druga przełęcz Stachurówki (ok. 910 m). Przez grań tę biegnie granica słowacko-polska. Przełęcz Kapralowa Wysoka to niewielkie rozszerzenie i wklęśnięcie terenu w głównej grani. Dawniej była to polana, użytkowana przez Łemków zamieszkujących Jaworki. Obecnie polana zarosła górnoreglowym lasem świerkowym. Na północny zachód od przełęczy zaczyna się rezerwat przyrody Wysokie Skałki obejmujący szczyt Wysokiej. Polski stok przełęczy znajduje się w miejscowości Jaworki w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie miejsko-wiejskiej Szczawnica.

Jarcowa Skałka

928 m, Tatry Zachodnie

Jarcowa Skałka – niewielkie, ok. 3 m wysokości odsłonięcie skalne w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się on w wylocie doliny w Kirach, tuż obok lasu, po wschodniej stronie drogi biegnącej doliną, naprzeciw restauracji „Harnaś”. Nazwę nadali jej górale od licznych wypukłych ziaren występujących na jego powierzchni, przypominających nasiona zbóż (w góralskiej gwarze jarec oznacza jęczmień). W istocie ziarenka te to tzw. numulity – trzeciorzędowe, eoceńskie skamieniałości, świadectwo geologicznej przeszłości Doliny Kościeliskiej. Obecnie są one już słabo widoczne, powierzchnia kamienia uległa znacznemu zwietrzeniu.

Przełęcz Trzy Kopce

795 m, Pieniny

Przełęcz Trzy Kopce, Trzy Kopce (796 m) – przełęcz położona w Pieninach Czorsztyńskich po wschodniej stronie Macelaka (857 m). Jej nazwa pochodzi od tego, że zbiegają się na niej granice 3 wsi: Tylki, Sromowiec Wyżnychi Sromowiec Niżnych. Miejsce to oznaczone jest dużym kopcem kamieni (tuż przy szlaku turystycznym). W niewielkiej odległości na wschód od niego skrzyżowanie szlaków turystycznych. Przełęcz jest całkowicie porośnięta lasem, ale niedaleko w kierunku północnym jest duża polana Stodolisko (nie prowadzi przez nią szlak), a w kierunku wschodnim (przy szlaku) polana Pod Forendówką.

Przełęcz Szopka

779 m, Pieniny

Szopka, Chwała Bogu, Chwałabogu – przełęcz w Pieninach na wysokości 779 m pomiędzy szczytami Trzech Koron (982 m) a wzniesieniem Czoło (815 m.). Bywa także nazywana przełęczą Chwała Bogu (być może nazwa pochodzi od okrzyku ulgi po trudach wspinaczki). Główny węzeł szlaków w Pieninach Właściwych. Na przełęczy i poniżej niej znajdują się dwie polany. Z polany Szopka widok na pogórza Spisza i Tatry, z polany nad przełęczą widać Gorce. Polana jest koszona przez Pieniński Park Narodowy, jednak z powodu niewielkiego rozmiaru i częściowego zarośnięcia widoki są ograniczone. Przełęcz jest miejscem odpoczynku turystów. Źródełko i ławki wzdłuż ogrodzeń krzyżujących się szlaków, dydaktyczne tablice informacyjne. W sezonie turystycznym bywa zatłoczona. Szlaki rozchodzą się na Trzy Korony, do Czorsztyna, Krościenka i Sromowiec Niżnych.

Czajakowa Skała

718 m, Pieniny

Czajakowa, Czajakowa Skała – wybitna skała w górnej części Wąwozu Homole w Małych Pieninach. Ma wysokość 707 m n.p.m. Skała wznosi się nad Dubantowską Polaną, na której często odpoczywają turyści zwiedzający rezerwat przyrody Wąwóz Homole. Prowadzi do niej ułożona z kamieni ścieżka dydaktyczna wokół Dubantowskiej Polany. Miejsce bardzo atrakcyjne widokowo, również o dużych wartościach przyrodniczych. Od strony polany skała ma stromą, niemal pionową, prawie nagą ścianę. Ma ciekawą budowę geologiczną. Zbudowana jest z czerwonych i zielonych radiolarytów oraz krzemionkowych wapieni, przewarstwionych marglistymi lub ilastymi łupkami. Występuje w niej fałd obalony, a skała pochodzi z okresu górnej jury (oxford – kimeryd). Tworzące ją radiolaryty położone są na radiolarytach z formacji Sokolicy i przykryte bulastymi formami wapieni czorsztyńskich.

Smolegowa Skała

710 m, Pieniny

Smolegowa Skała – wybitna skała wapienna w Dolinie Białej Wody w Małych Pieninach. Znajduje się tuż za wejściem do tej doliny, po południowej stronie potoku Biała Woda płynącego u jej podnóża. Jest chroniona prawnie, wchodzi w skład rezerwatu Przyrody Biała Woda. Wznosi się na wysokość ok. 715 m n.p.m., jej wysokość względna ponad dno doliny wynosi ok. 80 m. Zbudowana jest z białych wapieni krynoidowych serii czorsztyńskiej. Nazwa skały pochodzi od istniejącego tutaj przed II wojną światową osiedla Smolegowe, będącego częścią nieistniejącej już wsi Biała Woda. Jej mieszkańcy (Łemkowie) zostali po wojnie wysiedleni. Skała tworzy grań z 5 wierzchołkami, swoim charakterystycznym kształtem przypominającą grzbiet dinozaura.

Jemeriskowa Skałka

704 m, Pieniny

Jemeriskowe Skały, Jemeriskowa Skałka – zbudowane z wapieni skały znajdujące się na polanie Jemeriska w Małych Pieninach. Znajdują się powyżej Wąwozu Homole. Mają wysokość ok. 10 metrów. Nagie i strome ściany skały porasta jałowiec pospolity i ciekawa flora roślin wapieniolubnych. Poniżej skały rozdroże; krzyżuje się tutaj szlak turystyki pieszej prowadzący przez rezerwat przyrody Wąwóz Homole z drogą leśną z Jaworek. Można nią podejść do bacówki, gdzie sprzedawane są oscypki i żętyca. Jemeriskowe Skały należały do nieistniejącej już wsi Biała Woda, obecnie znajdują się w granicach wsi Jaworki w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Szczawnica.

Wyżny Łazek

696 m, Pieniny

Wyżny Łazek, Wyżni Łazek – znajdująca się na wysokości ok. 696 m n.p.m. przełęcz w Masywie Trzech Koron w Pieninach, pomiędzy Łysiną (792 m), a Trzema Koronami (982 m). Na przełęczy niewielka polanka o tej samej nazwie. Widoków brak, gdyż polanka jest tak mała, że otaczający ją las przesłania widoki. Bardzo strome stoki porośnięte są potężnym jodłowym lasem. Od północnej strony stoki spod przełęczy opadają do Doliny Szerokiej. Dawniej turyści wchodzili na Wyżni Łazek również od Przełomu Dunajca poprzez polanę Niżny Łazek. Od dawna przejście to jest już nieczynne. Mimo że polana Wyżni Łazek jest tak mała, botanicy naliczyli się występowania na niej ok. 100 gatunków roślin naczyniowych.

Sańba

695 m, Pieniny

Sańba – położona na wysokości 696 m n.p.m. przełęcz w Pieninach Czorsztyńskich pomiędzy ich główną granią a – położonym na północ od niej – Groniem Hałuszowskim (743 m). Jest to szerokie siodło znajdujące się na granicy porośniętej lasem w tym miejscu, grani Pienin Czorsztyńskich i pól uprawnych należących do miejscowości Hałuszowa. Dawniej przez przełęcz tę prowadziła uczęszczana droga z Hałuszowej do Sromowiec Wyżnych. Obecnie prowadzi tędy główny graniowy szlak pieniński. Z przełęczy widoki na północną stronę: na Pasmo Lubania i Hałuszową. W lesie w okolicy tej przełęczy w 1632 mieszczanie krościeńscy zabili znienawidzonego urzędnika Macieja Przedwojewskiego: „zataiwszy się (...) tylko z szablą na koniu jadącego wraz z koniem pochwycili i srogo, haniebnie udawieli, kark i pacierze kolanami połamawszy”.

Majerz

689 m, Pieniny

Majerz (689 m n.p.m.) – szczyt w Pieninach Właściwych, w zachodniej części Pienin Czorsztyńskich. Mało wybitna kulminacja w głównym grzbiecie Pienin, pomiędzy przełęczą Snozka Zamecka (658 m n.p.m.) w Czorsztynie a przełęczą Osice. Stoki południowo-zachodnie opadają w kierunku doliny Harczygrund, natomiast północno-wschodnie, w górnej części trawersowane przez szosę Krośnica – Sromowce Wyżne, schodzą ku dolinie potoku Krośnica. Partie szczytowe stanowią dość rozległy, połogi teren pokryty łąką. Jest to hala Majerz. Z powodu braku lasu jest ona dobrym punktem widokowym na okolicę. Masyw Majerza prawie w całości znajduje się na terenie Pienińskiego Parku Narodowego. Nazwa szczytu pochodzi od hali Majerz, ta zaś od niemieckiego słowa Maierhof oznaczającego folwark (o folwarku w tym miejscu wspominają dokumenty z 1598 i 1632 r.). Na Podtatrzu zostało ono spolszczone do majerza.

Przełęcz Maćkówki

688 m, Pieniny

Maćkówki lub Maćkówka (689 m) – płaska i dość rozległa przełęcz w bocznej grani Małych Pienin, pomiędzy Palenicą (722 m) a Szafranówką (Safronówką, 742 m). Jej zachodnie stoki opadają do Dunajca, spływa nimi Głęboki Potok. Przełęcz jest bezleśna, trawiasta i rozciągają się z niej efektowne widoki na Pieniny. Na stokach pod przełęczą znajdują się 3 czynne zimą wyciagi talerzykowe, wchodzące w skład Stacji Narciarskiej Palenica w Szczawnicy oraz czynna latem zjeżdżalnia wózkowa. Przełęcz znajduje się w granicach miasta Szczawnica w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie miejsko-wiejskiej Szczawnica.

Podosice

685 m, Pieniny

Podosice lub Podosicze – przełęcz i polana w Pieninach Czorsztyńskich pomiędzy Macelową Góra (800 m) a Cyrlową Skałką (816 m). Nazwa pochodzi od tego, że mieszkańcy Sromowiec Wyżnych nazywają Macelową Górę Osicami. Po drugiej stronie przełęczy, na jej zachodnich stokach i niżej, znajduje się druga polana – Zaosice. Przełęcz znajduje się na wysokości 685 m w granicach wsi Sromowce Niżne w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn. Polana opada do Wąwozu Górczyńskiego (Macelowego Wąwozu). Nie prowadzi tędy żaden szlak turystyczny, a cały ten rejon znajduje się na obszarze Pienińskiego Parku Narodowego. Polana jest jednak wypasana przez miejscową ludność.

Przełęcz Osice

668 m, Pieniny

Osice (668 m n.p.m.) – najniższa przełęcz w głównym grzbiecie Pienin Właściwych. Jest płytkim siodłem znajdującym się pomiędzy Majerzem (689 m) a masywem Koziej Góry (771 m) w Pieninach Czorsztyńskich. Znajduje się dokładnie na skrzyżowaniu drogi Krośnica–Niedzica z drogą do Hałuszowej i na granicy lasu. Południowe i zachodnie stoki przełęczy oraz grzbiet po stronie południowo-wschodniej są zalesione. Północno-wschodnie zbocze opada do doliny Hałuszowskiego Potoku – dopływu Krośnicy, natomiast na zachodzie stok obniża się do doliny Harczy Grunt schodzącej ku zatoce Zbiornika Czorsztyńskiego o tej samej nazwie. Przełęcz znajduje się w granicach wsi Hałuszowa w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn. Po jej wschodniej stronie zaczyna się Pieniński Park Narodowy. Przez przełęcz prowadzi niebieski szlak turystyczny z przełęczy Snozka na Trzy Korony.

Przełęcz Snozka

653 m, Pieniny

Snozka, przełęcz Snozka, Snozka Krośnicka (653 m) – przełęcz w paśmie łączącym Gorce z Pieninami, między Wdżarem (767 m) a wzniesieniem 694 m. Według regionalizacji Polski opracowanej przez Jerzego Kondrackiego obydwa te wzniesienia należą do Pienin, zaś granica między Pieninami a sąsiednimi Gorcami biegnie przełęczą Drzyślawa i doliną Krośnicy. Przez przełęcz Snozka prowadzi droga wojewódzka nr 969 i znajduje się na niej parking. Z przełęczy rozległy widok na Tatry, Pieniny, Magurę Spiską, Pasmo Radziejowej oraz Zbiornik Czorsztyński. W pobliżu znajduje się, odsłonięty w 1966, 13-metrowej wysokości pomnik „Organy” autorstwa Władysława Hasiora. Inskrypcja na leżącym obok głazie głosiła: Wiernym synom Ojczyzny poległym na Podhalu w walce o utrwalenie władzy ludowej.

Przełęcz Sosnów

650 m, Pieniny

Przełęcz Sosnów – porośnięta lasem, dość głęboko wcięta w grzbiet Pieninek przełęcz o wysokości 650 m n.p.m. leżąca w Pieninach Właściwych. Oddziela Sokolicę (747 m) od Czertezika (772 m). W przewodniku „Pieniny” J. Nyki przełęcz ta nosi nazwę Mały Sosnów. Przechodzi przez nią niebieski szlak turystyczny – Sokola Perć (z Sokolicy ok. 15 min.), na przełęczy krzyżujący się z zielonym z Krościenka. Przy zielonym szlaku, na północno-wschodnich stokach przełęczy Sosnów znajdują się jaskinia Dziury. Sosnów znajduje się w Pienińskim Parku Narodowym w granicach Krościenka nad Dunajcem, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim. Na przełęczy znajduje się polana Mały Sosnów, obecnie zarastająca. Dawniej z przełęczy do doliny Pienińskiego Potoku prowadził szlak turystyczny. W latach 60. XX w. przy szlaku tym znajdowało się należące do Pienińskiego Parku Narodowego schronisko turystyczne.

Wąwóz Szopczański

642 m, Pieniny

Wąwóz Szopczański, Wąwóz Sobczański – wąwóz na terenie południowej Polski, położony w Pieninach Środkowych w miejscowości Sromowce Niżne w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn.

Kamienne Księgi

641 m, Pieniny

Kamienne Księgi – wapienne skały na Dubantowskiej Polanie powyżej Wąwozu Homole w Małych Pieninach. Jest to poziomo uławicowany pas niskich skałek znajdujących się na północnym obrzeżu Dubantowskiej Polany, tuż nad górną krawędzią Wąwozu Homole. Zwykle wypoczywają na nim turyści po przejściu wąwozu Homole. Kamienne Księgi znajdują się w obrębie rezerwatu przyrody Wąwóz Homole. Wapienie, z których są zbudowane należą do sukcesji czorsztyńskiej. Powstały na pograniczu jury dolnej i środkowej. Są to szare lub szarobrunatne, plamiste margle i margliste wapienie. Powstały na grzbiecie czorsztyńskim, który był najpłytszą częścią centralnej Tetydy Alpejskiej. Rośnie na nich spora kępa pszonaku pienińskiego, który w Pieninach występuje tylko na 4 stanowiskach. Roślina ta podlega ochronie ścisłej, chroniona jest także konwencją berneńską.

Gęśle

629 m, Pieniny

Lorencowe Skałki, Lorencowa Skałka, Lorencowa Skała – skałki w grupie wschodniej Skałek Dursztyńskich w Pieninach Spiskich. Znajdują się po wschodniej stronie Dursztyńskiego Potoku, który w tym miejscu przełamuje się przez grzbiet Skałek Dursztyńskich. Po wschodniej stronie Lorenzowych skałek znajduje się oddzielona pasem łąki Borsukowa Skała, po zachodniej (za potokiem) – Rafaczowe Skałki. Wśród łąk, w południowo-wschodnim kierunku, znajduje się jeszcze niezaznaczana na mapach Snowborcyna Skała. Nazwa Lorencowych Skałek pochodzi od nazwiska. Przez długi czas eksploatowano tutaj wapień na potrzeby lokalnego budownictwa, co doprowadziło do znacznego zniszczenia tych skał. Zbudowane są one ze skał osadowych – wapieni serii czorsztyńskiej, niedzickiej i czertezickiej.

Wąwóz Homole

612 m, Pieniny

Wąwóz Homole – wąwóz w Pieninach, a dokładniej w Małych Pieninach, w miejscowości Jaworki w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie miejsko-wiejskiej Szczawnica. Nazwa pochodzi od ruskiego słowa homoła, gomoła, które oznacza obły, bezrogi (nawiązanie do kształtu doliny). Ma długość ok. 800 m.

Dziury (Jaskinia nad Polaną Sosnówką)

595 m, Pieniny

Dziury (Jaskinia nad Polaną Sosnówką) – jaskinia w Pieninach, w ich części zwanej Pieninkami. Ma trzy otwory wejściowe znajdujące się na północnych stokach Sokolicy, przy zielonym szlaku turystycznym z Krościenka na Przełęcz Sosnów, na wysokości 595 m n.p.m. Długość jaskini wynosi 94 metry, a jej deniwelacja 16 metrów. Nazwa jaskini pochodzi od terenu na którym się znajduje – Dziury. Jest to porośnięty lasem osuwiskowy teren zawalony gruzem skalnym, pełen rowów i pęknięć skalnych. Jaskinia znajduje się na obszarze Pienińskiego Parku Narodowego i jej zwiedzanie jest niedozwolone.

Wąwóz Szopczański

589 m, Pieniny

Wąwóz Szopczański, Wąwóz Sobczański – wąwóz na terenie południowej Polski, położony w Pieninach Środkowych w miejscowości Sromowce Niżne w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn.

Świnia Skała

518 m, Pieniny

Świnia Skała – skała położona w masywie Trzech Koron. Ma ok. 100 m wysokości, a wznosi się na wysokość ok. 560 m n.p.m. Znajduje się na lewym brzegu Dunajca, poniżej Zbójnickiego Skoku. Jest widoczna z przełomu Dunajca i Drogi Pienińskiej, nie jest dostępna turystycznie. W Świniej Skale znajduje się jaskinia Lisia Jama o długości 16,5 m i deniwelacji 14 m, pokryta w końcowym odcinku dość grubą warstwą wapiennego mleka. Wejście do jaskini jest niewidoczne, zasłaniają go krzewy. Z rzadkich w Polsce roślin występuje tutaj tawuła średnia, w Polsce znana jedynie z kilku stanowisk. Skała zbudowana jest z wapieni rogowcowych, a jej podstawa zanurzona jest w wodzie. Nazwę nadali skale prawdopodobnie flisacy, którzy dawniej w górę rzeki ciągnęli tratwy siłą swoich mięśni. W tym miejscu u podstawy skały znajdowało się trudne do przejścia („świńskie”) miejsce.

Sromowce

485 m, Pieniny

Jezioro Sromowskie, Sromowieckie Jezioro, Sromowce – zbiornik zaporowy na Dunajcu pomiędzy zamkiem w Niedzicy a wsią Sromowce Wyżne. Powstał w wyniku wybudowania zapory wodnej w Sromowcach. Jest zbiornikiem wyrównawczym dla głównego zbiornika, którym jest Jezioro Czorsztyńskie. Jezioro Sromowskie ma długość 1,2 km, szerokość 0,75 km i powierzchnię 88 ha, co stanowi 8,3% powierzchni zbiornika głównego. Pojemność całkowita wynosi 7,5 mln m³. Lustro wody znajduje się na wysokości 487 m n.p.m., a przy rezerwie powodziowej 488,5 m. Ziemna zapora ma wysokość 11 m i długość 460 m, uszczelniona i wzmocniona jest ścianą stalową i cementową kurtyną na głębokość 15 m. Gdy w czerwcu 1994 zbiornik został napełniony, jego wody zalały tzw. Rówień Sromowską na granicy pomiędzy Pieninami Czorsztyńskimi a Pieninami Spiskimi.

Hukowa Skała

474 m, Pieniny

Hukowa Skała – niezbyt wysoka (ok. 470 m n.p.m.) turnia skalna, zamykająca Pieniński Przełom Dunajca, na południowym zboczu Długiego Gronika (569 m), w Pieninkach, na obszarze Pienińskiego Parku Narodowego (PPN). W tym miejscu 40-metrowa, niemal pionowa ściana opada do doliny Dunajca. Nazwa pochodzi od donośnego, głośnego echa odbijającego się od tutejszych skał. W czasie spływu Dunajcem dawni turyści dokonywali tradycyjnych wystrzałów z pistoletów, a nawet moździerzy. Anonimowy autor w 1880 pisał: „Tutaj to wyróżnia się Hukowa Skała, która się odznacza tym, że echo wystrzału dziewięć razy odbija się o grzbiety Pienin”. Zbudowana jest z wapieni rogowcowych serii pienińskiej, a jej urwiska porasta grupa reliktowych sosen. W drugiej połowie XIX wieku nazwą Hukowa Skała określano również inne skały pod Bystrzykiem z drugiej strony Dunajca.

Wyżnie Walentkowe Wrótka

2113 m, Tatry Wysokie

Wyżnie Walentkowe Wrótka (słow. Vyšné Valentkove vrátka, niem. Oberes Valentinstor, węg. Felső-Bálint-kapu) – mało wybitne wcięcie w Walentkowej Grani (Valentkov hrebeň) w Tatrach Wysokich. Znajduje się na wysokości 2113 m pomiędzy Wyżnią Walentkową Czubą (Vyšný Valentkov zub, 2114 m) a Wielką Walentkową Czubą (Vyšný Valentkov zub, 2128 m). Stoki wschodnie opadają ścianą do Zadniego Stawu w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Dołem ściana podsypana jest piargami. Również skaliste stoki wschodnie opadają do kotła Kamienne w Dolinie Walentkowej (Valentkova dolina). Wrótka to często używane w tatrologii określenie rodzaju przełęczy. Zazwyczaj jest to niewielka, ale wyraźnie wcięta w grań lub skalne żebro przełączka, lub przejście między skałami na dnie doliny.

Pośrednie Walentkowe Wrótka

2104 m, Tatry Wysokie

Pośrednie Walentkowe Wrótka (słow. Prostredné Valentkove vrátka, niem. 'Mittleres Valentinsto, węg. Középső-Bálint-kapu) – mało wybitne wcięcie w Walentkowej Grani (Valentkov hrebeň) w Tatrach Wysokich. Znajduje się na wysokości 2104 m pomiędzy Pośrednią Walentkową Czubą (Prostredný Valentkov zub, 2107 m) a Wyżnią Walentkową Czubą (Vyšný Valentkov zub, 2114 m). Takie położenie tej przełączki podaje „Czterojęzyczny słownik geograficzny Tatr” (wysokości według mapy „Orlej Perci”). Stoki południowo-wschodnie opadają ścianą do Zadniego Stawu w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Dołem ściana podsypana jest piargami. Również skaliste stoki wschodnie opadają do kotła Kamienne w Dolinie Walentkowej (Valentkova dolina). Wrótka to często używane w tatrologii określenie rodzaju przełęczy.

Jaferowy Żleb

1431 m, Tatry Zachodnie

Jaferowy Żleb – żleb stanowiący boczne odgałęzienie Doliny Tomanowej w polskich Tatrach Zachodnich. Ma długość ok. 780 m i opada w północnym kierunku spod rozwidlenia dwóch grzbietów: Skrajnego Smreczyńskiego Grzbietu i Jaferowego Grzbietu; ten ostatni oddziela dolną część Doliny Pyszniańskiej od Doliny Tomanowej. Wylot żlebu znajduje się na południowym końcu Wyżniej Smreczyńskiej Polany, na wysokości ok. 1200 m. Żlebem schodzą duże lawiny. W 2005 r. lawina wyrwała w Jaferowym Żlebie kilkaset świerków wraz z korzeniami. Dnem żlebu spływa potok, który w górnej części żlebu okresowo zanika, zaś na Wyżniej Smreczyńskiej Polanie całkowicie gubi wodę. Dawniej obszar żlebu był wypasany, należał do Hali Smreczyny, obecnie jest to znajdujący się poza szlakami turystycznymi obszar ochrony ścisłej „Pyszna, Tomanowa, Pisana”.

Dolina Pyszniańska

1240 m, Tatry Zachodnie

Dolina Pyszniańska, nazywana także Pyszną Doliną – górna część walnej Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich.

Dudziniec

1226 m, Tatry Zachodnie

Dudziniec (Dudzieniec) – szeroka i stroma dolinka o wyglądzie żlebu wcinająca się w północno-zachodnie stoki Kominiarskiego Wierchu w Tatrach Zachodnich. Położona jest na wysokości od 1020 do 1600 m n.p.m. Wylot dolinki znajduje się poniżej Wyżniej Bramy Chochołowskiej, zaraz nad Potokiem Chochołowskim. W dolince znajduje się kilka jaskiń, m.in. Schronisko w Kalwarii, Jaskinia w Dudzińcu, Szczelina w Osmętnicy, Schron w Wyżniej Bramie Chochołowskiej, Dmuchająca Szczelina, Szczelina nad Jaskinią w Dudzińcu i jedna z większych jaskiń lodowych w Tatrach – Dmuchawa.

Lisia Jama

1045 m, Tatry Zachodnie

Dziura Wyżnia – Lisia Jama – system dwóch jaskiń w Dolinie ku Dziurze w Tatrach Zachodnich. Wejścia do niego znajdują się na wschodnim stoku Doliny ku Dziurze, w tej samej skale co jaskinia Dziura, lecz od strony południowej, na wysokości 1040 metrów n.p.m. (Dziura Wyżnia) i 1037 metrów n.p.m. (Lisia Jama). Długość tego systemu jaskiniowego wynosi około 160 metrów, a jego deniwelacja 14 metrów.

Stachurówki

910 m, Pieniny

Stachurówki – przełęcz w Małych Pieninach, położona w ich głównym grzbiecie, pomiędzy Wysoką a Borsuczynami. Na odcinku tym znajdują się dwie przełęcze: poniżej szczytu Wysokiej jest płytka przełęcz Kapralowa Wysoka (około 950 m n.p.m.) z rozdrożem szlaków turystycznych, później skalisty odcinek grani pełen jam, przełęcz Stachurówki (920 m) i Borsuczyny (939 m). Przez szczyty te i grań biegnie granica polsko-słowacka. Stachurówki znajdują się w lesie. Zejście na tę przełęcz od wschodniej strony jest kamieniste, strome i ubezpieczone poręczą. Szlak turystyczny prowadzi z niej dalej w kierunku zachodnim przez szczyt Borsuczyn, od północnej strony istnieje wydeptana ścieżka, którą można obejść ten wierzchołek bez wspinania się na niego. Polski stok przełęczy znajduje się w miejscowości Jaworki w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie miejsko-wiejskiej Szczawnica.

Wodospad Pod Upłazem

608 m, Podhale

Wodospad pod Upłazem – wodospad na rzece Kacwinianka w miejscowości Kacwin, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne. Znajduje się przy granicy polsko-słowackiej, tuż poniżej ujścia Hawiarskiego Potoku. Pod względem geograficznym jest to obszar Pogórza Spiskiego. Wodospad jest udostępniony turystycznie. Przy drodze łączącej Kacwin ze słowacką miejscowością Wielka Frankowa znajduje się przy wodospadzie tablica informacyjna, wiata i ławki dla turystów. Brzegi rzeki są bardzo strome, wykonano w nich ścieżkę umożliwiającą dojście do wodospadu. Samochodową drogą obok wodospadu prowadzi także szlak turystyki pieszej i rowerowej. Oprócz udostępnionego wodospadu znajdują się jeszcze na Kacwiniance w pobliżu inne wodospady, a w centrum Kacwina wyższy wodospad Pod Młynarzką.

Mięguszowiecka Szczerba

2255 m, Tatry Wysokie

Niżnie Mylne Wrótka

2052 m, Tatry Wysokie

Szeroki Żleb

1975 m, Tatry Wysokie

Kościelec

1969 m, Tatry Wysokie

Wyżni Waksmundzki Stawek

1960 m, Tatry Wysokie

Kieszonkowy Przechód

1933 m, Tatry Wysokie

Niżni Waksmundzki Stawek

1933 m, Tatry Wysokie

Jaskinia Wyżnia Litworowa

1898 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Litworowa Wielka

1888 m, Tatry Zachodnie

Królicza Jama

1882 m, Tatry Zachodnie

Wielka Śnieżna (otw. nad Kotlinami)

1882 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Małołącka

1873 m, Tatry Zachodnie

Niebieska Studnia

1856 m, Tatry Zachodnie

Wielka Śnieżna (otw. Jasny Awen)

1848 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia z Dolomitami

1846 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Zawaliskowa w Szerokiem

1846 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia w Trawie

1842 m, Tatry Zachodnie

Jaskinie w Szerokiem

1836 m, Tatry Zachodnie

Maćkowa Dziura

1836 m, Tatry Zachodnie

Tatrzańskie Serduszko

1835 m, Tatry Wysokie

Dziura w Litworowej

1826 m, Tatry Zachodnie

Koprowa Studnia

1823 m, Tatry Zachodnie

Dudowa Przełęcz

1815 m, Tatry Zachodnie

Dziura Małołącka Mała

1812 m, Tatry Zachodnie

Szczerba

1810 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia pod Wantą

1799 m, Tatry Zachodnie

Wyżnie Waksmundzkie Oko

1794 m, Tatry Wysokie

Niżnie Siodło

1792 m, Tatry Wysokie

Kocioł Zmarzłego Stawu

1789 m, Tatry Wysokie

Czarna Skała

1767 m, Tatry Zachodnie

Dziura w Wantach

1764 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Skośna

1760 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia w Kasówkach

1757 m, Tatry Zachodnie

Przełęcz nad Szyją

1754 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia pod Wierchem

1751 m, Tatry Zachodnie

Ruda Nyża

1747 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Śnieżna Studnia

1743 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia pod Głazem

1740 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Troista

1739 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Smytnia

1733 m, Tatry Zachodnie

Zaspałkowa Szczelina

1730 m, Tatry Zachodnie

Ciasna w Groniu

1729 m, Tatry Zachodnie

Awen z Korkiem Śnieżnym

1728 m, Tatry Zachodnie

Upłazkowa

1721 m, Tatry Zachodnie

Świstowa Studnia

1718 m, Tatry Zachodnie

Szczelina w Iglicy

1713 m, Tatry Zachodnie

Komora Gwiaździsta

1707 m, Tatry Zachodnie

Lodowa w Ciemniaku

1706 m, Tatry Zachodnie

Wielka Śnieżna (otw. Śnieżna)

1704 m, Tatry Zachodnie

Wyżni Czerwony Stawek

1695 m, Tatry Wysokie

Zielone Kominy

1694 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia pod Iglicą

1693 m, Tatry Zachodnie

Niżni Czerwony Stawek

1693 m, Tatry Wysokie

Bliźniacza Studnia

1688 m, Tatry Zachodnie

Chuda Mnichowa Studnia

1683 m, Tatry Zachodnie

Pomarańczarnia

1683 m, Tatry Zachodnie

Wyżnia Mnichowa Studnia

1683 m, Tatry Zachodnie

Krucha Szczelina

1679 m, Tatry Zachodnie

Zagonna Przełęcz

1677 m, Tatry Zachodnie

Przy Przechodzie

1671 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia nad Korytem

1668 m, Tatry Zachodnie

Zielone Kominy II

1658 m, Tatry Zachodnie

Jędrusiowa Dziura

1653 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia przy Jędrusiowej Dziurze

1651 m, Tatry Zachodnie

Szpara w Zagonnej Turni

1647 m, Tatry Zachodnie

Lodowa Małołącka

1645 m, Tatry Zachodnie

Zawaliskowy Korytarz

1639 m, Tatry Zachodnie

Mnichowa Studnia

1638 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia nad Zagonem

1630 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Barania

1627 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia pod Kapliczką

1624 m, Tatry Zachodnie

Studnia Kuturniańska

1621 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Lodowa Litworowa

1615 m, Tatry Zachodnie

Szeroki Żleb

1606 m, Tatry Zachodnie

Dziura nad Studnią

1605 m, Tatry Zachodnie

Korytarz nad Dziurawem

1605 m, Tatry Zachodnie

Piekło

1605 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia przy Grzędzie

1601 m, Tatry Zachodnie

Lodowa Krakowska

1594 m, Tatry Zachodnie

Wysoka Szczerbina

1594 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia nad Smytnią

1587 m, Tatry Zachodnie

Schron przy Studni

1585 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia przy progu Mułowym

1581 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Błotna

1577 m, Tatry Zachodnie

Dziura nad Korytem

1576 m, Tatry Zachodnie

Korytarz nad Piargiem

1574 m, Tatry Zachodnie

Miętusie Turnie

1570 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Nowa nad Raptawicką Granią

1565 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia za Mnichem

1565 m, Tatry Zachodnie

Białe Siodełko

1555 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Wysoka

1543 m, Tatry Zachodnie

Studnia w Dziurawem

1536 m, Tatry Zachodnie

Bandzioch Kominiarski (otw. dln.)

1530 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia za Siedmiu Progami

1518 m, Tatry Zachodnie

Wrótka

1513 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Ślimacza

1510 m, Tatry Zachodnie

Dziura w Żdziarach

1507 m, Tatry Zachodnie

Dziurka od Klucza

1501 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Pośrednia

1499 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia pod Baranami

1497 m, Tatry Zachodnie

Kominek przy Bandziochu

1491 m, Tatry Zachodnie

Bliźniaczy Komin

1490 m, Tatry Zachodnie

Upłazkowa Szczerbina

1486 m, Tatry Zachodnie

Przełączka pod Kufą

1483 m, Tatry Zachodnie

Wyżnie Dudowe Siodło

1474 m, Tatry Zachodnie

Dudowe Studnie

1470 m, Tatry Zachodnie

Kolisty Przechód

1462 m, Tatry Zachodnie

Lustrzana Szczelina

1453 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Śpiących Rycerzy Wyżnia

1445 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Śpiących Rycerzy

1437 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia w Małej Świstówce

1433 m, Tatry Zachodnie

Miętusia Wyżnia

1433 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Zakopiańska

1422 m, Tatry Zachodnie

Studnia w Małej Świstówce

1420 m, Tatry Zachodnie

Nisza Wschodnia

1417 m, Tatry Zachodnie

Tunel Małołącki

1416 m, Tatry Zachodnie

Żleb Wściekłych Węży

1416 m, Tatry Zachodnie

Nisza Zachodnia

1406 m, Tatry Zachodnie

Szczelina przy Zawieszonej Skale Pierwsze

1406 m, Tatry Zachodnie

Kalackie Siodło

1404 m, Tatry Zachodnie

Dziura w Organach Czwarta

1399 m, Tatry Zachodnie

Kominek Giewontowy

1398 m, Tatry Zachodnie

Małe Żabie Oko

1393 m, Tatry Wysokie

Kozi Korytarz

1392 m, Tatry Zachodnie

Spady

1392 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia Zimna

1389 m, Tatry Zachodnie

Małe Morskie Oko

1389 m, Tatry Wysokie

Siwarowa Dziura

1389 m, Tatry Zachodnie

Dziura w Organach Druga

1388 m, Tatry Zachodnie

Mylne Siodełko

1388 m, Tatry Zachodnie

Żabie Oko

1388 m, Tatry Wysokie

Stawek

1387 m, Tatry Zachodnie

Tunel pod Siwarową Matką Boską

1386 m, Tatry Zachodnie

Zameczki

1383 m, Tatry Zachodnie

Szczelina w Smytniej

1382 m, Tatry Zachodnie

Sikawka

1381 m, Tatry Zachodnie

Nyża pod Brzózką

1373 m, Tatry Zachodnie

Kalacki Korytarzyk

1372 m, Tatry Zachodnie

Wrzące Źródło

1372 m, Tatry Wysokie

Dziura w Organach Trzecia

1370 m, Tatry Zachodnie

Limbowy Kuluar

1366 m, Tatry Wysokie

Jaskinia Zawaliskowa w Stołach

1363 m, Tatry Zachodnie

Szczelina przy Zawieszonej Skale Drugie

1363 m, Tatry Zachodnie

Dziura nad Doliną Strążyską

1361 m, Tatry Zachodnie

Jaskinia pod Okapem

1358 m, Tatry Zachodnie